Agni Purana · Chapter 56
:e ity ādimahāpurāṇe āgneye piṇḍikālakṣaṇaṃ nāma
pañcapañcāśattamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {56}
:ś atha ṣaṭpañcāśattamo 'dhyāyaḥ
dikpālayāgakathanaṃ
bhagavānuvāca
pratiṣṭhāpañcakaṃ vakṣye pratimātmā tu pūruṣaḥ /AP_56.001ab/
prakṛtiḥ piṇḍikā lakṣmīḥ pratiṣṭhā yogakastayoḥ
icchāphalārthibhistasmātpratiṣṭhā kriyate naraiḥ /AP_56.002ab/
garbhasūtraṃ tu niḥsārya(2) prāsādasyāgrato guruḥ
aṣṭaṣoḍaśaviṃśāntaṃ maṇḍapañcādhamādikam /AP_56.003ab/
snānaṃ kalaśārthañca yāgadravyārthamardhataḥ
tribhāgeṇārdhabhāgena vediṃ kuryāttu śobhanām /AP_56.004ab/
:n
1 pratimādravyamucyate iti kha, ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 garbhasūtrantu nirmāyeti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 158
kalaśair ghaṭikābhiś ca vitānādyaiś ca bhūṣayet
pañcagavyena samprokṣya sarvadravyāṇi dhārayet /AP_56.005ab/
alaṅkṛto gururviṣṇuṃ dhyātvātmānaṃ prapūjayet
aṅgulīyaprabhṛtibhirmūrtipān valayādibhiḥ /AP_56.006ab/
kuṇḍe kuṇḍe sthāpayecca mūrtipāṃstatra pāragān
catuṣkoṇe cārdhakoṇe vartule padmasannibhe /AP_56.007ab/
pūrvādau toraṇārthantu pippaloḍumbarau vaṭaṃ
plakṣaṃ suśobhanaṃ pūrvaṃ subhadrandakṣatoraṇaṃ /AP_56.008ab/
sukarma ca suhotrañca āpye saumye samucchrayam
pañcahastaṃ tu saṃsthāpya syonāpṛthvīti pūjayet /AP_56.009ab/
toraṇastambhamūle tu kalaśānmaṅgalāṅkurān
pradadyādupariṣṭācca kuryāccakraṃ sudarśanaṃ /AP_56.010ab/
pañcahastapramāṇantu dhvajaṃ kuryāddvicakṣaṇaḥ
vaipulyaṃ cāsya kurvīta ṣoḍaśāṅgulasanmitaṃ /AP_56.011ab/
saptahastocchritaṃ vāsya kuryāt kuṇḍaṃ surottama(1)
aruṇogninibhaś caiva kṛṣṇaḥ śuklotha pītakaḥ /AP_56.012ab/
raktavarṇas tathā śvetaḥ śvetavarṇādikakramāt(2)
kumudaḥ kumudākṣaś ca puṇḍarīkotha vāmanaḥ /AP_56.013ab/
śaṅkukarṇaḥ sarvanetraḥ sumukhaḥ supratiṣṭhitaḥ
pūjyā koṭiguṇair yuktāḥ pūrvādyā dhvajadevatāḥ /AP_56.014ab/
jalāḍhakasupūrāstu pakvavimbopamā ghaṭāḥ
:n
1 samāhita iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 śvetavarnakramāt dhvajā iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ /
kṛṣṇavarṇaḥ kramāddhvajā iti ṅa,
cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 159
aṣṭāviṃśādhikaśataṃ kālamaṇḍanavarjitāḥ /AP_56.015ab/
sahiraṇyā vastrakaṇṭhāḥ sodakāstoraṇādvahiḥ
ghaṭāḥ sthāpyāś ca pūrvādau vedikāyāś ca koṇagān /AP_56.016ab/
caturaḥ sthāpayet kumbhānājighreti ca mantrataḥ
kumbheṣvāvāhya śakrādīn pūrvādau pūjayet kramāt /AP_56.017ab/
indrāgaccha devarāja vajrahasta gajasthita
pūrvadvārañca me rakṣa devaiḥ saha namostu te /AP_56.018ab/
trātāramindramantreṇa arcayitvā yajed budhaḥ
āgacchāgre śaktiyuta(1) cchāgastha balasaṃyuta /AP_56.019ab/
rakṣāgneyīṃ diśaṃ devaiḥ pūjāṃ gṛha namostu te
agnimūrdhetimantreṇa(2) yajedvā āgneya namaḥ /AP_56.020ab/
mahiṣastha yamāgaccha daṇḍahasta mahābala
rakṣa tvaṃ dakṣiṇadvāraṃ vaivasvata namostu te /AP_56.021ab/
vaivasvataṃ saṅgamanamityanena yajedyamaṃ
nairṛtāgaccha khaḍgāḍhya balavāhanasaṃyuta(3) /AP_56.022ab/
idamarghyamidaṃ pādyaṃ rakṣa tvaṃ nairṛtīṃ diśaṃ
eṣa te nairṛte mantreṇa yajedarghyādibhir naraḥ /AP_56.023ab/
makarārūḍha varuṇa pāśahasta mahābala
āgaccha paścimaṃ dvāraṃ rakṣa rakṣa namostu te /AP_56.024ab/
uruṃ hi rājā varuṇaṃ yajedarghyādibhirguruḥ
āgaccha vāyo sabala dhvajahasta savāhana /AP_56.025ab/
vāyavyaṃ rakṣa devaistvaṃ samarudbhir namostu te
:n
1 śaktihasta iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 agnimūrdhveti arghyādyair iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 naravāhanasaṃyuta iti kha, ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 160
vāta ity ādibhiścārvedonnamo vāyavepi vā /AP_56.026ab/
āgaccha soma sabalā gadāhasta savāhana
rakṣa tvamuttaradvāraṃ sakuvera namostu te /AP_56.027ab/
somaṃ rājānamiti vā yajetsomāya vai namaḥ
āgaccheśāna sabala śūlahasta vṛṣasthita /AP_56.028ab/
yajñamaṇḍapasyaiśānīṃ diśaṃ rakṣa namostu te
īśānamasyeti yajedīśānāya namopi vā /AP_56.029ab/
brahmannāgaccha haṃsastha sruksruvavyagrahastaka
salokordhvāṃ diśaṃ rakṣa yajñasyāja namostu te /AP_56.030ab/
hiraṇyagarbheti yajennamaste brahmaṇepi vā
anantāgaccha cakrāḍhya kūrmasthāhigaṇeśvara /AP_56.031ab/
adhodiśaṃ rakṣa rakṣa ananteśa namostu te /AP_56.031cd/
namostu sarpeti yajedanantāya namopi vā
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0