Agni Purana · Chapter 376
:e ity āgneye mahāpurāṇe samādhirnāma pañcasaptatyadhikatriśatatamo
'dhyāyaḥ
:p 330
% chapter {376}
:ś atha ṣaṭsaptatyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
brahmajñānaṃ
agnir uvāca
brahmajñānaṃ pravakṣyāmi saṃsārājñānamuktaye /AP_376.001ab/
ayamātmā parṃ brahma ahamasmīti mucyate
deha ātmā na bhavati dṛsyatvācca ghaṭādivat /AP_376.002ab/
prasapte maraṇe dehādātmānyo jñāyate dhruvaṃ
dehaḥ sa cedavyavaharedvikāryādisannibhaḥ /AP_376.003ab/
cakṣurādīnīndriyāṇi nātmā vai karaṇaṃ tvataḥ
mano dhīrapi ātmā na dīpavat karaṇaṃ tvataḥ /AP_376.004ab/
prāṇo 'pyātmā na bhavati suṣupte citprabhāvataḥ
jāgratsvapne ca caitanyaṃ saṅkīrṇatvānna budhyate /AP_376.005ab/
vijñānarahitaḥ prāṇaḥ suṣupte jñāyate yataḥ
ato nātmendriyaṃ tasmādintriyādikamātmanaḥ /AP_376.006ab/
ahaṅkāro 'pi naivātmā dehavadvyabhicārataḥ
uktebhyo vyatirikto 'yamātmā sarvahṛdi sthitaḥ /AP_376.007ab/
sarvadraṣṭā ca bhoktā ca naktamujjvaladīpavat
samādhyārambhakāle ca evaṃ sañcintayenmuniḥ /AP_376.008ab/
yato brahmaṇa ākāśaṃ khādvāyurvāyuto 'nalaḥ
agnerāpo jalātpṛthvī tataḥ sūkṣmaṃ śarīrakaṃ /AP_376.009ab/
apañcīkṛtabhūtebhya āsan pañcīkṛtānyataḥ
:p 331
sthūlaṃ śarīraṃ dhyātvāsmāllayaṃ brahmaṇi cintayet /AP_376.010ab/
pañcīkṛtāni bhūtāni tatkāryañca virāṭsmṛtam
etat sthūlaṃ śarīraṃ hi ātmano jñānakalpitaṃ /AP_376.011ab/
indriyair atha vijñānaṃ dhīrā jāgaritaṃ viduḥ
viśvastadabhimānī syāt trayametadakārakaṃ /AP_376.012ab/
apañcīkṛtabhūtāni tatkāryaṃ liṅgamucyate
saṃyuktaṃ saptadaśabhirhiraṇyagarbhasaṃjñitaṃ /AP_376.013ab/
śarīramātmanaḥ sūkṣmaṃ liṅgamityabhidhīyate
jāgratsaṃskārajaḥ svapnaḥ pratyayo viṣayātmakaḥ /AP_376.014ab/
ātmā tadupamānī styāttaijaso hy aprapañcataḥ
sthūlasūkṣmaśarīrākhyadvayasyaikaṃ hi kāraṇaṃ /AP_376.015ab/
ātmā jñānañca sābhāsaṃ tadadhyāhṛtamucyate
na sannāsanna sadasadetatsāvayavaṃ na tat /AP_376.016ab/
nirgatāvayavaṃ neti nābhinnaṃ bhinnameva ca
bhinnābhinnaṃ hy anirvācyaṃ bandhasaṃsārakārakaṃ /AP_376.017ab/
ekaṃ sa brahma vijñānāt prāptaṃ naiva ca karmabhiḥ
sarvātmanā hīndriyāṇāṃ saṃhāraḥ kāraṇātmanāṃ /AP_376.018ab/
buddheḥ sthānaṃ suṣuptaṃ syāttaddvayasyābhimānavān
prājña ātmā trayañcaitat makāraḥ praṇavaḥ smṛtaḥ /AP_376.019ab/
akāraś ca ukāro 'sau makāro hy ayameva ca
ahaṃ sākṣī ca cinmātro jāgratsvapnādikasya ca /AP_376.020ab/
nājñānañcaiva tatkāryaṃ saṃsārādikabandhanaṃ
nityaśuddhabandhamuktasatyamānandamadvayaṃ /AP_376.021ab/
:p 332
brahmāhamasmyahaṃ brahma paraṃ jyotirvimukta oṃ
ahaṃ brahma paraṃ jñānaṃ samādhirbandhaghātakaḥ /AP_376.022ab/
ciramānandakaṃ brahma satyaṃ jñānamanantakaṃ
ayamātmā parambrahma tad brahma tvamasīti ca /AP_376.023ab/
guruṇā bodhito jīvo hy ahaṃ brahmāsmi vāhyataḥ
so 'sāvādityapuruṣaḥ so 'sāvahamakhaṇḍa oṃ /AP_376.024ab/
mucyate 'sārasaṃsārādbrahmajño brahma tadbhavet
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0