અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 340

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે અલઙ્કારે રીતિનિરૂપણં
નામોનચત્વારિંશદધિકત્રિશતતમો ઽધ્યાયઃ
% છપ્તેર્ {340}
:શ્ અથ ચત્વારિંશદધિકત્રિશતતમો ઽધ્યાયઃ
નૃત્યાદાવઙ્ગકર્મનિરૂપણં
અગ્નિર્ ઉવાચ
ચેષ્ટાવિશેષમપ્યઙ્ગપ્રત્યઙ્ગે કર્મ ચાનયોઃ ।અપ્_340.001અબ્।
શરીરારમ્ભમિચ્છન્તિ પ્રાયઃ પૂર્વો ઽવલાશ્રયઃ

લીલા વિલાસો વિછિત્તિર્વિભ્રમં કિલકિઞ્ચિતં ।અપ્_340.002અબ્।
મોટ્ટાયિતં કુટ્ટમિતં વિવ્વોકો લલિતન્તથા

વિકૃતં ક્રીડિતં કેલિરિતિ દ્વાદશધૈવ સઃ ।અપ્_340.003અબ્।
લીલેષ્ટજનચેષ્ટાનુકરણં સંવૃતક્ષયે

વિશેષાન્ દર્શયન્ કિઞ્ચિદ્વિલાસઃ સદ્ભિરિષ્યતે ।અપ્_340.004અબ્।
હસિતક્રાન્દિતાદીનાં સઙ્કરઃ કિલકિઞ્ચિતં

વિકારઃ કોપિ વિવ્વોકો લલિતં સૌકુમાર્યતઃ ।અપ્_340.005અબ્।
શિરઃ પાણિરુરઃ પાર્શ્વઙ્કટિરઙ્ઘ્રિરિતિ ક્રમાત્

અઙ્ગાનિ ભ્રૂલતાદીનિ પ્રત્યઙ્ગાન્યભિજાનતે ।અપ્_340.006અબ્।
:ન્
1 સઙ્ક્ષિપ્તકરપાતૌ ચેતિ જ..
:પ્ 212
અઙ્ગપ્રત્યઙ્ગયોઃ કર્મ પ્રયત્નજનિતં વિના

ન પ્રયોગઃ ક્વચિન્મુખ્યન્તિરશ્ચીનઞ્ચ તત્ ક્વચિત્ ।અપ્_340.007અબ્।
આકમ્પિતં કમ્પિતઞ્ચ(1) ધૂતં વિધૂતમેવ ચ

પરિવાહિતમાધૂતમવધૂતમથાચિતં ।અપ્_340.008અબ્।
નિકુઞ્ચિતં પરાવૃત્તમુત્ક્ષિપ્તઞ્ચાપ્યધોગતમ્

લલિતઞ્ચેતિ વિજ્ઞેયં ત્રયોદશવિધં શિરઃ ।અપ્_340.009અબ્।
ભ્રૂકર્મ સપ્તધા જ્ઞેયં પાતનં ભ્રૂકુટીમુખં

દૃષ્તિસ્ત્રિધા રમસ્થાયિસઞ્ચારિપ્રતિબન્ધના ।અપ્_340.010અબ્।
ષટ્ત્રિંશદ્ભેદવિધુરા રસજા તત્ર ચાષ્ટધા

નવધા તારકાકર્મ ભ્રમણઞ્ચલનાદિકં ।અપ્_340.011અબ્।
ષોઢા ચ નાસિકા જ્ઞેયા નિશ્વાસો નવધા મતઃ

ષોટૌષ્ઠકર્મકં પાપં સપ્તધા ચિવુકક્રિયા ।અપ્_340.012અબ્।
કલુષાદિમુખં ષોઢા ગ્રીવા નવવિધા સ્મૃતા

અસંયુતઃ સંયુતશ્ ચ ભૂમ્ના હસ્તઃ પ્રમુચ્યતે ।અપ્_340.013અબ્।
પતાકસ્ત્રિપાતાકશ્ ચ તથા વૈ કર્તરીમુખઃ

અર્ધચન્દ્રોત્કરાલશ્ ચ શુકતુણ્ડસ્તથૈવ ચ ।અપ્_340.014અબ્।
સુષ્ટિશ્ ચ શિખરશ્ ચૈવ કપિત્થઃ ખેટકામુખઃ

સૂચ્યાસ્યઃ પદ્મકોષો હિ શિરાઃ સમૃગશીર્ષકાઃ ।અપ્_340.015અબ્।
કાંમૂલકાલપદ્મૌ(2)* ચ ચતુરભ્રમરૌ તથા

હંસાસ્યહંસપક્ષૌ ચ સન્દંશમુકુલૌ તથા ।અપ્_340.016અબ્।
:ન્
1 આકલ્પિતં કલ્પિતઞ્ચેતિ ખ..
2 કાઙ્ગૂલકાલપદ્માવિતિ ઞ..
કાંમૂલકાલપદ્મૌ કાઙ્ગૂલકાલપદ્મૌ એતત્પાઠદ્વયં ન
સમીચીનં
:પ્ 213
ઉર્ણનાભસ્તામ્રચૂડશ્ ચતુર્વિંશતિરિત્યમી

અસંયુતકરાઃ પ્રોક્તાઃ સંયુતાસ્તુ ત્રયોદશ ।અપ્_340.017અબ્।
અઞ્જલિશ્ ચ કપોતશ્ ચ કર્કટઃ સ્વસ્તિકસ્ તથા

કટકો વર્ધમાનશ્ચાપ્યસઙ્ગો નિષધસ્ તથા ।અપ્_340.018અબ્।
દોલઃ પુષ્પપુટશ્ ચૈવ તથા મકર એવ ચ

ગજદન્તો વહિસ્તમ્ભો વર્ધમાનો ઽપરે કરાઃ ।અપ્_340.019અબ્।
ઉરઃ પઞ્ચવિધં સ્યાત્તુ આભુગ્નનર્તનાદિકમ્

ઉદરન્દુરતિક્ષામં ખણ્ડં પૂર્ણમિતિ ત્રિધા ।અપ્_340.020અબ્।
પાર્શ્વયોઃ પઞ્ચકર્માણિ જઙ્ઘાકર્મ ચ પઞ્ચધા ।અપ્_340.020ચ્દ્।
અનેકધા પાદકર્મ નૃત્યાદૌ નાટકે સ્મૃતમ્