Agni Purana · Chapter 42
:e ity ādimahāpurāṇe āgneye pātālayogakathanaṃ nāma
ekacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {42}
:ś atha dvācatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
prāsādalakṣaṇakathanaṃ
hayagrīva uvāca
prāsādaṃ sampravakṣyāmi sarvasādhāraṇaṃ śṛṇu /AP_42.001ab/
caturasrīkṛtaṃ kṣetraṃ bhajet ṣoḍaśadhā budhaḥ
madhye tasya caturbhistu kuryādāyasamanvitaṃ /AP_42.002ab/
:n
1 samaprāsādamānata iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 122
dvadaśaiva tu bhāgāni bhittyarthaṃ parikalpayet
jaṅghocchrāyantu kartavyaṃ caturbhāgeṇa cāyataṃ(1) /AP_42.003ab/
jaṅghāyāṃ dviguṇocchrāyaṃ mañjaryāḥ kalpayed budhaḥ
turyabhāgena mañjaryāḥ kāryaḥ samyak pradakṣiṇaḥ(2) /AP_42.004ab/
tanmānanirgamaṃ kāryamubhayoḥ pārśvayoḥ samaṃ
śikhareṇa samaṃ kāryamagre jagati vistaraṃ /AP_42.005ab/
dviguṇenāpi kartavyaṃ yathāśobhānurūpataḥ
vistārānmaṇḍapasyāgre garbhasūtradvayena tu /AP_42.006ab/
dairghyātpādādhikaṃ kuryānmadhyastambhair vibhūṣitaṃ
prāsādagarbhamānaṃ vā kurvīta mukhamaṇḍapaṃ /AP_42.007ab/
ekāśītipadair vyāstuṃ paścāt maṇḍapamārabhet
śukān prāgdvāravinyāse pādāntaḥsthān yajet surān /AP_42.008ab/
tathā prākāravinyāse yajed dvātriṃśadantagān(3)
sarvasādhāraṇaṃ caitat prāsādasya ca lakṣaṇaṃ /AP_42.009ab/
mānena pratimāyā vā prāsādamaparaṃ śṛṇu
pratimāyāḥ pramāṇana kartavyā piṇḍikā śubhā /AP_42.010ab/
garbhastu piṇḍikārdhena garbhamānāstu bhittayaḥ
bhitterāyāmamānena utsedhantu prakalpayet /AP_42.011ab/
bhittyucchrāyāttu dviguṇaṃ śikharaṃ kalpayed budhaḥ
śikharasya tu turyeṇa bhramaṇaṃ parikalpayet /AP_42.012ab/
śikharasya caturthena vyagrato mukhamaṇḍapaṃ
:n
1 catyurbhāgeṇa vā yutamiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ / caturbhāgeṇa
saṃyutamiti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 samyak kuryāt pradakṣiṇamiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 dvātriṃśadantare iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 123
aṣṭamāṃsena garbhasya rathakānāntu nirgamaḥ /AP_42.013ab/
paridherguṇabhāgena rathakāṃstatra kalpayet
tattṛtīyeṇa(4) vā kuryādrathakānāntu nirgamaṃ /AP_42.014ab/
vāmatrayaṃ sthāpanīyaṃ rathakatritaye sadā
śikharārthaṃ hi sūtrāṇi catvāri vinipātayet /AP_42.015ab/
śukanāśordhvataḥ sūtraṃ tiryagbhūtaṃ nipātayet
śikharasyārdhabhāgasthaṃ siṃhaṃ tatra tu kārayet /AP_42.016ab/
śukanāsāṃ sthirīkṛtya madhyasandhau nidhāpayet
apare ca tathā pārśvaṃ tadvat sūtraṃ nidhāpayet /AP_42.017ab/
tadūrdhvantu bhavedvedī sakaṇṭā manasārakaṃ
skandhabhagnaṃ na kartavyaṃ vikarālaṃ tathaiva ca /AP_42.018ab/
ūrdhvaṃ ca vedikāmānāt kalaśaṃ parikalpayet
vistārāddviguṇaṃ dvāraṃ kartavyaṃ tu suśobhanaṃ /AP_42.019ab/
udumbarau tadūrdhvañca nyasecchākhāṃ sumaṅgalaiḥ
dvārasya tu caturthāṃśe kāryau caṇḍapracaṇdakau /AP_42.020ab/
viśvaksenavatsadaṇḍau śikhordhvoḍumbare śriyaṃ
diggajaiḥ snāpyamānāntāṃ ghaṭeḥ sābjāṃ surūpikāṃ /AP_42.021ab/
prāsādasya caturthāṃśaiḥ prākārasyocchrayo bhavet
prāsādāt pādahīnastu gopurasyocchrayo bhavet /AP_42.022ab/
pañcahastasya devasya ekahastā tu pīṭhikā
gāruḍaṃ maṇḍapañcāgre ekaṃ bhaumādidhāma ca /AP_42.023ab/
kuryāddhi pratimāyāntu dikṣu cāṣṭamāsu copari
pūrve varāhaṃ dakṣe ca nṛsiṃhaṃ śrīdharaṃ jale /AP_42.024ab/
uttare tu hayagrīvanāgneyyāṃ jāmadagnyakaṃ
:n
1 tatturīyeṇeti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 124
nairṛtyāṃ rāmakaṃ vāyau vāmanaṃ vāsudevakaṃ /AP_42.025ab/
īśe prāsādaracanā deyā vasvarkakādibhiḥ /AP_42.025cd/
dvārasya cāṣṭamādyaṃśaṃ tyatkā bedho na doṣabhāk
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0