Agni Purana · Chapter 40
:e ity ādimahāpurāṇe āgneye pratiṣṭhāyāṃ bhūparigraho
nāmonacatvāriṃśodhyāyaḥ ||
% Chapter {40}
:ś atha catvāriṃśo 'dhyāyaḥ
arghyadānavidhānaṃ
bhagavānuvāca
pūrvamāsit mahadbhūtaṃ sarvabhūtabhayaṅkaraṃ /AP_40.001ab/
taddevair nihitaṃ bhumau sa vāstupuruṣaḥ smṛtaḥ
catuḥṣaṣṭipade kṣetre īśaṃ koṇārdhasaṃsthitaṃ /AP_40.002ab/
ghṛtākṣataistarpayettaṃ parjanyaṃ padagataṃ tataḥ
utpalādibhirjayantañca dvipadasthaṃ patākayā /AP_40.003ab/
mahendrañcaikakoṣṭhasthaṃ sarvaraktaiḥ pade raviṃ
vitānenārdhapadagaṃ satyaṃ pade bhṛśaṃ ghṛtaiḥ /AP_40.004ab/
vyoma śākunamāṃsena(2) koṇārdhapadasaṃsthitaṃ
srucā cārdhapade vahniṃ pūṣāṇaṃ lājayaikataḥ /AP_40.005ab/
svarṇena vitathaṃ dviṣṭhaṃ mathanena gṛhākṣataṃ
māṃsaudanena dharmeśamekaikasmin sthitaṃ dvayaṃ /AP_40.006ab/
gandharvaṃ dvipadaṃ gandhair bhṛśaṃ śākunajihvayā
ekasthamūrdhvasaṃsthañca mṛgaṃ nīlapaṭais tathā /AP_40.007ab/
pitṝn kṛśarayārdhasthaṃ dantakāṣṭhaiḥ padasthitaṃ
:n
1 nṛhasta iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 vyoma śākulamāṃseneti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 116
dauvārikaṃ dvisaṃsthañca sugrīvaṃ yāvakena tu /AP_40.008ab/
puṣpadantaṃ kuśastambaiḥ padmair varuṇamekataḥ
asuraṃ surayā dviṣṭhaṃ pade śeṣaṃ ghṛtāmbhasā /AP_40.009ab/
yavaiḥ pāpaṃ padārdhasthaṃ rogamardhe ca maṇḍakaiḥ
nāgapuṣpaiḥ pade nāgaṃ mukhyaṃ bhakṣyair dvisaṃsthitaṃ /AP_40.010ab/
mudgaudanena bhallāṭaṃ pade somaṃ pade tathā
madhunā pāyasenātha śālūkena ṛṣiṃ dvaye /AP_40.011ab/
pade ditiṃ lopikābhirardhe ditimathāparaṃ
pūrikābhistataścāpamīśādhaḥ payasā pade /AP_40.012ab/
tatodhaścāpavatsantu dadhnā caikapade sthitaṃ
laḍḍukaiś ca marīcintu pūrvakoṣṭhacatuṣṭaye(1) /AP_40.013ab/
savitre raktapuṣpāṇi brahmādhaḥkoṇakoṣṭhake
tadadhaḥkoṣṭhake dadyāt sāvitryai ca kuśodakaṃ /AP_40.014ab/
vivaste 'ruṇaṃ dadyāccandanañcaturaṅghriṣu
rakṣodhaḥkoṇakoṣṭhe tu indrāyānnaṃ niśānvitaṃ /AP_40.015ab/
indrajayāya tasyādho ghṛtānnaṃ koṇakoṣṭhake
catuṣpadeṣu dātavyamindrāya guḍapāyasaṃ /AP_40.016ab/
vāyvadhaḥkoṇadeśe tu rudrāya pakvamāṃsakaṃ
tadadhaḥkoṇakoṣṭhe tu yakṣāyārdraṃ phalantathā /AP_40.017ab/
mahīdharāya māṃsānnaṃ māghañca caturaṅghriṣu
madhye catuṣpade sthāpyā brahmaṇe tilataṇḍulāḥ /AP_40.018ab/
carakīṃ māṣasarpibhyāṃ skandaṃ kṛśarayāsṛjā
raktapadmair vidārīñca kandarpañca palodanaiḥ /AP_40.019ab/
pūtanāṃ palapittābhyāṃ māṃsāsṛgbhyāñca jambhakaṃ
:n
1 madhyacatuṣṭaye iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 117
pittāsṛgasthibhiḥ pāpāṃ pilipiñjaṃ(1) srajāsṛjā /AP_40.020ab/
īśādyān raktamāṃsena abhāvādakṣatair yajet
rakṣomātṛgaṇebhyaś ca piśācādibhya eva ca /AP_40.021ab/
pitṛbhyaḥ kṣetrapālebhyo balīn dadyāt prakāmataḥ
āhutvaitānasantarpya prāsādādīnna kārayet /AP_40.022ab/
brahamasthāne hariṃ lakṣmīṃ gaṇaṃ paścāt samarcayet
mahīśvaraṃ vāstumayaṃ(2) vardhanyā sahitaṃ ghaṭaṃ /AP_40.023ab/
brahmāṇaṃ madhyataḥ kumbhe brahmādīṃś ca digīśvarān
dadyāt pūrṇāhutiṃ paścāt svasti vācya praṇamya ca /AP_40.024ab/
pragṛhya karkarīṃ samyak maṇḍalantu pradakṣiṇaṃ
sūtramārdeṇa he brahmaṃstoyadhārāñca bhrāmayet /AP_40.025ab/
pūrvavattena mārgeṇa sapta vījāni vāpayet
prārambhaṃ tena mārgeṇa tasya khātasya kārayet /AP_40.026ab/
tato gartaṃ khanenmadhye hastamātraṃ pramāṇataḥ
caturaṅgulakaṃ cādhaścopalipyārcayettataḥ /AP_40.027ab/
dhyātvā caturbhujaṃ viṣṇumarghyaṃ dadyāttu kumbhataḥ
karkaryā pūrayet śvabhraṃ śuklapuṣpāṇi ca nyaset /AP_40.028ab/
dakṣiṇāvartakaṃ śreṣṭhaṃ bījair mṛddbhiś ca pūrayet
arghyādānaṃ viniṣpādya govastrādīndadedgurau /AP_40.029ab/
kālajñāya sthapataye vaiṣṇavādibhya arcayet
tatastu khānayedyatnajjalāntaṃ yāvadeva tu /AP_40.030ab/
puruṣādhaḥsthitaṃ śalyaṃ(3) na gṛhe doṣadaṃ bhavet
:n
1 pilipicchamiti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 mahīdharaṃ vāstumayamiti kha, ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 puruṣādhiṣṭhitaṃ śalyamiti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 118
asthiśalye vidyate vai bhittirvai gṛhiṇo 'sukhaṃ /AP_40.031ab/
yannāmaśabdaṃ śṛṇuyāttatra śalyaṃ tadudbhavaṃ
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0