Agni Purana · Chapter 303
:e ity āgneye mahāpurāṇe aṅgākṣarārcanaṃ nāma
dvyadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% chapter {303}
:ś atha tryadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
pañcākṣarādipūjāmantrāḥ
agnir uvāca
meṣaḥ saṃjñā viṣaṃ sādyamasti dīrghodakaṃ rasaḥ /AP_303.001ab/
etat pañcākṣaraṃ mantraṃ śivadañca śivātmakaṃ
tārakādi samabhyarcya devatvādi samāpnuyāt /AP_303.002ab/
jñānātmakaṃ paraṃ brahma paraṃ buddhiḥ śivo hṛdi
tacchaktibhūtaḥ sarveśo bhinno brahmādimūrtibhiḥ /AP_303.003ab/
mantrārṇāḥ pañca bhūtāni tanmantrā viṣayās tathā
prāṇādivāyavaḥ pañca jñānakarmendriyāṇi ca /AP_303.004ab/
sarvaṃ pañcākṣaraṃ brahma tadvadaṣṭākṣarāntakaḥ
gavyena prakṣayeddīkṣāsthānaṃ mantreṇa coditaṃ /AP_303.005ab/
tantrasambhūtasambhāvaḥ śivamiṣṭvā vidhānataḥ
:n
1 madhyeṣu toraṇadvahiriti kha.. , ja.. , ña.. ca
:p 119
mūlamūrtyaṅgavidyābhistaṇḍulakṣepaṇādikam /AP_303.006ab/
kṛtvā caruñca yat kṣīraṃ punastadvibhajet tridhā
nivedyaikaṃ paraṃ hutvā saśiṣyo 'nyadbhajedguruḥ /AP_303.007ab/
ācamya sakalīkṛtya dadyāccchiṣyāya deśikaḥ
dantakāṣṭhaṃ hṛdā japtaṃ kṣīravṛkṣādisambhavam /AP_303.008ab/
saṃśodhya dantān saṃkṣiptvā prajñālyaitat kṣipedbhuvi
pūrveṇa saumyavārīśagataṃ śubhamatau śubham /AP_303.009ab/
punastaṃ śiṣyamāyāntaṃ(1) śiśvābandhādirakṣitaṃ
kṛtvā vedyāṃ sahānena svapeddarbhāstare budhaḥ /AP_303.010ab/
suṣuptaṃ vīkṣya taṃ śiṣyaḥ prabhāte śrāvayedguruṃ
śubhaiḥ siddhipadair bhaktistaiḥ punarmaṇḍalārcanam /AP_303.011ab/
maṇḍalaṃ bhadrakādyuktaṃ pūjayetsarvasiddhidaṃ
snātvācamya mṛdā dehaṃ mantrair ālipya kalpyate /AP_303.012ab/
śivatīrthe naraḥ snāyādaghamarṣaṇapūrvakam
hastābhiṣekaṃ kṛtvātha prāyāt pūjādikaṃ budhaḥ /AP_303.013ab/
mūlenābjāsanaṃ kuryāttena pūrakakumbhakān
ātmānaṃ yojayitvordhvaṃ śikhānte dvādaśāṅgule /AP_303.014ab/
saṃśoṣya dagdhvā svatanuṃ plāvayedamṛtena ca
dhmātvā divyaṃ vapustasminnātmānañca punarnayet /AP_303.015ab/
kṛtvevaṃ cātmaśuddhiḥ syādvinyasyārcanamārabhet
kramāt kṛṣṇasitaśyāmaraktapītā nagādayaḥ /AP_303.016ab/
mantrārṇā daṇḍināṅgāni teṣu sarvāstu mūrtayaḥ
:n
1 śiṣyamācāntamiti ña..
:p 120
aṅguṣṭhādikaniṣṭhāntaṃ vinyasyāṅgāni sarvataḥ /AP_303.017ab/
nyasenmantrākṣaraṃ pādaguhyahṛdvaktramūrdhasu
vyāpakaṃ nyasya mūrdhādi mūlamaṅgāni vinyaset /AP_303.018ab/
raktapītaśyāmasitān pīṭhapādān svakālajān
svāṅgānmantrair nyasedgātrāṇyadharmādīni dikṣu ca /AP_303.019ab/
tatra padmañca suryādimaṇḍale tritayaṃ guṇān
pūrvādipatre kāmādyā navakaṃ karṇikopari /AP_303.020ab/
vāmā jyeṣṭhā kramādraudro kālī kalavikāriṇī
balavikāriṇī cārtha balapramathanī tathā /AP_303.021ab/
sarvabhūtadamanī ca navamī ca manonmanī
śvetā raktā sitā pītā śyāmā vahninibhāṣitā /AP_303.022ab/
kṛṣṇāruṇāś ca tāḥ śaktīrjvālārūpāḥ smaret kramāt
anantayogapīṭhāya āvāhyātha hṛdabjataḥ /AP_303.023ab/
sphaṭikābhaṃ caturvāhuṃ phalaśūladharaṃ śivam
sābhayaṃ varadaṃ pañcavadaṃnañca trilocanam /AP_303.024ab/
patreṣu murtayaḥ pañca sthāpyāstatpuruṣādayaḥ
pūrve tatpuruṣaḥ śveto aghoro 'ṣṭabhujo 'sitāḥ /AP_303.025ab/
caturvāhumukhaḥ pītāḥ sadyojātaś ca paścime
vāmadevaḥ strīvilāsī caturvaktrabhujo 'ruṇaḥ /AP_303.026ab/
saumye pañcāsya īśāne īśānaḥ sarvadaḥ sitaḥ
iṣṭāṅgāni yathānyāyamanantaṃ sūkṣmamarcayet /AP_303.027ab/
siddheśvaraṃ tvekanetraṃ pūrvādau diśa pūjayet
ekarudraṃ trinetrañca śrīkaṇṭhañca śikhaṇḍinam /AP_303.028ab/
:p 121
aiśānyādividikṣvete vidyeśāḥ kamalāsanāḥ(1)
śvetaḥ pītaḥ sito rakto dhūmro rakto 'ruṇaḥ śitaḥ /AP_303.029ab/
śūlāśaniśareśvāsavāhavaś caturānanāḥ
umā vaṇḍeśanandīśau mahākālo gaṇeśvaraḥ /AP_303.030ab/
vṛṣo bhṛṅgariṭiskandānuttarādau prapūjayet
kuliśaṃ śaktidaṇḍau ca khaḍgapāśadhvajau gadāṃ /AP_303.031ab/
śūlaṃ cakraṃ yajet padmaṃ pūvvādau devamarcya ca
tato 'dhivāsitaṃ śiṣyaṃ pāyayedgavyapañcakam /AP_303.032ab/
ācāntaṃ prokṣye netrāntair netre netreṇa bandhayet
dvāraṃ praveśayecchipyaṃ maṇḍapasyātha dakṣiṇe /AP_303.033ab/
sāsanādikuśāsīnaṃ tatra saṃśodhayedguruḥ
āditattvāni saṃhṛtya paramārthe layaḥ kramāt /AP_303.034ab/
punarutpādayecchiṣyaṃ sṛṣṭimārgeṇa deśikaḥ
nyāsaṃ śiṣye tataḥ kṛtvā taṃ pradakṣiṇamānayet /AP_303.035ab/
paścimadvāramānīya kṣepayet kusumāñjalim
yasmin patanti puṣpāṇi tannāmādyaṃ vinirdiśet /AP_303.036ab/
pārśveyāgabhuvaḥ khāte kuṇḍe sannabhimekhale(2)
śivāgniṃ janayitveṣṭvā punaḥ śiṣyeṇa cārcayet /AP_303.037ab/
dhyānenātmanibhaṃ śiṣyaṃ saṃhṛtya pralayaḥ kramāt
punarutpādya tatpāṇau dadyāddarbhāṃś ca mantritān /AP_303.038ab/
pṛthivyādīni tattvāni juhuyāddhṛdayādibhiḥ
:n
1 kamalānanā iti ña..
2 sandhādimekhale iti kha..
:p 122
ekaikasya śataṃ hutvā vyomamūlena homayet /AP_303.039ab/
hutvā pūrṇāhutiṃ kuryādastreṇāṣṭāhutīrhunet
prāyaścittaṃ viśuddhyarthaṃ tataḥ śeṣaṃ samāpayet /AP_303.040ab/
kumbhaṃ samantritaṃ prārcya śiśuṃ pīṭhe 'bhiṣecayet
śiṣye tu samayaṃ datvā svarṇādyaiḥ svaguruṃ yajet /AP_303.041ab/
dīkṣā pañcākṣarasyoktā viṣṇvāderevameva hi
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0