Agni Purana · Chapter 60
:e ity ādimahāpurāṇe āgneye adhivāsanaṃ nāma ūnaṣaṣṭitamo
'dhyāyaḥ ||
% Chapter {60}
:ś atha ṣaṣṭitamodhyāyaḥ
vāsudevapratiṣṭhādividhiḥ
bhagavānuvāca
piṇḍikāsthāpanārthantu garbhāgāraṃ tu saptadhā /AP_60.001ab/
vibhajed brahmabhāge tu pratimāṃ sthāpayed budhaḥ
devamanuṣapaiśācabhāgeṣu na kadācana /AP_60.002ab/
brahmabhāgaṃ parityajya kiñcidāśritya cāṇḍaja
devamānuṣabhāgābhyāṃ sthāpyā yatnāttu piṇḍikā(3) /AP_60.003ab/
napuṃsakakaśilāyāntu ratnanyāsaṃ samācaret
nārasiṃhena hutvā ratnanyāsaṃ(4) ca tena vai /AP_60.004ab/
:n
1 catasraḥ sthāpayecca gā iti ga, gha, ṅa, cihnitapustakatrayapaṭhaḥ
2 ghoṣayecca tato makhe iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 sthāpayedāśu piṇḍikāmiti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
4 varṇanyāsamiti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 173
vrīhīn ratnāṃstridhātūṃś ca lohādīṃś candanādikān
pūrvādinavagarteṣu nyasen madhye yathāruci /AP_60.005ab/
atha cendrādimantraiś ca garto guggulunāvṛtaḥ
ratnanyāsavidhiṃ kṛtvā pratimāmālabhedguruḥ /AP_60.006ab/
saśalākair darbhapuñjaiś ca sahadevaiḥ samanvitaiḥ
savāhyantaiś ca saṃskṛtya pañcagavyena śodhayet /AP_60.007ab/
prokṣayeddarbhatoyena(1) nadītīrthodakena ca
homārthe khaṇḍilaṃ kuryāt sikatābhiḥ samantataḥ /AP_60.008ab/
sārdhahastapramāṇaṃ tu caturasraṃ suśobhanaṃ
aṣṭadikṣu yathānyāsaṃ kalaśānapi vinyaset /AP_60.009ab/
pūrvādyānaṣṭavarṇena agnimānīya saṃskṛtaṃ
tvamagnedyubhiriti gāyatryā samidho hunet /AP_60.010ab/
aṣṭārṇenāṣṭaśatakaṃ(2) ājyaṃ pūrṇāṃ pradāpayet
śāntyudakaṃ āmrapatraiḥ(3) mūlena śatamantritaṃ /AP_60.011ab/
siñceddevasya tanmūrdhni śrīś ca te hy anayā ṛcā
brahmayānena(4) coddhṛtya uttiṣṭha brahmaṇaspate /AP_60.012ab/
tadviṣṇoriti mantreṇa prāsādābhimukhaṃ nayet
śivikāyāṃ hariṃ sthāpya bhrāmayīta purādikaṃ /AP_60.013ab/
gītavedādiśabdaiś ca(5) prāsādadvāri dhārayet
:n
1 prokṣayed gandhatoyeneti kha, gha, ṅa, cihnitapustakatrayapāṭhaḥ
2 aṣṭāntenāṣṭaśatakamiti kha, gha,
cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
3 śāntyudakamājyapātrair iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
4 brahmapātreṇeti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
5 gītavādyādiśabdaiś ca iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 174
strībhirviprair maṅgalāṣṭaghaṭaiḥ(1) saṃsnāpayeddhariṃ /AP_60.014ab/
tato gandhādinābhyarcya mūlamantreṇa deśikaḥ
ato deveti vastrādyamaṣṭāṅgārghyaṃ nivedya ca /AP_60.015ab/
sthire lagne piṇḍikāyāṃ devasya tveti dhārayet
oṃ trailokyavikrāntāya namastestu trivikrama /AP_60.016ab/
saṃsthyāpya piṇḍikāyāntu sthiraṃ kuryādvicakṣaṇaḥ
dhruvā dyauriti mantreṇa viśvataś cakṣurityapi /AP_60.017ab/
pañcagavyena saṃsnāpya kṣālya gandhadakena ca
pūjayet sakalīkṛtya sāṅgaṃ sāvaraṇaṃ hariṃ /AP_60.018ab/
dhyāyet svaṃ tasya mūrtintu pṛthivī tasya pīṭhikā
kalpayedvigrahaṃ tasya taijasaiḥ paramāṇubhiḥ /AP_60.019ab/
jīvamāvāhayiṣyāmi pañcaviṃśatitattvagaṃ
caitanyaṃ paramānandaṃ jāgratsvapnavivarjitaṃ /AP_60.020ab/
dehendriyamanobuddhiprāṇāhaṅkāravarjitaṃ
brahmādistambaparyantaṃ hṛdayeṣu vyavasthitaṃ /AP_60.021ab/
hṛdayāt pratimāvimbe sthiro bhava pareśvara
sajīvaṃ kuru bimbaṃ tvaṃ savāhyābhyantarasthitaḥ /AP_60.022ab/
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo dehopādhiṣu saṃsthitaḥ
jyotirjñānaṃ paraṃ brahma ekamevādvitīyakaṃ /AP_60.023ab/
sajīvīkaraṇaṃ kṛtvā praṇavena nibodhayet
sānnidhyakaraṇannāma hṛdayaṃ spṛśya vai japet /AP_60.024ab/
sūktantu pauruṣaṃ dhyāyan idaṃ guhyamanuṃ japet
namastestu sureśāya santoṣavibhavātmane /AP_60.025ab/
:n
1 maṅgalāṣṭaghaṭe iti kha, ga, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
:p 175
jñānavijñānarūpāya brahmatejonuyāyine
guṇātikrāntaveśāya(1) puruṣāya mahātmane /AP_60.026ab/
akṣayāya purāṇāya viṣṇo sannihito bhava
yacca te paramaṃ tattvaṃ(2) yacca jñānamayaṃ vapuḥ /AP_60.027ab/
tat sarvamekato līnamasmindehe vibudhyatāṃ
ātmānaṃ sannidhīkṛtya brahmādiparivārakān /AP_60.028ab/
svanāmnā sthāpayedanyānāyudhān svamudrayā
yātrāvarṣādikaṃ dṛṣṭvā(3) jñeyaḥ sannihito hariḥ /AP_60.029ab/
natvā stutvā stavādyaiś ca japtvā cāṣṭākṣarādikaṃ
caṇḍapracaṇḍau dvārasthau nirgatyābhyarcayedguruḥ /AP_60.030ab/
agnimaṇḍapamāsādya garuḍaṃ sthāpya pūjayet
digīśān diśi devāṃś ca sthāpya sampūjya deśikaḥ /AP_60.031ab/
viśvaksenaṃ tu saṃsthāpya śaṅkhacakrādi pūjayet
sarvapārṣadakebhyaś ca baliṃ bhūtebhya arcayet /AP_60.032ab/
paramavastrasuvarṇādi gurave dakṣiṇāṃ dadet
yāgopayogidravyādyamācāryāya narorpayet /AP_60.033ab/
ācāryadakṣiṇārdhantu ṛtvigbhyo dakṣiṇāṃ dadet
anyebhyo dakṣiṇāṃ dadyādbhojayed brāhmaṇāṃstataḥ /AP_60.034ab/
avāritān phalān(4) dadyādyajamānāya vai guruḥ
viṣṇuṃ nayet pratiṣṭhātā(5) cātmanā sakalaṃ kulaṃ /AP_60.035ab/
:n
1 guṇātikrāntarūpāya iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 yacca te paramaṃ guhyamiti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 yātrāvarṣādikaṃ kṛtveti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
4 avāritaphalamiti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
5 pratiṣṭhākṛditi kha, ga, gha, ṅa,
cihnitapustakacatuṣṭayapāṭhaḥ
:p 176
sarveṣāmeva devānāmeṣa sādhāraṇo vidhiḥ /AP_60.035cd/
mūlamantrāḥ pṛthakteṣāṃ śeṣaṃ kāryaṃ samānakaṃ
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0