Agni Purana · Chapter 366
:e ity āgneye mahāpurāṇe kṣatraviṭśīdravargā māma
pañcaṣaṣṭyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% chapter {366}
:ś atha ṣaṭṣaṣṭyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
sāmānyanāmaliṅgāni
agnir uvāca
sāmānyāny atha vakṣyāmi nāmaliṅgāni tacchṛṇu /AP_366.001ab/
sukṛtī puṇyavān dhnayo mahecchastu mahāśayaḥ
pravīṇanipuṇābhijñavijñaniṣṇātaśikṣitāḥ /AP_366.002ab/
syurvadānyasthūlalakṣadānaśauṇḍā bahuprade
kṛtī kṛtajñaḥ kuśala āsaktodyukta utsukaḥ /AP_366.003ab/
ibhya āḍhyaḥ parivṛḍho hy adhibhūrnāyako 'dhipaḥ
lakṣmīvān lakṣmaṇaḥ śrīlaḥ svatantraḥ svairyapāvṛtaḥ /AP_366.004ab/
khalapūḥ syādvahukaro dīrghasūtraścirakriyaḥ
jālmo 'samīkṣyakārī syāt kuṇṭho mandaḥ kriyāsu yaḥ /AP_366.005ab/
karmaśūraḥ karmaṭhaḥ syādbhakṣako ghasmaro 'dmaraḥ
lolupo gardhalo gṛdhrurvinītapraśritau tathā /AP_366.006ab/
dhṛṣṭe dhṛṣṇurviyātaś ca nibhṛtaḥ pratibhānvite
pragalbho bhīruko bhīrurvandārurabhivādake /AP_366.007ab/
bhūṣṇurbhaviṣṇurbhavitā jñātā vidurabindukau
mattaśauṇḍotkaṭakṣīvāś caṇḍastvatyantakopanaḥ /AP_366.008ab/
:p 296
devānañcati devadryaṅviśvadryaṅviśvagañcati
yaḥ sahāñcati sa sadhryaṅ sa tiryaṅ yastiro 'ñcati /AP_366.009ab/
vācoyuktiḥ paṭurvāgmī vāvadūkaś ca vaktari
syājjalpakastu vācālo vācāṭo bahugarhyavāk /AP_366.010ab/
apadhvasto dhikkṛtaḥ syādbaddhe kīlitasaṃyatau
varaṇaḥ śabdano nāndīvādī nānvīkaraḥ samāḥ /AP_366.011ab/
vyasanārtoparakrau dvau baddhe kīlitasaṃyatau(1)
vihistavyākulau tulyau nṛśaṃsakrūraghātukāḥ /AP_366.012ab/
pāpo dhūrto vañcakaḥ syānmūrkhe vaidehavāliśau
kadarye kṛpaṇakṣudrau mārgaṇo yācakārthinau /AP_366.013ab/
ahaṅkāravānahaṃyuḥ syācchubhaṃyustu śubhānvitaḥ
kāntaṃ manoramaṃ rucyaṃ hṛdyābhīṣṭe hy abhīpsite /AP_366.014ab/
asāraṃ phalgu śūnyaṃ vai mukhyavaryavareṇyakāḥ
śreyān śreṣṭhaḥ puṣkalaḥ syātprāgryāgryagrīyamagrimaṃ /AP_366.015ab/
vaḍroru vipulaṃ pīnapīvnī tu sthūlapīvare
stokālpakṣullakāḥ sūkṣmaṃ ślakṣṇaṃ dabhraṃkṛśantanu /AP_366.016ab/
mātrākuṭīlavakaṇā bhūyiṣṭhaṃ puruhaṃ puru
akhaṇḍaṃ pūrṇasakalamupakaṇṭhāntikābhitaḥ /AP_366.017ab/
samīpe sannidhābhyāsau nediṣṭaṃ susamīpakaṃ
sudūre tu daviṣṭhaṃ syādvṛttaṃ nistalavartule /AP_366.018ab/
uccaprāṃśūnnatodagrā dhruvo nityaḥ sanātanaḥ
āviddhaṃ kuṭilaṃ bhugnaṃ vellitaṃ vakramityapi /AP_366.019ab/
:n
1 pāṭho 'yaṃ puraruktidoṣeṇa duṣṭaḥ
:p 297
cañcalaṃ taralañcaiva kaṭhoraṃ jaṭharaṃ dṛḍhaṃ
pratyagro 'bhinavo navyo navīno nūtano navaḥ /AP_366.020ab/
ekatāno 'nanyavṛttiruccaṇḍamavilambitaṃ
uccāvacaṃ naikabhedaṃ sambādhakalilaṃ tathā /AP_366.021ab/
timitaṃ stimitaṃ klinnamabhiyogatvabhigrahaḥ
sphātirvṛddhau prathā khyātau samāhāraḥ samuccayaḥ /AP_366.022ab/
apahārastvapacayo vihārastu parikramaḥ
pratyāhāra upādānaṃ nirhāro 'bhyavakarṣaṇaṃ /AP_366.023ab/
vighno 'ntarāyaḥ pratyūhaḥ syādāsyātvāsanā sthitiḥ
sannidhiḥ sannikarṣaḥ syātmaṃkramo durgasañcaraḥ /AP_366.024ab/
upalambhastvanubhavaḥ pratyādeśo nirākṛtiḥ
parirambhaḥpariṣvaṅgaḥ saṃśleṣa upagūhanaṃ /AP_366.025ab/
anumā pakṣahetvādyair ḍimbe bhramaraviplavau
asannikṛṣtārthajñānaṃ śabdāddhi śābdamīritaṃ /AP_366.026ab/
sādṛśyadarśanāttulye buddhiḥ syādupamānakaṃ
kāryaṃ dṛṣṭvā vinā nasyādarthāpattiḥ parārthadhīḥ /AP_366.027ab/
pratiyoginyāgṛhīte bhuvi nāstītyabhāvakaḥ /AP_366.027cd/
ityādināmaliṅgo hi harirukto nṛbuddhaye
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0