Agni Purana · Chapter 34
:e ity ādimahāpurāṇe āgneye pavitrārohaṇe
śrīdharanityapūjākathanaṃ nāma trayastriṃśodhyāyaḥ
% Chapter {34}
:ś atha catustriṃśo 'dhyāyaḥ
homādividhiḥ
agnir uvāca
viśedanena mantreṇa yāgasthānañca bhūṣayet /AP_34.001ab/
namo brahmaṇyadevāya śrīdharāyāvyayātmane
:n
1 oṃ krīmiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 99
ṛgyajuḥsāmarūpāya śabdadehāya /AP_34.002ab/
vilikhya maṇḍalaṃ sāyaṃ yāgadravyādi cāharet
prakṣālitakarāṅghriḥ san vinyasyārghyakaro naraḥ /AP_34.003ab/
arghyādibhistu śiraḥ prokṣya dvāradeśādikaṃ yathā
ārabhed dvārayāgañca toraṇeśān prapūjayet /AP_34.004ab/
aśvatthodumbaravaṭaprakṣāḥ pūrvādigā nagāḥ
ṛgindraśobhanaṃ prāsyāṃ yujuryamasubhadrakam /AP_34.005ab/
sāmāpaś ca sudhanvākhyaṃ somātharvasuhotrakam
toraṇāntaḥ patākāś ca kumudādyā ghaṭadvayam /AP_34.006ab/
dvāri dvāri svanāmnārcyāḥ pūrve pūrṇaś ca puṣkaraḥ
ānandanandanau dakṣe vīrasenaḥ suṣeṇakaḥ /AP_34.007ab/
sambhavaprabhavau saumye dvārapāṃś caiva pūjayet
astrajaptapuṣpakṣepādvighnānutsārya saṃviśet /AP_34.008ab/
bhūtaśuddhiṃ vidhāyātha vinyasya kṛtamudravaḥ
phaṭkārāntāṃ śikhāṃ japtvā sarṣapān dikṣu nikṣipet /AP_34.009ab/
vāsudevena gomūtraṃ saṅkarṣaṇena gomayam
pradyumnena payastajjāt dadhi nārāyaṇād ghṛtam /AP_34.010ab/
ekadvitryādivārāṇi ghṛtādvai bhāgatodhikam
ghṛtapātre tadekatra pañcagavyamudāhṛtam /AP_34.011ab/
maṇḍapaprokṣaṇāyaikañcāparamprāśanāya ca
ānīya daśakumbheṣu indrādyān lokapān yajet /AP_34.012ab/
pūjyājñāṃ śrāvayettāṃś ca sthātavyaṃ cājñayā hareḥ
yāgadravyādi saṃrakṣya vikirān vikirettataḥ /AP_34.013ab/
mūlāṣṭaśatasañjaptān kuśakūrcān hareś ca tān
aiśānyāṃ diśi tatrasthaṃ sthāpyaṃ kumbhañca vardhanīṃ /AP_34.014ab/
:p 100
kumbhe sāṅgaṃ hariṃ prārcya vardhanyāmastramarcayet
pradakṣiṇaṃ yāgagṛhaṃ vardhanyācchinnadhārayā /AP_34.015ab/
siñcannayettataḥ kumbhaṃ pūjayecca sthirāsane
sapañcaratnavastrāḍhyakumbhe gandhādibhirharim /AP_34.016ab/
vardhanyāṃ hemagarbhāyāṃ yajedastrañca vāmataḥ
tatsamīpe vāstulakṣmīṃ bhūvināyakamarcayet /AP_34.017ab/
srapanaṃ kalpayedviṣṇoḥ saṅkrāntyādau tathaiva ca
pūrṇakumbhān nava sthāpya navakoṇeṣu nirbraṇān
pūrvādikalasegnyādau pañcāmṛtajalādikam /AP_34.019ab/
dadhi kṣīraṃ madhūṣṇīdaṃ pādyaṃ syāccaturaṅgakam
padmaśyāmākadūrvāś ca viṣṇupatnī ca pādyakam /AP_34.020ab/
tathāṣṭāṅgārghyamākhyātaṃ yavagandhaphalākṣatam
kuśāḥ siddhārthapuṣpāni tilā dravyāṇi cārhaṇam(1) /AP_34.021ab/
lavaṅgakakkolayute dadyādācamanīyakam
snāpayenmūlamantreṇa devaṃ pañcāmṛtair api /AP_34.022ab/
śuddhodaṃ madhyakumbhena devamūrdhni viniḥkṣipet
kalaśānniḥsṛtaṃ toyaṃ kūrcāgraṃ(2) saṃspṛśennaraḥ /AP_34.023ab/
śuddhodakena pādyañca arghyamācamanandadet
parimṛjya paṭenāṅgaṃ savastraṃ maṇḍalaṃ nayet /AP_34.024ab/
tatrābhyarcyācareddhomaṃ kuṇḍādau prāṇasaṃyamī
prakṣālya hastau rekhāś ca tisraḥ pūrvāgragāminīḥ /AP_34.025ab/
:n
1 cārhaṇā iti kha, ṅa, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
2 dūrvāgramiti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 101
dakṣiṇāduttarāś ca tisraś caivaottarāgragāḥ
arghyodakena samprokṣya yonimudrāmpradarśayet /AP_34.026ab/
dhyātvāgnirūpañcāgnintu yonyāṃ kuṇḍe kṣipennaraḥ
pātrāṇyāsādayet paścāddarbhaśrukśruvakādibhiḥ /AP_34.027ab/
bāhumātrāḥ paridhaya idhmavraś canameva ca
praṇītā prokṣaṇīpātramājyasthālī ghṛtādikam /AP_34.028ab/
prasthadvayaṃ taṇḍulānāṃ yugmaṃ yugmamadhomukham
praṇītāprokṣaṇīpātre nyaset prāgagragaṃ kuśam /AP_34.029ab/
adbhiḥ pūryapraṇītāntu dhyātvā devaṃ prapūjya ca
praṇītāṃ sthāpayedagre dravyāṇāñcaiva madhyataḥ /AP_34.030ab/
prokṣaṇīmadbhiḥ sampūrya prārcya dakṣe tu vinyaset
caruñca śrapayedagnau brahmāṇaṃ dakṣiṇe nyaset /AP_34.031ab/
kuśānāstīrya pūrvādau paridhīn sthāpayettataḥ
vaiṣṇavīkaraṇaṃ kuryād garbhādhānādinā naraḥ /AP_34.032ab/
garbhādhānaṃ puṃsavanaṃ sīmantonnayanañjaniḥ
nāmādisamāvartanāntaṃ juhuyādaṣṭa cāhutīḥ /AP_34.033ab/
pūrṇāhutīḥ pratikarma śrucā sruvasuyuktayā
kuṇḍamadhye ṛtumatīṃ lakṣmīṃ sañcintya homayet /AP_34.034ab/
kuṇḍalakṣmīḥ samākhyātā prakṛtistriguṇātmakā
sā yoniḥ sarvabhūtānāṃ vidyāmantragaṇasya ca /AP_34.035ab/
vimukteḥ kāraṇaṃ vahniḥ paramātmā ca muktidaḥ
prācyāṃ śiraḥ samākhyātaṃ bāhū koṇe vyavasthitau /AP_34.036ab/
īśānāgneyakoṇe tu jaṅghe vāyavyanairṛte
udaraṃ kuṇḍamityuktaṃ yoniryonirvidhīyate /AP_34.037ab/
guṇatrayaṃ mekhalāḥ syurdhyātvaivaṃ samidho daśa
:p 102
pañcādhikāṃstu juhuyāt praṇavānmuṣṭimudrayā(1) /AP_34.038ab/
punarāghārau juhuyādvāyvagnyantaṃ tataḥ śrapet
īśāntaṃ mūlamantreṇa ājyabhāgau tu homayet /AP_34.039ab/
uttare dvādaśāntena dakṣiṇe tena madhyataḥ
vyāhṛtyā padmamadhyasthaṃ dhyāyedvahnintu saṃskṛtam /AP_34.040ab/
vaiṣṇavaṃ saptajihvaṃ ca sūryakoṭisamaprabham
candravaktrañca(2) sūryākṣaṃ juhuyācchatamaṣṭa ca /AP_34.041ab/
tadardhañcāṣṭa mūlena aṅgānāñca daśāṃśataḥ
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0