અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 66

:એ ઇત્ય્ આદિમહાપુરાણે આગ્નેયે સભાગૃહસ્થાપનં નામ
પઞ્ચષષ્ટિતમો ઽધ્યાયઃ ॥
:ન્
1 ગોપુચ્છહસ્તક ઇતિ ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 દેવાજ્ઞાં પ્રાપ્ય ઇતિ ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 193
% છપ્તેર્ {66}
:શ્ અથ ષટ્ષષ્ટિતમો ઽધ્યાયઃ
સાધારણપ્રતિષ્ઠાવિધાનં
ભગવાનુવાચ
સમુદાયપ્રતિષ્ઠાઞ્ચ વક્ષ્યે સા વાસુદેવવત્ ।અપ્_66.001અબ્।
આદિત્યા વસવો રુદ્રાઃ સાધ્યા વિશ્વે ઽશ્વિનૌ તથા

ઋષયશ્ ચ તથા સર્વે વક્ષ્યે તેષાં વિશેષકં ।અપ્_66.002અબ્।
યસ્ય દેવસ્ય યન્નામ તસ્યાદ્યં ગૃહ્ય ચાક્ષરં

માત્રાભિર્ભેદયિત્વા તુ દીર્ઘાણ્યઙ્ગાનિ ભેદયેત્(1) ।અપ્_66.003અબ્।
પ્રથમં કલ્પયેદ્વીજં સવિન્દું પ્રણવં નતિં(2)

સર્વેષાં મૂલમન્ત્રેણ પૂજનં સ્થાપનં તથા ।અપ્_66.004અબ્।
નિયમવ્રતકૃચ્છ્રાણાં મઠસઙ્ક્રમવેશ્મનાં

માસોપવાસં દ્વાદશ્યાં ઇત્ય્ આદિસ્થાપનં વદે ।અપ્_66.005અબ્।
શિલાં પૂર્ણઘટં કાંસ્યં સમ્ભારં સ્થાપયેત્તતઃ

બ્રહ્મકૂર્ચં સમાહૃત્ય શ્રપેદ્ યવમયં ચરું ।અપ્_66.006અબ્।
ક્ષીરેણ કપિલાયાસ્તુ તદ્વિષ્ણોરિતિ સાધકઃ

પ્રણવેનાભિઘાર્યૈવ દર્વ્યા સઙ્ઘટ્ટયેત્તતઃ ।અપ્_66.007અબ્।
સાધયિત્વાવતાર્યાથ વિષ્ણુમભ્યર્ચ્ય હોમયેત્

વ્યાહૃતા ચૈવ ગાયત્ર્યા તદ્વિપ્રાસેતિ હોમયેત્ ।અપ્_66.008અબ્।
વિશ્વતશ્ ચક્ષુર્વેદ્યૈર્ ભૂરગ્નયે તથૈવ ચ

સૂર્યાય પ્રજાપતયે અન્તરિક્ષાય હોમયેત્ ।અપ્_66.009અબ્।
દ્યૌઃ સ્વાહા બ્રહ્મણે સ્વાહા પૃથિવી મહારાજકઃ

તસ્મૈ સોમઞ્ચ રાજાનં ઇન્દ્રાદ્યૈર્ હોમમાચરેત્ ।અપ્_66.010અબ્।
:ન્
1 અઙ્ગાનિ કલ્પયેદિતિ ખ, ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકદ્વયપાઠઃ
2 પ્રણવં ગતિમિતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 194
એવં હુત્વા(1) ચરોર્ભાગાન્ દદ્યાદ્દિગ્બલિમાદરાત્

સમિધો ઽષ્ટશતં હુત્વા પાલાશાંશ્ચાજ્યહોમકં ।અપ્_66.011અબ્।
કુર્યાત્ પુરુષસૂક્તેન ઇરાવતી તિલાષ્ટકં

હુત્વા તુ બ્રહ્મવિષ્ણ્વીશદેવાનામનુયાયિનાં ।અપ્_66.012અબ્।
ગ્રહાણામાહુતીર્હુત્વા લોકેશાનામથો પુનઃ

પર્વતાનાં નદીનાઞ્ચ સમુદ્રાણાં તથા.અહુતીઃ ।અપ્_66.013અબ્।
હુત્વા ચ વ્યાહૃતીર્દદ્દ્યાત્ સ્રુવપૂર્ણાહુતિત્રયં

વૌષડન્તેન મન્ત્રેણ વૈષ્ણવેન પિતામહ ।અપ્_66.014અબ્।
પઞ્ચગવ્યં ચરું પ્રાશ્ય દત્વાચાર્યાય દક્ષિણાં

તિલપાત્રં હેમયુક્તં સવસ્ત્રં ગામલઙ્કૃતાં ।અપ્_66.015અબ્।
પ્રીયતાં ભગવાન્ વિષ્ણુરિત્યુત્સૃજેદ્વ્રતં બુધઃ

માસોપવાસાદેરન્યાં પ્રતિષ્ઠાં વચ્મિ પૂર્ણતઃ ।અપ્_66.016અબ્।
યજ્ઞેનાતોષ્ય દેવેશં શ્રપયેદ્વૈષ્ણવં ચરું

તિલતણ્ડુલનીવારૈઃ શ્યામાકૈર્ અથવા યવૈઃ ।અપ્_66.017અબ્।
આજ્યેનાધાર્ય ચોત્તાર્ય હોમયેન્મૂર્તિમન્ત્રકૈઃ

વિષ્ણ્વાદીનાં માસપાનાં તદન્તે હોમયેત્ પુનઃ ।અપ્_66.018અબ્।
ઓં વિષ્ણવે સ્વાહા । ઓં વિષ્ણવે(2) નિભૂયપાય સ્વાહા । ઓં
વિષ્ણવે શિપિવિષ્ટાય સ્વાહા । ઓં નરસિંહાય સ્વાહા । ઓં
પુરુષોત્તમાય સ્વાહા
દ્વાદશાશ્વત્થસમિધો હોમયેદ્ઘૃતસમ્પ્લુતાઃ

વિષ્ણો રરાટમન્ત્રેણ તતો દ્વાદશ ચાહુતીઃ ।અપ્_66.019અબ્।
:ન્
1 એવં દત્વા ઇતિ ખ, ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ । એતાન્ દત્વા ઇતિ ઘ,
ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 ઓં વિષ્ણવે પ્રવૃષાય સ્વાહા ઇતિ ઘ,
ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 195
ઇદં વિષ્ણુરિરાવતી ચરોર્દ્વાદશ આહુતીઃ

હુત્વા ચાજ્યાહુતીસ્તદ્વત્તદ્વિપ્રાસેતિ હોમયેત્ ।અપ્_66.020અબ્।
શેષહોમં તતઃ કૃત્વા દદ્યાત્ પૂર્ણાહુતિત્રયં

યુઞ્જતેત્યનુવાકન્તુ(1) જપ્ત્વા પ્રાશીત વૈ ચરું ।અપ્_66.021અબ્।
પ્રણવેન સ્વશબ્દાન્તે કૃત્વા પાત્રે તુ પૈપ્પલે

તતો માસાધિપાનાન્તુ વિપ્રાન્ દ્વાદશ ભોજયેત્ ।અપ્_66.022અબ્।
ત્રયોદશ ગુરુસ્તત્ર તેભ્યો દદ્યાત્ત્રયોદશ

કુમ્ભાન્ સ્વાદ્વમ્બુસંયુક્તાન્(2) સચ્છત્રોપાનહાન્વિતાન્ ।અપ્_66.023અબ્।
ગાવઃ પ્રીતિં સમાયાન્તુ પ્રચરન્તુ પ્રહર્ષિતાઃ ।અપ્_66.024અબ્।
ઇતિ ગોપથમુત્સૃજ્ય યૂપં તત્ર નિવેશયેત્

દશહસ્તં પ્રપા.અરામમઠસઙ્ક્રમણાદિષુ ।અપ્_66.025અબ્।
ગૃહે ચ હોમમેવન્તુ કૃત્વા સર્વં યથાવિધિ

પૂર્વોક્તેન વિધાનેન પ્રવિશેચ્ચ ગૃહં ગૃહી ।અપ્_66.026અબ્।
અનિવારિતમન્નાદ્યં સર્વેષ્વેતેષુ કારયેત્

દ્વિજેભ્યો દક્ષિણા દેયા યથાશક્ત્યા વિચક્ષણૈઃ ।અપ્_66.027અબ્।
આરામં કારયેદ્યસ્તુ નન્દને સ ચિરં વસેત્

મઠપ્રદાનાત્ સ્વર્લોકે શક્રલોકે વસેત્તતઃ ।અપ્_66.028અબ્।
પ્રપાદાનાદ્વારુણેન સઙ્ક્રમેણ વસેદ્દિવિ

ઇષ્ટકાસેતુકારી ચ ગોલોકે માર્ગકૃદ્ગવાં ।અપ્_66.029અબ્।
નિયમવ્રતકૃદ્વિષ્ણુઃ કૃચ્છ્રકૃત્સર્વપાપહા

ગૃહં દત્વા વસેત્સ્વર્ગે યાવદાભૂતસમ્પ્લવં ।અપ્_66.030અબ્।
:ન્
1 અઞ્જતેત્યનુવાકસ્તુ ઇતિ ગ, ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 સ્વાદ્વન્નસંયુક્તાનિતિ ખ, ગ, ઘ, ઙ,
ચિહ્નિતપુસ્તકચતુષ્ટયપાઠઃ
:પ્ 196
સમુદાયપ્રતિષ્ઠેષ્ટા શિવાદીનાં ગૃહાત્મનાં