Agni Purana · Chapter 259
:e ity āgneye mahāpurāṇe ṛgvidhānaṃ
nāmāṣṭapañcāśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {259}
:ś athonaṣaṣṭyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ
yajurvidhānaṃ
puṣkara uvāca
yajurvidhānaṃ vakṣyāmi bhuktimuktipradaṃ śṛṇu /AP_259.001ab/
oṃkārapūrvikā rāma mahāvyāhṛtayo matāḥ
sarvakalmaṣanāśinyaḥ sarvakāmapradās tathā /AP_259.002ab/
ājyāhutisahasreṇa devānārādhayedbudhaḥ
manasaḥ kāṅkṣitaṃ rāma manasepsitakāmadaṃ /AP_259.003ab/
śāntikāmo yavaiḥ kuryāttilaiḥ pāpāpanuttaye
dhānyaiḥ siddhārthakaiś caiva sarvakāma karais tathā /AP_259.004ab/
audumbarībhiridhmābhiḥ pasukāmasya śasyate
dadhnā caivānnakāmasya payasā śāntimicchataḥ /AP_259.005ab/
apāmārgasamiddhastu kāmayan kanakaṃ bahu
:p 447
kanyākāmo ghṛtāktāni yugmaśo grathitāni tu /AP_259.006ab/
jātīpuṣpāṇi juhuyādgrāmārthī tilataṇḍulān
vaśyakarmaṇi śākhoḍhavāsāpāmārgameva ca /AP_259.007ab/
viṣāsṛṅmiśrasamidho vyādhighātasya bhārgava
kruddhastu juhuyātsamyak śatrūṇāṃ badhakāmyayā /AP_259.008ab/
sarvavrīhimayīṃ kṛtvā rājñaḥ pratikṛtiṃ dvija
sahasraśastu juhuyādrājā vaśagato bhavet /AP_259.009ab/
vastrakāmasya puṣpāṇi darvā vyādhivināśinī
brahmavarcasakāmasya vāsograñca vidhīyate /AP_259.010ab/
pratyaṅgireṣu juhuyāttuṣakaṇṭakabhasmabhiḥ
vidveṣaṇe ca pakṣmāṇi kākakauśikayos tathā /AP_259.011ab/
kāpilañca ghṛtaṃ hutvā tathā candragrahe dvija
vacācūrṇena sampātātsamānīya ca tāṃ vacāṃ /AP_259.012ab/
sahasramantritāṃ bhuktvā medhāvī jāyate naraḥ
ekādaśāṅgulaṃ śaṅku lauhaṃ khādirameva ca(1) /AP_259.013ab/
dviṣato badhosīti japannikhanedripuveśmani
uccāṭanamidaṃ karma śatrūṇāṃ kathitaṃ tava /AP_259.014ab/
cakṣuṣyā iti japtvā ca vinaṣṭañcakṣurāpnuyāt
upayuñjata ity edanuvākantathānnadaṃ /AP_259.015ab/
tanūnapāgne saditi dūrvāṃ hutvārtivarjitaḥ
bheṣajamasīti dadhyājyair homaḥ paśūpasarganut(2) /AP_259.016ab/
:n
1 khādirameva veti ga.. , gha.. , ña.. ca
2 paśūpasargaheti ka.. , cha.. ca
:p 448
tryamvakaṃ yajāmahe homaḥ saubhāgyavardhanaḥ
kanyānāma gṛhītvā tu kanyalābhakaraḥ paraḥ /AP_259.017ab/
bhayeṣu tu japannityaṃ bhayebhyo vipramucyate
dhustūrapuṣpaṃ saghṛtaṃ hutvā syāt sarvakāmabhāk /AP_259.018ab/
hutvā tu guggulaṃ rāma svapne paśyati śaṅkaraṃ
yuñjate mano 'nuvākaṃ japtvā dīrghāyurāpnuyāt /AP_259.019ab/
viṣṇoravāṭamityetat(1) sarvabādhāvināśanaṃ
rakṣoghnañca yaśasyañca tathaiva vijayapradaṃ /AP_259.020ab/
ayatno agnirityetat saṃgrāme vijayapradaṃ
idamāpaḥ pravahata snāne pāpāpanodanaṃ /AP_259.021ab/
viśvakarmannu haviṣā sūcīṃ lauhīndaśāṅgulām
kanyāyā nikhaneddvāri sānyasmai na pradīyate /AP_259.022ab/
deva savitaretena juhuyādbalakāmo dvijottama
agnau svāheti juhuyādbalakāmo dvijottama /AP_259.023ab/
tilair yavaiś ca dharmajña tathāpāmārgataṇḍulaiḥ
sahasramantritāṃ kṛtvā tathā gorocanāṃ dvija /AP_259.024ab/
tilakañca tathā kṛtvā janasya priyatāmiyāt
rudrāṇāñca tathā japyaṃ sarvāghavinisūdanaṃ /AP_259.025ab/
sarvakarmakaro homas tathā sarvatra śantidaḥ
ajāvikānāmaśvānāṃ kuñjarāṇāṃ tathā gavāṃ /AP_259.026ab/
manuṣyāṇānnarendrāṇāṃ bālānāṃ yoṣitāmapi
grāmāṇāṃ nagarānāñca deśānāmapi bhārgava /AP_259.027ab/
:n
1 viṣṇorvirāṭamityetaditi gha.. , ña.. ca / viṣṭorarāṭamityetaditi ka.. ,
ja.. , ṭa.. ca
:p 449
upadrutānāṃ dharmajña vyādhitānāṃ tathaiva ca
marake samanuprāpte ripuje ca tathā bhaye /AP_259.028ab/
rudrahomaḥ parā śāntiḥ pāyasena ghṛtena ca
kuṣmāṇḍaghṛtahomena sarvān pāpān vyapohati /AP_259.029ab/
śaktuyāvakabhaikṣāśī naktaṃ manujasattama
bahiḥsnānarato māsānmucyate brahmahatyayā /AP_259.030ab/
madhuvāteti mantreṇa homādito 'khilaṃ labhet
dadhi krāvneti hutvā tu putrān prāpnotyasaṃśayaṃ /AP_259.031ab/
tathā ghṛtavatītyetadāyuṣyaṃ syāt ghṛtena tu
svastina indra ity etatsarvabādhāvināśanaṃ /AP_259.032ab/
iha gāvaḥ prajyāyadhvamiti puṣṭivivardhanam
ghṛtāhutisahasreṇa tathā lakṣmīvināśanaṃ /AP_259.033ab/
śruveṇa devasya tveti hutvāpāmārgataṇḍulaṃ
mucyate vikṛtācchīghramabhicārānna saṃśayaḥ /AP_259.034ab/
rudra pātu palaśasya samidbhiḥ kanakaṃ labhet
śivo bhavetyagnyutpāte vrīhibhirjuhuyānnaraḥ /AP_259.035ab/
yāḥ senā iti caitacca taskarebhyo bhayāpaham
yo asmabhyamavātīyāddhutvā kṛṣṇatilānnaraḥ /AP_259.036ab/
sahasraśo 'bhicārācca mucyate vikṛtāddvija
annenānnapatetyevaṃ hutvā cānnamavāpnuyāt /AP_259.037ab/
haṃsaḥ śuciḥ sadityetajjaptantoye 'ghanāśanaṃ
catvāri bhaṅgetyetattu sarvapāpaharaṃ jale /AP_259.038ab/
devā yajñeti japtvā tu brahmaloke mahīyate
:p 450
vasanteti ca hutvājyaṃ ādityādvaramāpnuyāt /AP_259.039ab/
suparṇosīti cetyasya karmavyāhṛtivadbhavet
namaḥ svāheti trirjaptvā bandhanānmokṣamāpnuyāt /AP_259.040ab/
antarjale trirāvartya drupadā sarvapāpamuk
iha gāvaḥ prajāyadhvaṃ mantroyaṃ buddhivardhanaḥ /AP_259.041ab/
hutantu sarpiṣā dadhnā payasā pāyasena vā
śatam ya(1) iti caitena hutvā parṇaphalāṇi ca /AP_259.042ab/
ārogyaṃ śriyamāpnoti jīvitañca cirantathā
oṣadhīḥ pratimodagdhvaṃ(2) vapane lavane 'rthakṛt /AP_259.043ab/
aśvāvatī pāyasena homācchāntimavāpnuyāt
tasmā iti ca mantrena bandhanastho vimucyate /AP_259.044ab/
yuvā suvāsā ity eva vāsāṃsyāpnoti cottamam
muñcantu mā śapathyāni sarvāntakavināśanam(3) /AP_259.045ab/
mā māhiṃsīstilājyena hutaṃ ripuvināśanaṃ(4)
namo 'stu sarvasarpebhyo ghṛtena pāyasena tu /AP_259.046ab/
kṛṇudhavaṃ rāja ity etadabhicāravināśanaṃ
dūrvākāṇḍāyutaṃ hutvā kāṇḍāt kāṇḍeti mānavaḥ /AP_259.047ab/
grāme janapade vāpi marakantu śamannayet
rogārto mucyate rogāt tathā duḥkhāttu duḥkhitaḥ /AP_259.048ab/
:n
1 śatañceti ṭa.. / śataṃ veti ka..
2 auṣadhayaḥ pratimodadhyamiti ja..
3 sarvakilviṣanāśanamiti gha.. , ña.. ca
4 vighnavināśanamiti ka.. , cha.. ca
:p 451
auḍumbarīś ca samidho madhumānno vanaspatiḥ
hutvā sahasraśo rāma dhanamāpnoti mānavaḥ /AP_259.049ab/
saubhāgyaṃ mahadāpnoti vyavahāre tathā trayam
apāṃ garbhamiti hutvā devaṃ varṣāpayeddhruvam /AP_259.050ab/
apaḥ piveti ca tathā hutvā dadhi ghṛtaṃ madhu
pravartayati dharmajña mahāvṛṣṭimanantaraṃ /AP_259.051ab/
namaste rudra ity etat sarvopadravanāśanaṃ
sarvaśāntikaraṃ proktaṃ mahāpātakanāśanaṃ /AP_259.052ab/
adhyavocadityanena rakṣaṇaṃ vyādhitasya tu
rakṣoghnañca yaśasyañca cirāyuḥpuṣṭivardhanam /AP_259.053ab/
siddhārthakānāṃ kṣepeṇa pathi caitajjapan sukhī
asau yastāmra ity etat paṭhannityaṃ divākaraṃ /AP_259.054ab/
upatiṣṭheta dharmajña sāyaṃ prātaratandritaḥ
annamakṣayamāpnoti dīrghamāyuś ca vindati /AP_259.055ab/
pramuñca(1) dhanvannityetat ṣaḍbhirāyudhamantraṇaṃ
ripūṇāṃ bhayadaṃ yuddhenātrakāryā vicāraṇā /AP_259.056ab/
māno mahānta ity evaṃ bālānāṃ śāntikārakaṃ
namo hiraṇyavāhave ity anuvākasaptakam /AP_259.057ab/
rājikāṃ kaṭutailāktāṃ juhuyācchatrunāśanīṃ
namo vaḥ kirikebhyaś ca padmalakṣāhutair naraḥ /AP_259.058ab/
rājyalakṣmīmavāpnoti tathā bilvaiḥ suvarṇakam
imā rudrāyeti tilair homācca dhanamāpyate /AP_259.059ab/
:n
1 prayuñjeti ga.. , gha.. , ña.. ca
:p 452
dūrvāhomena cānyena sarvavyādhivivarjitaḥ
āśuḥ śiśāna ity etadāyudhānāñca rakṣaṇe /AP_259.060ab/
saṃgrāme kathitaṃ rāma sarvaśatrunivarhaṇaṃ
rājasāmeti juhuyāt sahasraṃ pañcabhirdvija /AP_259.061ab/
ājyāhutīnāṃ dharmajña cakṣūrogādvimucyate
śanno vanaspate gehe homaḥ syādvāstudoṣanut /AP_259.062ab/
agna āyūṃsi hutvājyaṃ dveṣaṃ nāpnoti kenacit
apāṃ pheneti lājābhirhutvā jayamavāpnuyāt /AP_259.063ab/
bhadrā itīndriyair hīno japan syāt sakalendriyaḥ
agniś ca pṛthivī ceti vaśīkaraṇamuttamam /AP_259.064ab/
adhvaneti japan mantraṃ vyavahāre jayī bhavet
brahma rājanyamiti ca karmārambhe tu siddhikṛt /AP_259.065ab/
saṃvatsarosīti dhṛtair lakṣahomādarogavān
ketuṃ kṛṇvannitītyetat saṃgrāme jayavardhanam /AP_259.066ab/
indrognirdharma ity etadraṇe dharmanibandhanam(1)
dhanvā nāgeti mantraś ca dhanurgrāhanikaḥ paraḥ /AP_259.067ab/
yajīteti tathā mantro vijñeyo hy abhimantraṇe
mantraścāhirathetyetaccharāṇāṃ(2) mantraṇe bhavet /AP_259.068ab/
vahnīnāṃ pitarityetattūrṇamantraḥ prakīrtitaḥ
yuñjantīti tathāśvānāṃ yojane mantra ucyate /AP_259.069ab/
āśuḥ śiśāna ity etadyatrārambhaṇamucyate
:n
1 dharmavivardhanamiti ja..
2 mantraś ca hi ratha hy etaccharāṇāmiti ka.. , cha.. ,ca
:p 453
viṣṇoḥ krameti mantraś ca rathārohaṇikaḥ paraḥ /AP_259.070ab/
ājaṅghetīti cāśvānāṃ tāḍanīyamudāhṛtaṃ
yāḥ senā abhitvarīti parasainyamukhe japet /AP_259.071ab/
dundubhya iti cāpyetaddundubhītāḍnaṃ bhavet
etaiḥ pūrvahutair mantraiḥ kṛtvaivaṃ vijayī bhavet /AP_259.072ab/
yamena dattamityasya koṭihomādvicakṣaṇaḥ
rathamutpādayecchīghraṃ saṃgrāme vijayapradam /AP_259.073ab/
ā kṛṣṇeti tathaitasya karmavyāhṛtivadbhavet
śivasaṃkalpajāpena(1) samādhiṃ manaso labhet /AP_259.074ab/
pañcanadyaḥ pañcalakṣaṃ hutvā lakṣmīmavāpnuyāt
yadā badhūndakṣāyaṇāṃ mantreṇānena mantritam /AP_259.075ab/
sahasrakṛtvaḥ kanakaṃ dhārayedripuvāraṇaṃ
imaṃ jīvebhya drati ca śilāṃ loṣṭrañcaturdiśaṃ /AP_259.076ab/
kṣipedgṛhe tadā tasya na syāccaurabhayaṃ niśi
parimegāmaneneti(2) vaśīkaraṇamuttamaṃ /AP_259.077ab/
hantumabhyāgatastatra vaśībhavati mānavaḥ
bhakṣyatāmvūlapuṣpādyaṃ mantritantu prayacchati /AP_259.078ab/
yasya dharmajña vaśagaḥ somya śīghraṃ bhaviṣyati
śanno mitra itītyetat sadā sarvatra śāntidaṃ /AP_259.079ab/
gaṇānāṃ tvā gaṇapatiṃ kṛtvā homañcatuṣpathe
vaśīkuryājjagatsarvam sarvadhānyair asaṃśayam /AP_259.080ab/
:n
1 śivasaṃkalpa ity etaditi gha.. , ja.. ca
2 parāṅne gāyanenetīti ka..
:p 454
hiraṇyavarṇāḥ śucayo mantroyamabhiṣecane
śanno devīrabhiṣṭaye tathā śāntikaraḥ paraḥ /AP_259.081ab/
ekacakreti mantreṇa hutenājyena bhāgaśaḥ(1)
grahebhyaḥ śāntimāpnoti prasādaṃ na ca saṃśayaḥ /AP_259.082ab/
gāvo bhaga iti dvābhyāṃ hutvājyaṅgā avāpnuyāt
pravādāṃśaḥ sopaditi(2) gṛhayajñe vidhīyate /AP_259.083ab/
devebhyo vanaspata iti drumayajñe vidhīyate
gāyatrī vaiṣṇavī jñeyā tadviṣṇoḥ paramampadaṃ /AP_259.084ab/
sarvapāpapraśamanaṃ sarvakāmakarantathā(3)
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0