Agni Purana · Chapter 368
:e ity āgneye mahāpurāṇe nityanaimittikaprākṛtapralayā nāma
saptaṣaṣṭyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
% chapter {368}
:ś athāṣṭaṣaṣṭyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
ātyantikalayagarbhotpattinirūpaṇaṃ
agnir uvāca
ātyantikaṃ layaṃ vakṣye jñānādātyantiko layaḥ /AP_368.001ab/
ādhyātmikādisantāpaṃ jñātvā svasya virāgataḥ
:p 301
ādhyātmikastu santāpaḥśārīro mānaso dvidhā /AP_368.002ab/
śārīro bahubhirbhedaistāpo 'sau śrūyatāṃ dvija
tyaktvā jīvo bhogadehaṃ garbhamāproti karmabhiḥ /AP_368.003ab/
ātivāhikasaṃjñastu deho bhavati vai dvija
kevalaṃ sa manuṣyāṇāṃ mṛtyukāla upasthite /AP_368.004ab/
yāmyaiḥ puṃbhirmanuṣyāṇāṃ taccharīraṃ dvijottamāḥ
nīyate yāmyamārgeṇa prāṇināṃ mune /AP_368.005ab/
tataḥ svaryāti narakaṃ sa bhramedghaṭayantravat
karmabhūmiriyaṃ brahman phalabhūmirasau smṛtā /AP_368.006ab/
yamo yonīś ca narakaṃ nirūpayati karmaṇā
pūraṇīyāś ca tenaiva yamañcaivānupaśyatāṃ /AP_368.007ab/
vāyubhūtāḥ prāṇinaś ca garbhante prāpnuvanti hi
yamadūtair manuṣyastu nīyate tañca paśyati /AP_368.008ab/
dharmī ca pūjyate tena pāpiṣṭhastāḍyate gṛhe
śubhāśubhaṃ karma tasya citragupto nirūpayet /AP_368.009ab/
bāndhavānāmaśauce tu dehe khalvātivāhike
tiṣṭhannayati dharmajña dattapiṇḍāśanantataḥ /AP_368.010ab/
tanyaktvā pretadehantu prāpyānyaṃ pretalokataḥ(1)
vaset kṣudhā tṛṣā yukta āmaśrāddhānnabhuṅnaraḥ /AP_368.011ab/
ātivāhikedehāttu pretapiṇḍair vinā naraḥ
na hi mokṣamavāpnoti piṇḍāṃstatraiva so 'śrute /AP_368.012ab/
kṛte sapiṇḍīkaraṇe naraḥ saṃvatsarātparaṃ
:n
1 pretalaukike iti kha..
:p 302
pretadehaṃ samutamṛjya bhogadehaṃ prapadyate /AP_368.013ab/
bhogadehāvubhau proktāvaśubhaśubhasaṃjñitau
bhuktvā tu bhogadehena karmabandhānnipātyate /AP_368.014ab/
taṃ dehaṃ paratastasmādbhakṣayanti niśācarāḥ
pāpe tiṣṭhati cet svargaṃ tena bhuktaṃ tadā dvija /AP_368.015ab/
tadā dvitīyaṃ gṛhṇāti bhogadehantu pāpināṃ
bhuktvā pāpantu vai paścādyena bhuktaṃ tripiṣṭapaṃ /AP_368.016ab/
śucīnāṃ śrīmatāṃ gehe svargabhraṣṭo 'bhijāyate
puṇye tiṣṭhati cetpāpantena bhuktaṃ tadā bhavet /AP_368.017ab/
tasmin sambhakṣite dehe śubhaṃ gṛhṇāti vigraham
karmaṇyalpāvaśeṣe tu narakādapi mucyate /AP_368.018ab/
muktastu narakādyāti tiryagyoniṃ na saṃśayaḥ
jīvaḥ praviṣṭo garbhantu kalale 'pyatra tiṣṭhati(2) /AP_368.019ab/
ghanībhūtaṃ dvitīye tu tṛtīye 'vayavāstataḥ
caturthe 'sthīni tvaṅmāṃsampañcame romasambhavaḥ /AP_368.020ab/
ṣaṣṭhe ceto 'tha jīvasya duḥkhaṃ vindati saptame
jarāyuveṣṭite dehe mūrdhni baddhāñjalis tathā /AP_368.021ab/
madhye klīvastu vāme strī dakṣiṇe puruṣasthitiḥ
tiṣṭhatyudarabhāge tu pṛṣṭhasyābhimukhas tathā /AP_368.022ab/
yasyāṃ tiṣṭhatyasau yonau tāṃ sa vetti na saṃśayaḥ
sarvañca vetti vṛttāntamārabhya narajammanaḥ /AP_368.023ab/
:n
1 gacchatīti ka..
:p 303
andhakārañca mahatīṃ pīḍāṃ vindati mānavaḥ
māturāhārapītantu saptame māsyupāśnute /AP_368.024ab/
aṣṭame navame māsi bhṛśamudvijata tathā
vyavāye pīḍāmāpnoti māturvyāyāmake tathā /AP_368.025ab/
vyādhiś ca vyādhitāyāṃ syānmuhūrtaṃ śatavarṣavat
santapyate karmabhistu kurute 'tha manorathān /AP_368.026ab/
garbhādvinirgato brahman mokṣajñānaṃ kariṣyati
sūtivātair adhībhūto niḥsaredyoniyantrataḥ /AP_368.027ab/
pīḍyamāno māsamātraṃ karasparśena duḥkhitaḥ
khaśabdāt kṣudraśrotāṃsi dehe śrotraṃ viviktatā /AP_368.028ab/
śvāsocchāsau gatirvāyorvakrasaṃsparśanaṃ tathā(1)
agnerūpaṃ darśanaṃ syādūṣmā paṅktiś ca pittakaṃ /AP_368.029ab/
medhā varṇaṃ balaṃ chāyā tejaḥ śauryaṃ śarīrake
jalātsvedaś ca rasanandehe vai saṃprajāyate /AP_368.030ab/
kledo vasā rasā takraṃ śukramūtrakaphādikaṃ
bhūmerdhrāṇaṃ keśanakhaṃ gauravaṃ sthirato 'sthitaḥ /AP_368.031ab/
mātṛjāni mṛdūnyatra tvaṅmāṃsahṛdayāni ca
nābhirmajjā(2) śakṛnmedaḥ kledānyāmāśayāni ca /AP_368.032ab/
pitṛjāni śirāsnāyuśukrañcaivātmajāni tu
kāmakrodhau bhayaṃ harṣo dharmādharmātmatā tathā /AP_368.033ab/
ākṛtiḥ svaravarṇau tu mehanādyaṃ tathā ca yat
:n
1 śvāsocchāsau sanirvāpau vāhyasaṃsparśanamiti ña..
2 nābhirmeḍamiti kha.. , ña.. ca
:p 304
??? /AP_368.034ab/
???
tāmasāni tathājñānaṃ pramādālasyatṛṭkṣudhāḥ /AP_368.035ab/
mohamātsaryavaiguṇyaśokāyāsabhayāni ca
kāmakrodhau tathā śauryaṃ yajñepsā bahubhāṣitā /AP_368.036ab/
ahaṅkāraḥ parāvajñā rājasāni mahāmune
dharmepsā mokṣakāmitvaṃ parā bhaktiś ca keśave /AP_368.037ab/
dākṣiṇyaṃ vyavasāyitvaṃ sātvikāni vinirdiśet
capalaḥ krodhano bhīrurbahubhāṣo kalipriyaḥ /AP_368.038ab/
svapne gaganagaś caiva bahuvāto naro bhavet
akālapalitaḥ krordho mahāprājño raṇapriyaḥ /AP_368.039ab/
svapne ca dīptimatprekṣī bahupitto naro bhavet
sthiramitraḥ sthirotsāhaḥ sthirāṅgo draviṇānvitaḥ /AP_368.040ab/
svapne jalasitālokī bahuśle ṣmā naro bhavet
rasastu prāṇināṃ dehe jīvanaṃ rudhiraṃ tathā /AP_368.041ab/
lepanañca tathā māṃsamedhasnehakarantu tat
dhāraṇantv asthi majjā syātpūraṇaṃ vīryavardhanaṃ /AP_368.042ab/
śukravīryakaraṃ hy ojaḥ prāṇakṛjjīvasaṃsthitiḥ
ojaḥ śukrāt sārataramāpītaṃ hṛdayopagaṃ /AP_368.043ab/
ṣaḍaṅgaśakthinī bāhurmūrdhā jaṭharamīritaṃ
ṣaṭtvacā vāhyato yadvadanyā rudhiradhārikā /AP_368.044ab/
vilāsadhāriṇī cānyā caturthī kuṇḍadhāriṇī
pañcamī vidradhisthānaṃ ṣaṣṭhī prāṇadharā matā /AP_368.045ab/
kalāsaptamau māṃsadharā dvitīyā raktadhāriṇī
yakṛtplīhāśrayā cānyā medodharāsthidhāriṇī /AP_368.046ab/
:p 305
majjāśleṣmapurīṣāṇāṃ dharā pakvāśayasthitā /AP_368.046cd/
ṣaṣṭhī pittadharā śukradharā śukrāśayāparā
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0