Agni Purana · Chapter 340
:e ity āgneye mahāpurāṇe alaṅkāre rītinirūpaṇaṃ
nāmonacatvāriṃśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
% chapter {340}
:ś atha catvāriṃśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
nṛtyādāvaṅgakarmanirūpaṇaṃ
agnir uvāca
ceṣṭāviśeṣamapyaṅgapratyaṅge karma cānayoḥ /AP_340.001ab/
śarīrārambhamicchanti prāyaḥ pūrvo 'valāśrayaḥ
līlā vilāso vichittirvibhramaṃ kilakiñcitaṃ /AP_340.002ab/
moṭṭāyitaṃ kuṭṭamitaṃ vivvoko lalitantathā
vikṛtaṃ krīḍitaṃ keliriti dvādaśadhaiva saḥ /AP_340.003ab/
līleṣṭajanaceṣṭānukaraṇaṃ saṃvṛtakṣaye
viśeṣān darśayan kiñcidvilāsaḥ sadbhiriṣyate /AP_340.004ab/
hasitakrānditādīnāṃ saṅkaraḥ kilakiñcitaṃ
vikāraḥ kopi vivvoko lalitaṃ saukumāryataḥ /AP_340.005ab/
śiraḥ pāṇiruraḥ pārśvaṅkaṭiraṅghririti kramāt
aṅgāni bhrūlatādīni pratyaṅgānyabhijānate /AP_340.006ab/
:n
1 saṅkṣiptakarapātau ceti ja..
:p 212
aṅgapratyaṅgayoḥ karma prayatnajanitaṃ vinā
na prayogaḥ kvacinmukhyantiraścīnañca tat kvacit /AP_340.007ab/
ākampitaṃ kampitañca(1) dhūtaṃ vidhūtameva ca
parivāhitamādhūtamavadhūtamathācitaṃ /AP_340.008ab/
nikuñcitaṃ parāvṛttamutkṣiptañcāpyadhogatam
lalitañceti vijñeyaṃ trayodaśavidhaṃ śiraḥ /AP_340.009ab/
bhrūkarma saptadhā jñeyaṃ pātanaṃ bhrūkuṭīmukhaṃ
dṛṣtistridhā ramasthāyisañcāripratibandhanā /AP_340.010ab/
ṣaṭtriṃśadbhedavidhurā rasajā tatra cāṣṭadhā
navadhā tārakākarma bhramaṇañcalanādikaṃ /AP_340.011ab/
ṣoḍhā ca nāsikā jñeyā niśvāso navadhā mataḥ
ṣoṭauṣṭhakarmakaṃ pāpaṃ saptadhā civukakriyā /AP_340.012ab/
kaluṣādimukhaṃ ṣoḍhā grīvā navavidhā smṛtā
asaṃyutaḥ saṃyutaś ca bhūmnā hastaḥ pramucyate /AP_340.013ab/
patākastripātākaś ca tathā vai kartarīmukhaḥ
ardhacandrotkarālaś ca śukatuṇḍastathaiva ca /AP_340.014ab/
suṣṭiś ca śikharaś caiva kapitthaḥ kheṭakāmukhaḥ
sūcyāsyaḥ padmakoṣo hi śirāḥ samṛgaśīrṣakāḥ /AP_340.015ab/
kāṃmūlakālapadmau(2)* ca caturabhramarau tathā
haṃsāsyahaṃsapakṣau ca sandaṃśamukulau tathā /AP_340.016ab/
:n
1 ākalpitaṃ kalpitañceti kha..
2 kāṅgūlakālapadmāviti ña..
kāṃmūlakālapadmau kāṅgūlakālapadmau etatpāṭhadvayaṃ na
samīcīnaṃ
:p 213
urṇanābhastāmracūḍaś caturviṃśatirityamī
asaṃyutakarāḥ proktāḥ saṃyutāstu trayodaśa /AP_340.017ab/
añjaliś ca kapotaś ca karkaṭaḥ svastikas tathā
kaṭako vardhamānaścāpyasaṅgo niṣadhas tathā /AP_340.018ab/
dolaḥ puṣpapuṭaś caiva tathā makara eva ca
gajadanto vahistambho vardhamāno 'pare karāḥ /AP_340.019ab/
uraḥ pañcavidhaṃ syāttu ābhugnanartanādikam
udaranduratikṣāmaṃ khaṇḍaṃ pūrṇamiti tridhā /AP_340.020ab/
pārśvayoḥ pañcakarmāṇi jaṅghākarma ca pañcadhā /AP_340.020cd/
anekadhā pādakarma nṛtyādau nāṭake smṛtam
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0