Agni Purana · Chapter 370
:e ity āgneye mahāpurāṇe śarīrāvayavā nāmo na
saptatyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
% chapter {370}
:ś athasapratyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
narakanirūpaṇam
agnir uvāca
uktāni yamamārgāṇi vakṣye 'tha maraṇe nṛṇāṃ /AP_370.001ab/
ūṣmā prakupitaḥ kāye tīvravāyusamīritaḥ
śarīramuparudhyātha kṛtsnāndoṣānruṇaddhi vai /AP_370.002ab/
chinatti prāṇasthānāni punarmarmāṇi caiva hi
śaityāt prakupito vāyuśchidramanviṣyate tataḥ /AP_370.003ab/
dve netre dvau tathā karṇau dvau tu nāsāpuṭau tathā
ūrdhvantu sapta cchidrāṇi aṣṭamaṃ vadanaṃ tathā /AP_370.004ab/
etaiḥ prāṇo viniryāti prāyaśaḥ śubhakarmaṇāṃ
adhaḥ pāyurupasthañca anenāśubhakāriṇāṃ /AP_370.005ab/
:n
1 piṇḍaṃ kṛtvā tuvnyasediti ña..
:p 310
mūrdhānaṃ yogino bhittvā jīvo yātyatha cecchayā
antakāle tu samprāpre prāṇe 'pānamupasthite /AP_370.006ab/
tamasā saṃvṛte jñāne saṃvṛteṣu ca marmasu
sa jivo nābhyadhiṣṭānaścālyate mātariśvanā /AP_370.007ab/
bādhyamāṇaścānayate aṣṭāṅgāḥ prāṇavṛttikāḥ
cyavantaṃ jāyamānaṃ vā praviśantañca yoniṣu /AP_370.008ab/
prapaśyanti ca taṃ siddhā devā divyena cakṣupā
gṛhṇāti tatkṣaṇādyoge śarīrañcātivāhikam /AP_370.009ab/
ākāśavāyutejāṃsi vigrahādūrdhvagāminaḥ
jalaṃ mahī ca pañcatvamāpannaḥ puruṣaḥ smṛtaḥ /AP_370.010ab/
ātivāhikadehantu yamadūtā nayanti taṃ
yāmyaṃ mārgaṃ mahāghoraṃ ṣaḍaśītisahasrakam /AP_370.011ab/
annodakaṃ nīyamāno bāndhavair dattamaśnute
yamaṃ dṛṣṭvā yamoktena citraguptena ceritān /AP_370.012ab/
prāpnoti narakānraudrāndharmī śubhapathair divam
bhujyante pāpibhirvakṣye narakāṃstāś ca yātanāḥ /AP_370.013ab/
aṣṭāviṃśatirevādhaḥkṣiternarakakoṭayaḥ
saptamasya talasyānte ghore tamasi saṃsthitāḥ /AP_370.014ab/
ghorākhyā prathamākoṭiḥ sughorā tadadhaḥsthitā
atighorā mahāghorā ghorarūpā ca pañcamī /AP_370.015ab/
ṣaṣṭhī taralatārākhyā saptamī ca bhayānakā
bhayotkaṭā kālarātrī mahācaṇḍā ca caṇḍayā /AP_370.016ab/
kolāhalā pracaṇḍākhyā padmā narakanāyikā
:p 311
padmāvatī bhīṣaṇā ca bhīmā caiva karālikā /AP_370.017ab/
vikarālā mahāvajrā trikoṇā pañcakoṇikā
sadīrghā vartulā saptabhūmā caiva subhūmikā /AP_370.018ab/
dīptamāyāṣṭāviṃśatayaḥ koṭayaḥ pāpiduḥkhadāḥ
aṣṭāviṃśatikoṭīnāṃ pañca pañca ca nāyakāḥ /AP_370.019ab/
rauravādyāḥ śatañcaikaṃ catvāriṃśaccatuṣṭayaṃ
tāmiśramandhatāmiśraṃ mahārauravarauravau /AP_370.020ab/
asipatraṃ vanañcaiva lohabhāraṃ tathaiva ca
narakaṃ kālasūtrañca mahānarakameva va /AP_370.021ab/
sañjīvanaṃ mahāvīci tapanaṃ sampratāpanaṃ
saṅghātañca sakākolaṃ kudmalaṃ pūtimṛttikaṃ /AP_370.022ab/
lohaśaṅkumṛjīṣañca pradhānaṃ śālmalīṃ nadīm
narakānviddhi koṭīśanāganvai ghoradarśanān /AP_370.023ab/
pātyante pāpakarmāṇa ekaikasminbahuṣvapi
mārjārolūkagomāyugṛghrādivadanāś ca te /AP_370.024ab/
tailadroṇyāṃ naraṃ kṣiptvā jvālayanti hutāśanaṃ
ambarīṣeṣu caivānyāṃstāmrapātreṣu cāparān /AP_370.025ab/
ayaḥpātreṣu caivānyān bahuvahnikaṇeṣu ca
śūlāgrāropitāścānye chidyante narake 'pare /AP_370.026ab/
tāḍyante ca kaśābhistu bhojyante cāpyayoguḍān
yamadūtair narāḥ pāṃśūnviṣṭhāraktakaphādikān /AP_370.027ab/
taptaṃ madyaṃ pāyayanti pāṭayanti punarnarān
yantreṣu pīḍayanti sma bhakṣyante vāyasādibhiḥ /AP_370.028ab/
:p 312
tailenoṣṇena sicyante chidyante naikaghā śiraḥ
hā tāteti krandamānāḥ svakannidanti karma te /AP_370.029ab/
mahāpātakajānghorānnarakānprāpya garhitān
karmakṣayātprajāyante mahāpātakinastviha /AP_370.030ab/
mṛgaśvaśūkaroṣṭrāṇāṃ brahmahā yonimṛcchati
kharapukkaśamlecchānāṃ madyapaḥ svarṇahāryapi /AP_370.031ab/
kṛmikīṭapataṅgatvaṃ gurugastṛṇagulmatāṃ
brahmahā kṣayarogī syāt surāpaḥ śyāvadantakaḥ /AP_370.032ab/
svarṇahārī tu kunakhī duś carmā gurutalpagaḥ
yo yena saṃspṛśatyeṣāṃ sa talliṅgo 'bhijāyate /AP_370.033ab/
annahartā māyāvī syānmūko vāgapahārakaḥ
dhānyaṃ hṛtvātiriktāṅgaḥ piśunaḥ pūtināsikaḥ /AP_370.034ab/
tailahṛttailapāyī syāt pūtivaktrastu sūcakaḥ
parasya yoṣitaṃ hṛtvā brahmasvamapahṛtya ca /AP_370.035ab/
araṇye nirjane deśe jāyate brahmarākṣasaḥ
ratnahārī hīnajātirgandhān chuchundarī śubhān /AP_370.036ab/
patraṃ śākaṃ śikhī hṛtvā mukharo dhānyahārakaḥ
ajaḥ paśuṃpayaḥ kāko yānamuṣṭraḥ(1) phalaṃ kapiḥ /AP_370.037ab/
madhu daṃśaḥ phalaṃ gṛdhro gṛhakāka upaskaraṃ
śivatrī vastraṃ sārasañca jhallī lavaṇahārakaḥ /AP_370.038ab/
ukta ādhyātmikastāpaḥ śastrādyair ādhibhautikaḥ
grahāgnidevapīḍādyair ādhikaivika īritaḥ /AP_370.039ab/
:n
1 yānaṃ vasta+iti kha..
:p 313
trithā tāpaṃ hi saṃsāraṃ jñānayogādvināśayet /AP_370.039cd/
kṛcchrair vrataiś ca dānādyair viṣṇupūjādibhirnaraḥ
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0