Agni Purana · Chapter 79
:e ity ādimahāpurāṇe āgneye pavitrādhivāsanavidhirnāma
aṣṭasaptatitamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {79}:
:ś athaikonāśītitamo 'dhyāyaḥ
pavitrārohaṇavidhiḥ
īśvara uvāca
atha prātaḥ samutthāya kṛtasnānaḥ samāhitaḥ /AP_79.001ab/
kṛtasandhyārcano mantrī praviśya makhamaṇḍapaṃ
samādāya pavitrāṇi avisarjitadaivataḥ /AP_79.002ab/
aiśānyāṃ bhājane śuddhe sthāpayet kṛtamaṇḍale
tato visarjya deveśaṃ nirmālyamapanīya ca /AP_79.003ab/
pūrvavad bhūtale śuddhekṛtvāhnikamatha dvayaṃ
ādityadvāradikpālakumbheśānau śive 'nale(1) /AP_79.004ab/
naimittikīṃ savistarāṃ kuryāt pūjāṃ viśeṣataḥ
mantrāṇāṃ tarpaṇaṃ prāyaścittahomaṃ śarātmanā(2) /AP_79.005ab/
aṣṭottaraśataṃ kṛtvā dadyāt pūrṇāhutiṃ śanaiḥ
:n
1 ādityadvāradikpālān skandeśānau śive 'nale iti ṅa,
cihnitapustakapāṭhaḥ
2 śarāṇuneti gha, ṅa, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
:p 238
pavitraṃ bhānave datvā samācamya dadīta ca /AP_79.006ab/
dvāramālādidikpālakumbhavardhanikādiṣu
sannidhāne tataḥ śambhorupaviśya nijāsane /AP_79.007ab/
pavitramātmane dadyādgaṇāya guruvahnaye
oṃ kālātmanā tvayā deva yaddiṣṭaṃ māmake vidhau(1) /AP_79.008ab/
kṛtaṃ kliṣṭaṃ samutsṛṣṭaṃ kṛtaṃ guptañca yatkṛtaṃ
tadastu kliṣṭamakliṣṭaṃ kṛtaṃ kliṣṭamasaṃskṛtaṃ(2) /AP_79.009ab/
sarvātmanāmunā śambho pavitreṇa tvadicchayā
oṃ pūrayamakhavrataṃ niyameśvarāya svāhā /AP_79.010ab/
ātmatattve prakṛtyante pālite padmayoninā
mūlaṃ layāntamuccārya pavitreṇārcayecchivaṃ /AP_79.011ab/
vidyātattve ca vidyānte viṣṇukāraṇapālite
īśvarāntaṃ samuccārya pavitramadhiropayet /AP_79.012ab/
śivānte śivatattve ca rudrakāraṇapālite
śivāntaṃ mantramuccārya tasmai deyaṃ pavitrakaṃ /AP_79.013ab/
sarvakāraṇapāleṣu śivamuccārya suvrataḥ(3)
mūlaṃ layāntamuccārya dadyādgaṅgāvatārakaṃ(4) /AP_79.014ab/
ātmavidyāśivaiḥ proktaṃ mumukṣūṇāṃ pavitrakaṃ
vinirdiṣṭaṃ bubhukṣūṇāṃ śivatattvātmabhiḥ kramāt /AP_79.015ab/
svāhāntaṃ vā namo 'ntaṃ vā mantrameṣāmudīrayet
oṃ hāṃ ātmatattvādhipataye śivāya svāhā
:n
1 prabhustvaṃ māmakevidhau iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 hutaṃ yatra vaṣaṭkṛtamiti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 sarvatattveṣu suvrata iti kha, ga, ṅa, cihnitapustakatrayapāṭhaḥ
4 dadyādaṅgāvatārakamiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 239
oṃ hāṃ vidyātattvādhipataye śivāya svāhā
oṃ hauṃ śivatattvādhipataye śivāya svāhā
oṃ hauṃ sarvatattvādhipataye śivāya svāhā
natvā gaṅgāvatārantu prārthayettaṃ kṛtāñjaliḥ /AP_79.016ab/
tvaṅgatiḥ sarvabhūtānāṃ saṃsthitistvañcarācare
antaścāreṇa bhūtānāṃ(1) draṣṭā tvaṃ parameśvara /AP_79.017ab/
karmaṇā manasā vācā tvatto nānyā gatirmama
mantrahīnaṃ kriyāhīnaṃ dravyahīnañca yat kṛtaṃ /AP_79.018ab/
japahomārcanair hīnaṃ kṛtaṃ nityaṃ mayā tava
akṛtaṃ vākyahīnaṃ ca tat pūraya maheśvaraṃ(2) /AP_79.019ab/
supūtastvaṃ pareśāna(3) pavitraṃ pāpanāśanaṃ
tvayā pavitritaṃ sarvaṃ jagat sthāvarajaṅgamaṃ /AP_79.020ab/
khaṇḍitaṃ yanmayā deva vrataṃ vaikalpayogataḥ
ekībhavatu tat sarvaṃ tavājñāsūtragumphitaṃ /AP_79.021ab/
japaṃ nivedya devasya bhaktyā stotraṃ vidhāya ca
natvā tu guruṇādiṣṭaṃ gṛhṇīyānniyamannaraḥ /AP_79.022ab/
caturmāsaṃ trimāsaṃ vā tryahamekāhameva ca
praṇamya kṣamayitveśaṃ gatvā kuṇḍāntikaṃ vratī /AP_79.023ab/
pāvakasthe śive 'pyevaṃ pavitrāṇāṃ catuṣṭayaṃ
samāropya samabhyarcya puṣpadhūpākṣatādibhiḥ /AP_79.024ab/
antarbaliṃ pavitrañca rudrādibhyo nivedayet
praviśyāntaḥ śivaṃ stutvā sapraṇāmaṃ kṣamāpayet /AP_79.025ab/
:n
1 antaś cara tvaṃ bhūtānāmiti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 paripūrṇaṃ karo tu me iti ga, cihitapustakapāṭhaḥ
3 amṛtastvaṃ pareśāna iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 240
prāyaścittakṛtaṃ homaṃ kṛtvā hutvā ca pāyasaṃ
śanaiḥ pūrṇāhutiṃ datvā vahnisthaṃ visṛjecchivaṃ /AP_79.026ab/
homaṃ vyāhṛtibhiḥ kṛtvā rundhyānniṣṭhurayānalaṃ
agnyādibhyastato dadyādāhutīnāṃ catuṣṭayaṃ /AP_79.027ab/
dikpatibhyastato dadyāt(1) sapavitraṃ vahirbaliṃ
siddhāntapustake dadyāt sapramāṇaṃ pavitrakaṃ /AP_79.028ab/
oṃ hāṃ bhūḥ svāhā / oṃ hāṃ bhuvaḥ svāhā / oṃ hāṃ
svaḥ svāhā / oṃ hāṃ bhūrbhuvaḥ svaḥ svāhā
homaṃ vyāhṛtibhiḥ kṛtvā datvā.ahuticatuṣṭayaṃ
oṃ hāṃ agnaye svāhā / oṃ hāṃ somāya svāhā / oṃ hāṃ
agnīṣomābhyāṃ svāhā / oṃ hāṃ agnaye sviṣṭakṛte
svāhā
guruṃ śivamivābhyarcya vastrabhūṣādivistaraiḥ /AP_79.029ab/
samagraṃ saphalaṃ tasya kriyākāṇḍādi vārṣikaṃ
yasya tuṣṭo guruḥ samyagityāha parameśvaraḥ /AP_79.030ab/
itthaṃ guroḥ samāropya hṛdālambipavitrakaṃ
dvijātīn bhojayitvā tu bhaktyā vastrādikaṃ dadet /AP_79.031ab/
dānenānena deveśa prīyatāṃ me sadā śivaḥ
bhaktyā snānādikaṃ prātaḥ kṛtvā śambhoḥ samāharet /AP_79.032ab/
pavitrāṇyaṣṭapuṣpaistaṃ pūjayitvā visarjayet
nityaṃ naimittikaṃ kṛtvā vistareṇa yathā purā /AP_79.033ab/
pavitrāṇi samāropya praṇamyāgnau śivaṃ yajet
prāyaścittaṃ tato 'streṇa hutvā(2) pūrṇāhutiṃ yajet /AP_79.034ab/
:n
1 dikpālebhyastato datveti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 tato 'streṇa kṛtveti gha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 241
bhuktikāmaḥ śivāyātha kuryāt karmasamarpaṇaṃ
tvatprasādena karmedaṃ māstu phalasādhakaṃ /AP_79.035ab/
muktikāmastu karmedaṃ māstu me nātha bandhakaṃ
vahnisthaṃ nāḍīyogena śivaṃ saṃyojayechive /AP_79.036ab/
hṛdi nyasyāgnisaṅghātaṃ pāvakaṃ ca visarjayet
samācamya praviśyāntaḥ kumbhānugatasaṃvarān /AP_79.037ab/
śive saṃyojya sākṣepaṃ kṣamasveti visarjayet
visṛjya lokapālādīnādāyeśāt pavitrakaṃ /AP_79.038ab/
sati caṇḍeśvare pūjāṃ kṛtvā datvā pavitrakaṃ
tannirmālyādikaṃ tasmai sapavitraṃ samarpayet /AP_79.039ab/
athavā sthaṇḍile caṇḍaṃ vidhinā pūrvavadyajet
yat kiñcidvārṣikaṃ karma kṛtaṃ nyūnādhikaṃ mayā /AP_79.040ab/
tadastu paripūrṇaṃ me caṇḍa nātha tavājñayā
iti vijñāpya deveśaṃ natvā stutvā visarjayet /AP_79.041ab/
tyaktanirmālyakaḥ śuddhaḥ snāpayitvā śivaṃ yajet /AP_79.041cd/
pañcayojanasaṃstho 'pi pavitraṃ gurusannidhau
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0