Agni Purana · Chapter 360
:e ity āgneye mahāpurāṇe svargapātālādivargā
nāmonaṣaṣṭyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
% chapter {360}
:ś atha ṣaṣṭyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
avyayavargāḥ
agnir uvāca
āṅīṣadarthe 'bhivyāptau sīmārthe dhātuyogaje /AP_360.001ab/
ā pragṛhyaḥ smṛtau vākye 'pyāstu syāt kopapīḍyoḥ
pāpakutseṣadarthe ku dhigjugupsananindayoḥ /AP_360.002ab/
cānvācayasamāhāretaretarasamuccaye
:p 272
svastyāśīḥ kṣemapuṇyādau prakarṣe laṅghane 'pyati /AP_360.003ab/
svitpraśne ca vitarke ca tu syādbhede 'vadhāraṇe
sakṛtsahaikavāre syādārāddūrasamīpayoḥ /AP_360.004ab/
pratīcyāṃ carame paścādutāpyarthavikalpayoḥ
punaḥsadārthayoḥ śaśvat sākṣāt pratyakṣatulyayoḥ /AP_360.005ab/
khedānukampāsantoṣavismayāmantraṇe vata
hanta harṣe 'nukampāyāṃ vākyārambhaviṣādayoḥ /AP_360.006ab/
prati pratinidhau vīpsālakṣaṇādau prayogataḥ
iti hetau prakaraṇe prakāśādisamāptiṣu /AP_360.007ab/
prācyāṃ purastāt prathame purārthe 'grata ity api
yāvattāvacca sākalye 'vadhau māne 'vadhāraṇe /AP_360.008ab/
maṅgalānantarārambhapraśnakārtsneṣv athotha ca
vṛthā nirarthakāvidhyornānānekobhayārthayoḥ /AP_360.009ab/
nu pṛcchāyāṃ vikalpe ca paścātsādṛśyayoranu
praśnāvadhāraṇānujñānunayāmantraṇe nanu /AP_360.010ab/
garhāsamuccayapraśnaśaṅkāsambhāvanāsv api
upamāyāṃ vikalpe vā sāmitvardhe jugupsite /AP_360.011ab/
amā saha samīpe ca kaṃ vāriṇi ca mūrdhani
ivetthamarthayorevaṃ nūnaṃ tarke 'rthaniś caye /AP_360.012ab/
tūṣṇīmarthe sukhe joṣaṃ kimpṛcchāyāṃ jugupsane
nāma prākāśyasambhāvyakrodhopagamakutsane /AP_360.013ab/
alaṃ bhūṣaṇaparyāptiśaktivāraṇavācakam
:p 273
hūṃ vitarke paripraśne samayāntikamadhyayoḥ /AP_360.014ab/
punaraprathame bhede nirniś cayaniṣedhayoḥ
syātprabandhe cirātīte nikaṭāgāmike purā /AP_360.015ab/
uraryurī corarī ca vistāre 'ṅgīkṛte trayam
svarge pare ca loke svarvārtāsambhāvayoḥ kila /AP_360.016ab/
niṣedhavākyālaṅkāre jijñāsāvasare(1) khalu
samīpobhayataḥśīghrasākalyābhimukhe 'bhitaḥ /AP_360.017ab/
nāmaprakāśayoḥ prādurmitho 'nyonyaṃ rahasyapi
tiro 'ntardhau tiryagarthe hā viṣādaśugartiṣu /AP_360.018ab/
ahahetyadbhute khede hi hetāvavadhāraṇe
cirāya cirarātrāya cirasyādyāścirārthakāḥ /AP_360.019ab/
muhuḥ punaḥ punaḥ śaśvadabhīkṣṇamasakṛt samāḥ
srāgjhaṭityañcasāhnāya sapadi drāṅmaṅkhu ca drute /AP_360.020ab/
balavat suṣṭhu kimuta vikalpe kiṃ kimūta ca
tu hi ca sma ha vai pādapūraṇe pūjanepyati /AP_360.021ab/
divāhnītyatha doṣā ca naktañca rajanāviti
tiryagarthe sāci tiro 'pyatha sambodhanārthakāḥ /AP_360.022ab/
syuḥ pyāṭpāḍṅga he hai bhoḥ samayā nikaṣā hiruk
atarkite tu sahasā syāt puraḥ purato 'grataḥ /AP_360.023ab/
svāhā devahavirdāne śrauṣaṭ vauṣaṭ vaṣaṭ svadhā
kiñcidīṣanmanāgalpe pretyāmutra bhavāntare /AP_360.024ab/
:n
1 jijñāsānunaya iti ña..
:p 274
yathā tathā caiva sāmye aho ho iti vismaye
maune tu tūṣṇīṃ tūṣṇīkaṃ sadyaḥ sapadi tatkṣaṇe /AP_360.025ab/
diṣṭyā śamupayoṣañcetyānande 'thāntare 'ntarā
antareṇa ca madhye syuḥ prasahya tu haṭārthakam /AP_360.026ab/
yukte dve sāmprataṃ sthāne 'bhīkṣṇaṃ śasvadanārate
abhāve nahyano nāpi māsma mālañca vāraṇe /AP_360.027ab/
pakṣāntare cedyadi ca tattve tv addhāñjasā dvayam
prākāśye prādurāviḥ syādomevaṃ paramaṃ mate /AP_360.028ab/
samantatastu paritaḥ sarvato viśvagityapi
akāmānumatau kāmamasūyopagame 'stu ca /AP_360.029ab/
nanu ca syādvirodhoktau kaccit kāmapravedane
niḥṣamaṃ duḥṣamaṃ garhye yathāsvantu yathāyathaṃ /AP_360.030ab/
mṛṣā mithyā ca vitathe yathārthantu yathātathaṃ
syurevantu punarvaivetyavadhāraṇavācakāḥ /AP_360.031ab/
prāgatītārthakaṃ nūnamavaśyaṃ niś caye dvayaṃ
saṃvadvarṣe 'vare tvarvāgāmevaṃ svayamātmanā /AP_360.032ab/
alpe nīcair mahatyuccaiḥ prāyobhūmny adrute śanaiḥ
sanā nitye vahirvāhye smātīte 'stamadarśane /AP_360.033ab/
asti sattve ruṣoktāvūmuṃ praśne 'nunaye tvayi
hūṃ tarke syāduṣā rātreravasāne namo natau /AP_360.034ab/
punararthe 'ṅganindāyāṃ duṣṭhu suṣṭhu praśaṃsane
sāyaṃ sāye prage prātaḥ prabhāte nikaṣāntike /AP_360.035ab/
parutparāryaisamo 'bde pūrve pūrvatare yati
:p 275
adyātrāhny atha pūrvehnītyādau pūrvottarā parāt /AP_360.036ab/
tathādharānyānyataretarātpūrvedyurādayaḥ
ubhayadyuścobhayedyuḥ pare tvahni paredyapi /AP_360.037ab/
hyo gate 'nāgate 'hni śvaḥ paraśvaḥ śvaḥpare 'hani
tadā tadānīṃ yugapadekadā sarvadā sadā /AP_360.038ab/
etarhi sampratīdānīmadhunā sāmpratantathā
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0