Agni Purana · Chapter 38
:e ity ādimahāpurāṇe āgneye saṅkṣepapavitrārohaṇaṃ nāma
saptatriṃśo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {38}
:ś atha aṣṭatriṃśo 'dhyāyaḥ
devālayanirmāṇaphalaṃ
agnir uvāca
vāsudevādyālayasya kṛtau vakṣye phalādikaṃ /AP_38.001ab/
cikīrṣordevadhāmādi sahasrajanipāpanut
manasā sadmakartṝṇāṃ śatajanmāghanāśanaṃ /AP_38.002ab/
yenumodanti kṛṣṇasya kriyamāṇaṃ narā gṛhaṃ(1)
tepi pāpair vinirmuktāḥ prayāntyacyutalokatāṃ /AP_38.003ab/
samatītaṃ bhaviṣyañca kulānāmayutaṃ naraḥ
viṣṇulokaṃ nayatyāśu kārayitvā harergṛhaṃ /AP_38.004ab/
vasanti(2) pitaro dṛṣṭvā(3) viṣṇuloke hy alaṅkṛtāḥ
vimuktā nārakair duḥkhaiḥ kartuḥ kṛṣṇasya mandiraṃ /AP_38.005ab/
brahmahatyādipāpaughaghātakaṃ devatālayaṃ
phalaṃ yannāpyate yajñair dhāma kṛtvā tadāpyate /AP_38.006ab/
devāgāre kṛte sarvatīrthasnānaphalaṃ labhet
devādyarthe hatānāñca raṇe yattatphalādikaṃ /AP_38.007ab/
śāṭhyena pāṃśunā vāpi kṛtaṃ dhāma ca nākadaṃ
:n
1 gṛhādikaṃ ga, gha, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
2 nandanti iti kha, ga, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ / valganti iti ṅa,
cihnitapustakapāṭhaḥ
3 hṛṣṭā iti kha, ga, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
:p 109
ekāyatanakṛt svargī tryagārī brahmalokabhāk /AP_38.008ab/
pañcāgārī śambhulokamaṣṭāgārāddharau sthitiḥ
ṣoḍaśālayakārī tu(1) bhuktimuktimavāpnuyāt /AP_38.009ab/
kaniṣṭhaṃ madhyamaṃ śreṣṭhaṃ kārayitvā harergṛhaṃ
svargaṃ ca vaiṣṇavaṃ lokaṃ mokṣamāpnoti ca kramāt /AP_38.010ab/
śreṣṭhamāyatanaṃ viṣṇoḥ kṛtvā yaddhanavān labhet
kaniṣṭhenaiva tat puṇyaṃ prāpnotyadhanavānnaraḥ /AP_38.011ab/
samutpādya dhanaṃ kṛtyā svalpenāpi(2) surālayaṃ
kārayitvā hareḥ puṇyaṃ samprāpnotyadhikaṃ varaṃ /AP_38.012ab/
lakṣaṇātha sahasreṇa śatenārdhena vā hareḥ
kārayan bhavanaṃ yāti yatrāste garuḍadhvajaḥ /AP_38.013ab/
bālye tu krīḍamāṇā ye pāṃśubhirbhavanaṃ hareḥ
vāsudevasya kurvanti tepi tallokagāminaḥ /AP_38.014ab/
tīrthe cāyatane puṇye saddhakṣetre tathāṣṭame
karturāyatanaṃ viṣṇoryathoktāttriguṇaṃ phalaṃ /AP_38.015ab/
bandhūkapuṣpavinyāsaiḥ sudhāpaṅkena vaiṣṇavaṃ
ye vilimpanti bhavanaṃ te yānti bhagavatpuraṃ /AP_38.016ab/
patitaṃ patamānantu tathārdhapatitaṃ naraḥ
samuddhṛtya harerdhāma prāpnoti dviguṇaṃ phalaṃ /AP_38.017ab/
patitasya tu yaḥ kartā patitasya ca rakṣitā
viṣṇorāyatanasyeha naro viṣṇulokabhāk /AP_38.018ab/
iṣṭakānicayastiṣṭhed yāvadāyatane hareḥ
sakulastasya vai kartā viṣṇuloke mahīyate /AP_38.019ab/
:n
1 ṣoḍaśāgārakārī tu iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 svalpenaiveti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 110
sa eva puṇyavān pūjya iha loke paratra ca
kṛṣṇasya vāsudevasya yaḥ kārayati ketanaṃ /AP_38.020ab/
jātaḥ sa eva sukṛtī kulantenaiva pāvitaṃ
viṣṇurudrārkadevyādergṛhakartā sa kīrtibhāk /AP_38.021ab/
kiṃ tasya vittanicayair mūḍhasya parirakṣitaḥ
duḥkhārjitair yaḥ kṛṣṇasya na kārayati ketanaṃ /AP_38.022ab/
nopabhogyaṃ dhanaṃ yasya pitṛvipradivaukasāṃ
nopabhogāya bandhūnāṃ vyarthastasya dhanāgamaḥ /AP_38.023ab/
yathā dhruvo nṛṇāṃ mṛtyurvittanāśas tathā dhruvaḥ
mūḍhastatrānubadhnāti jīvitetha cale ghane /AP_38.024ab/
yadā vittaṃ na dānāya nopabhogāya dehināṃ
nāpi kīrtyai na dharmāthaṃ tasya svāmyetha ko guṇaḥ /AP_38.025ab/
tasmādvittaṃ samāsādya daivādvā pauruṣādatha
dadyāt samyag dvijāgryebhyaḥ kīrtanāni ca kārayet /AP_38.026ab/
dānebhyaścādhikaṃ yasmāt kīrtanebhyo varaṃ yataḥ
atastatkārayeddhīmān viṣṇvādermandirādikaṃ /AP_38.027ab/
viniveśya harerdhāma bhaktimadbhir narottamaiḥ
niveśitaṃ bhavet kṛtsnaṃ trailokyaṃ sacarācaraṃ /AP_38.028ab/
bhūtaṃ bhavayam bhaviṣyañca sthūlaṃ sūkṣmaṃ tathetarat(1)
ābrāhmastambaparyantaṃ sarvaṃ viṣṇoḥ samudbhavaṃ /AP_38.029ab/
tasya devādidevasya sarvagasya(2) mahātmanaḥ
niveśya bhavanaṃ viṣṇor na bhūyo bhuvi jāyate /AP_38.030ab/
yathā viṣṇordhāmakṛtau phalaṃ tadvaddivaukasāṃ
:n
1 tathaiva ca iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 sarveśasya iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 111
śivabrahmārkavighneśacaṇḍīlakṣmyādikātmanāṃ /AP_38.031ab/
devālayakṛteḥ puṇyaṃ pratimākaraṇedhikaṃ(3)
pratimāsthāpane yāge phalasyānto na vidyate /AP_38.032ab/
mṛṇmayāddāruje puṇyaṃ dārujādiṣṭkābhave
iṣṭakotthācchailaje syāddhemāderadhikaṃ phalaṃ /AP_38.033ab/
saptajanmakṛtaṃ pāpaṃ prārambhādeva naśyati
devālayasya svargī syānnarakaṃ na sa gacchati /AP_38.034ab/
kulānāṃ śatamuddhṛtya viṣṇulokaṃ nayennaraḥ
yamo yamabhaṭānāha devamandirakāriṇaḥ /AP_38.035ab/
yama uvāca
pratimāpūjādikṛto nāneyā narakaṃ narāḥ
devālayādyakartāra āneyāste tu gocare(1) /AP_38.036ab/
visāradhvaṃ yathānyāyanniyogo mama pālyatāṃ (2)
nājñābhaṅgaṃ kariṣyanti bhavatāṃ jantavaḥ kvacit /AP_38.037ab/
kevalaṃ te jagattātamanantaṃ samupāśritāḥ
bhavadbhiḥ parihartavyāsteṣāṃ nātrāsti saṃsthitiḥ /AP_38.038ab/
ye ca bhagavatā loke taccittāstatparāyaṇāḥ
pūjayanti sadā viṣṇuṃ te vastyājyāḥ sudūrataḥ /AP_38.039ab/
yastiṣṭhan prasvapan gacchannuttiṣṭhan skhalite sthite(4)
saṅkīrtayanti govindaṃ te vastyājyāḥ sudūrataḥ /AP_38.040ab/
nityanaimittikair devaṃ ye yajanti janārdanam
nāvalokyā bhavadbhiste tadgatā yānti tadgatim /AP_38.041ab/
:n
1 āneyāstvaviśeṣata iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 niyamo me 'nupālyatāmiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 jantavaḥ kvaciditi kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 112
ye puṣpadhūpavāsobhirbhūṣaṇaiścātivallabhaiḥ
arcayanti na te grāhyā narāḥ kṛṣṇālaye gatāḥ(1) /AP_38.042ab/
upalepanakartāraḥ sammārjanaparāś ca ye
kṛṣṇālaye parityajyāsteṣāṃ putrās tathā kulam /AP_38.043ab/
yena cāyatanaṃ viṣṇoḥ kāritaṃ tatkulodbhavam
puṃsāṃ śataṃ nāvalokyaṃ bhavadbhirduṣṭacetasā /AP_38.044ab/
yastu devālayaṃ viṣṇordāruśailamayaṃ tathā
kārayen mṛṇmayaṃ vāpi sarvapāpaiḥ pramucyate /AP_38.045ab/
ahanyahani yajñena yajato yan mahāphalam
prāpnoti tat phalaṃ viṣṇoryaḥ kārayati ketanaṃ /AP_38.046ab/
kulānāṃ śatamāgāmi samatītaṃ tathā śataṃ
kārayan bhagavaddhāma nayatyacyutalokatāṃ /AP_38.047ab/
saptalokamayo viṣṇustasya yaḥ kurute gṛhaṃ
tārayatyakṣayāṃllokānakṣayān pratipadyate /AP_38.048ab/
iṣṭakācayavinyāso yāvantyabdāni tiṣṭhati
tāvadvarṣasahasrāṇi tatkarturdivi saṃsthitiḥ /AP_38.049ab/
pratimākṛdviṣṇulokaṃ sthāpako līyate harau /AP_38.049cd/
devasadmapratikṛtipratiṣṭhākṛttu gocare
agnir uvāca
yamoktā nānayaṃstetha pratiṣṭhādikṛtaṃ hareḥ /AP_38.050ab/
hayaśīrṣaḥ pratiṣṭhārthaṃ(2) devānāṃ brahmaṇe 'bravīt
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0