Agni Purana · Chapter 66
:e ity ādimahāpurāṇe āgneye sabhāgṛhasthāpanaṃ nāma
pañcaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ ||
:n
1 gopucchahastaka iti gha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 devājñāṃ prāpya iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 193
% Chapter {66}
:ś atha ṣaṭṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
sādhāraṇapratiṣṭhāvidhānaṃ
bhagavānuvāca
samudāyapratiṣṭhāñca vakṣye sā vāsudevavat /AP_66.001ab/
ādityā vasavo rudrāḥ sādhyā viśve 'śvinau tathā
ṛṣayaś ca tathā sarve vakṣye teṣāṃ viśeṣakaṃ /AP_66.002ab/
yasya devasya yannāma tasyādyaṃ gṛhya cākṣaraṃ
mātrābhirbhedayitvā tu dīrghāṇyaṅgāni bhedayet(1) /AP_66.003ab/
prathamaṃ kalpayedvījaṃ savinduṃ praṇavaṃ natiṃ(2)
sarveṣāṃ mūlamantreṇa pūjanaṃ sthāpanaṃ tathā /AP_66.004ab/
niyamavratakṛcchrāṇāṃ maṭhasaṅkramaveśmanāṃ
māsopavāsaṃ dvādaśyāṃ ity ādisthāpanaṃ vade /AP_66.005ab/
śilāṃ pūrṇaghaṭaṃ kāṃsyaṃ sambhāraṃ sthāpayettataḥ
brahmakūrcaṃ samāhṛtya śraped yavamayaṃ caruṃ /AP_66.006ab/
kṣīreṇa kapilāyāstu tadviṣṇoriti sādhakaḥ
praṇavenābhighāryaiva darvyā saṅghaṭṭayettataḥ /AP_66.007ab/
sādhayitvāvatāryātha viṣṇumabhyarcya homayet
vyāhṛtā caiva gāyatryā tadviprāseti homayet /AP_66.008ab/
viśvataś cakṣurvedyair bhūragnaye tathaiva ca
sūryāya prajāpataye antarikṣāya homayet /AP_66.009ab/
dyauḥ svāhā brahmaṇe svāhā pṛthivī mahārājakaḥ
tasmai somañca rājānaṃ indrādyair homamācaret /AP_66.010ab/
:n
1 aṅgāni kalpayediti kha, ṅa, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
2 praṇavaṃ gatimiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 194
evaṃ hutvā(1) carorbhāgān dadyāddigbalimādarāt
samidho 'ṣṭaśataṃ hutvā pālāśāṃścājyahomakaṃ /AP_66.011ab/
kuryāt puruṣasūktena irāvatī tilāṣṭakaṃ
hutvā tu brahmaviṣṇvīśadevānāmanuyāyināṃ /AP_66.012ab/
grahāṇāmāhutīrhutvā lokeśānāmatho punaḥ
parvatānāṃ nadīnāñca samudrāṇāṃ tathā.ahutīḥ /AP_66.013ab/
hutvā ca vyāhṛtīrdaddyāt sruvapūrṇāhutitrayaṃ
vauṣaḍantena mantreṇa vaiṣṇavena pitāmaha /AP_66.014ab/
pañcagavyaṃ caruṃ prāśya datvācāryāya dakṣiṇāṃ
tilapātraṃ hemayuktaṃ savastraṃ gāmalaṅkṛtāṃ /AP_66.015ab/
prīyatāṃ bhagavān viṣṇurityutsṛjedvrataṃ budhaḥ
māsopavāsāderanyāṃ pratiṣṭhāṃ vacmi pūrṇataḥ /AP_66.016ab/
yajñenātoṣya deveśaṃ śrapayedvaiṣṇavaṃ caruṃ
tilataṇḍulanīvāraiḥ śyāmākair athavā yavaiḥ /AP_66.017ab/
ājyenādhārya cottārya homayenmūrtimantrakaiḥ
viṣṇvādīnāṃ māsapānāṃ tadante homayet punaḥ /AP_66.018ab/
oṃ viṣṇave svāhā / oṃ viṣṇave(2) nibhūyapāya svāhā / oṃ
viṣṇave śipiviṣṭāya svāhā / oṃ narasiṃhāya svāhā / oṃ
puruṣottamāya svāhā
dvādaśāśvatthasamidho homayedghṛtasamplutāḥ
viṣṇo rarāṭamantreṇa tato dvādaśa cāhutīḥ /AP_66.019ab/
:n
1 evaṃ datvā iti kha, ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ / etān datvā iti gha,
cihnitapustakapāṭhaḥ
2 oṃ viṣṇave pravṛṣāya svāhā iti gha,
cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 195
idaṃ viṣṇurirāvatī carordvādaśa āhutīḥ
hutvā cājyāhutīstadvattadviprāseti homayet /AP_66.020ab/
śeṣahomaṃ tataḥ kṛtvā dadyāt pūrṇāhutitrayaṃ
yuñjatetyanuvākantu(1) japtvā prāśīta vai caruṃ /AP_66.021ab/
praṇavena svaśabdānte kṛtvā pātre tu paippale
tato māsādhipānāntu viprān dvādaśa bhojayet /AP_66.022ab/
trayodaśa gurustatra tebhyo dadyāttrayodaśa
kumbhān svādvambusaṃyuktān(2) sacchatropānahānvitān /AP_66.023ab/
gāvaḥ prītiṃ samāyāntu pracarantu praharṣitāḥ /AP_66.024ab/
iti gopathamutsṛjya yūpaṃ tatra niveśayet
daśahastaṃ prapā.arāmamaṭhasaṅkramaṇādiṣu /AP_66.025ab/
gṛhe ca homamevantu kṛtvā sarvaṃ yathāvidhi
pūrvoktena vidhānena praviśecca gṛhaṃ gṛhī /AP_66.026ab/
anivāritamannādyaṃ sarveṣveteṣu kārayet
dvijebhyo dakṣiṇā deyā yathāśaktyā vicakṣaṇaiḥ /AP_66.027ab/
ārāmaṃ kārayedyastu nandane sa ciraṃ vaset
maṭhapradānāt svarloke śakraloke vasettataḥ /AP_66.028ab/
prapādānādvāruṇena saṅkrameṇa vaseddivi
iṣṭakāsetukārī ca goloke mārgakṛdgavāṃ /AP_66.029ab/
niyamavratakṛdviṣṇuḥ kṛcchrakṛtsarvapāpahā
gṛhaṃ datvā vasetsvarge yāvadābhūtasamplavaṃ /AP_66.030ab/
:n
1 añjatetyanuvākastu iti ga, ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 svādvannasaṃyuktāniti kha, ga, gha, ṅa,
cihnitapustakacatuṣṭayapāṭhaḥ
:p 196
samudāyapratiṣṭheṣṭā śivādīnāṃ gṛhātmanāṃ
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0