અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 259

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે ઋગ્વિધાનં
નામાષ્ટપઞ્ચાશદધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {259}
:શ્ અથોનષષ્ટ્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
યજુર્વિધાનં
પુષ્કર ઉવાચ
યજુર્વિધાનં વક્ષ્યામિ ભુક્તિમુક્તિપ્રદં શૃણુ ।અપ્_259.001અબ્।
ઓંકારપૂર્વિકા રામ મહાવ્યાહૃતયો મતાઃ

સર્વકલ્મષનાશિન્યઃ સર્વકામપ્રદાસ્ તથા ।અપ્_259.002અબ્।
આજ્યાહુતિસહસ્રેણ દેવાનારાધયેદ્બુધઃ

મનસઃ કાઙ્ક્ષિતં રામ મનસેપ્સિતકામદં ।અપ્_259.003અબ્।
શાન્તિકામો યવૈઃ કુર્યાત્તિલૈઃ પાપાપનુત્તયે

ધાન્યૈઃ સિદ્ધાર્થકૈશ્ ચૈવ સર્વકામ કરૈસ્ તથા ।અપ્_259.004અબ્।
ઔદુમ્બરીભિરિધ્માભિઃ પસુકામસ્ય શસ્યતે

દધ્ના ચૈવાન્નકામસ્ય પયસા શાન્તિમિચ્છતઃ ।અપ્_259.005અબ્।
અપામાર્ગસમિદ્ધસ્તુ કામયન્ કનકં બહુ

:પ્ 447
કન્યાકામો ઘૃતાક્તાનિ યુગ્મશો ગ્રથિતાનિ તુ ।અપ્_259.006અબ્।
જાતીપુષ્પાણિ જુહુયાદ્ગ્રામાર્થી તિલતણ્ડુલાન્

વશ્યકર્મણિ શાખોઢવાસાપામાર્ગમેવ ચ ।અપ્_259.007અબ્।
વિષાસૃઙ્મિશ્રસમિધો વ્યાધિઘાતસ્ય ભાર્ગવ

ક્રુદ્ધસ્તુ જુહુયાત્સમ્યક્ શત્રૂણાં બધકામ્યયા ।અપ્_259.008અબ્।
સર્વવ્રીહિમયીં કૃત્વા રાજ્ઞઃ પ્રતિકૃતિં દ્વિજ

સહસ્રશસ્તુ જુહુયાદ્રાજા વશગતો ભવેત્ ।અપ્_259.009અબ્।
વસ્ત્રકામસ્ય પુષ્પાણિ દર્વા વ્યાધિવિનાશિની

બ્રહ્મવર્ચસકામસ્ય વાસોગ્રઞ્ચ વિધીયતે ।અપ્_259.010અબ્।
પ્રત્યઙ્ગિરેષુ જુહુયાત્તુષકણ્ટકભસ્મભિઃ

વિદ્વેષણે ચ પક્ષ્માણિ કાકકૌશિકયોસ્ તથા ।અપ્_259.011અબ્।
કાપિલઞ્ચ ઘૃતં હુત્વા તથા ચન્દ્રગ્રહે દ્વિજ

વચાચૂર્ણેન સમ્પાતાત્સમાનીય ચ તાં વચાં ।અપ્_259.012અબ્।
સહસ્રમન્ત્રિતાં ભુક્ત્વા મેધાવી જાયતે નરઃ

એકાદશાઙ્ગુલં શઙ્કુ લૌહં ખાદિરમેવ ચ(1) ।અપ્_259.013અબ્।
દ્વિષતો બધોસીતિ જપન્નિખનેદ્રિપુવેશ્મનિ

ઉચ્ચાટનમિદં કર્મ શત્રૂણાં કથિતં તવ ।અપ્_259.014અબ્।
ચક્ષુષ્યા ઇતિ જપ્ત્વા ચ વિનષ્ટઞ્ચક્ષુરાપ્નુયાત્

ઉપયુઞ્જત ઇત્ય્ એદનુવાકન્તથાન્નદં ।અપ્_259.015અબ્।
તનૂનપાગ્ને સદિતિ દૂર્વાં હુત્વાર્તિવર્જિતઃ

ભેષજમસીતિ દધ્યાજ્યૈર્ હોમઃ પશૂપસર્ગનુત્(2) ।અપ્_259.016અબ્।
:ન્
1 ખાદિરમેવ વેતિ ગ.. , ઘ.. , ઞ.. ચ
2 પશૂપસર્ગહેતિ ક.. , છ.. ચ
:પ્ 448
ત્ર્યમ્વકં યજામહે હોમઃ સૌભાગ્યવર્ધનઃ

કન્યાનામ ગૃહીત્વા તુ કન્યલાભકરઃ પરઃ ।અપ્_259.017અબ્।
ભયેષુ તુ જપન્નિત્યં ભયેભ્યો વિપ્રમુચ્યતે

ધુસ્તૂરપુષ્પં સઘૃતં હુત્વા સ્યાત્ સર્વકામભાક્ ।અપ્_259.018અબ્।
હુત્વા તુ ગુગ્ગુલં રામ સ્વપ્ને પશ્યતિ શઙ્કરં

યુઞ્જતે મનો ઽનુવાકં જપ્ત્વા દીર્ઘાયુરાપ્નુયાત્ ।અપ્_259.019અબ્।
વિષ્ણોરવાટમિત્યેતત્(1) સર્વબાધાવિનાશનં

રક્ષોઘ્નઞ્ચ યશસ્યઞ્ચ તથૈવ વિજયપ્રદં ।અપ્_259.020અબ્।
અયત્નો અગ્નિરિત્યેતત્ સંગ્રામે વિજયપ્રદં

ઇદમાપઃ પ્રવહત સ્નાને પાપાપનોદનં ।અપ્_259.021અબ્।
વિશ્વકર્મન્નુ હવિષા સૂચીં લૌહીન્દશાઙ્ગુલામ્

કન્યાયા નિખનેદ્દ્વારિ સાન્યસ્મૈ ન પ્રદીયતે ।અપ્_259.022અબ્।
દેવ સવિતરેતેન જુહુયાદ્બલકામો દ્વિજોત્તમ

અગ્નૌ સ્વાહેતિ જુહુયાદ્બલકામો દ્વિજોત્તમ ।અપ્_259.023અબ્।
તિલૈર્ યવૈશ્ ચ ધર્મજ્ઞ તથાપામાર્ગતણ્ડુલૈઃ

સહસ્રમન્ત્રિતાં કૃત્વા તથા ગોરોચનાં દ્વિજ ।અપ્_259.024અબ્।
તિલકઞ્ચ તથા કૃત્વા જનસ્ય પ્રિયતામિયાત્

રુદ્રાણાઞ્ચ તથા જપ્યં સર્વાઘવિનિસૂદનં ।અપ્_259.025અબ્।
સર્વકર્મકરો હોમસ્ તથા સર્વત્ર શન્તિદઃ

અજાવિકાનામશ્વાનાં કુઞ્જરાણાં તથા ગવાં ।અપ્_259.026અબ્।
મનુષ્યાણાન્નરેન્દ્રાણાં બાલાનાં યોષિતામપિ

ગ્રામાણાં નગરાનાઞ્ચ દેશાનામપિ ભાર્ગવ ।અપ્_259.027અબ્।
:ન્
1 વિષ્ણોર્વિરાટમિત્યેતદિતિ ઘ.. , ઞ.. ચ । વિષ્ટોરરાટમિત્યેતદિતિ ક.. ,
જ.. , ટ.. ચ
:પ્ 449
ઉપદ્રુતાનાં ધર્મજ્ઞ વ્યાધિતાનાં તથૈવ ચ

મરકે સમનુપ્રાપ્તે રિપુજે ચ તથા ભયે ।અપ્_259.028અબ્।
રુદ્રહોમઃ પરા શાન્તિઃ પાયસેન ઘૃતેન ચ

કુષ્માણ્ડઘૃતહોમેન સર્વાન્ પાપાન્ વ્યપોહતિ ।અપ્_259.029અબ્।
શક્તુયાવકભૈક્ષાશી નક્તં મનુજસત્તમ

બહિઃસ્નાનરતો માસાન્મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યયા ।અપ્_259.030અબ્।
મધુવાતેતિ મન્ત્રેણ હોમાદિતો ઽખિલં લભેત્

દધિ ક્રાવ્નેતિ હુત્વા તુ પુત્રાન્ પ્રાપ્નોત્યસંશયં ।અપ્_259.031અબ્।
તથા ઘૃતવતીત્યેતદાયુષ્યં સ્યાત્ ઘૃતેન તુ

સ્વસ્તિન ઇન્દ્ર ઇત્ય્ એતત્સર્વબાધાવિનાશનં ।અપ્_259.032અબ્।
ઇહ ગાવઃ પ્રજ્યાયધ્વમિતિ પુષ્ટિવિવર્ધનમ્

ઘૃતાહુતિસહસ્રેણ તથા લક્ષ્મીવિનાશનં ।અપ્_259.033અબ્।
શ્રુવેણ દેવસ્ય ત્વેતિ હુત્વાપામાર્ગતણ્ડુલં

મુચ્યતે વિકૃતાચ્છીઘ્રમભિચારાન્ન સંશયઃ ।અપ્_259.034અબ્।
રુદ્ર પાતુ પલશસ્ય સમિદ્ભિઃ કનકં લભેત્

શિવો ભવેત્યગ્ન્યુત્પાતે વ્રીહિભિર્જુહુયાન્નરઃ ।અપ્_259.035અબ્।
યાઃ સેના ઇતિ ચૈતચ્ચ તસ્કરેભ્યો ભયાપહમ્

યો અસ્મભ્યમવાતીયાદ્ધુત્વા કૃષ્ણતિલાન્નરઃ ।અપ્_259.036અબ્।
સહસ્રશો ઽભિચારાચ્ચ મુચ્યતે વિકૃતાદ્દ્વિજ

અન્નેનાન્નપતેત્યેવં હુત્વા ચાન્નમવાપ્નુયાત્ ।અપ્_259.037અબ્।
હંસઃ શુચિઃ સદિત્યેતજ્જપ્તન્તોયે ઽઘનાશનં

ચત્વારિ ભઙ્ગેત્યેતત્તુ સર્વપાપહરં જલે ।અપ્_259.038અબ્।
દેવા યજ્ઞેતિ જપ્ત્વા તુ બ્રહ્મલોકે મહીયતે

:પ્ 450
વસન્તેતિ ચ હુત્વાજ્યં આદિત્યાદ્વરમાપ્નુયાત્ ।અપ્_259.039અબ્।
સુપર્ણોસીતિ ચેત્યસ્ય કર્મવ્યાહૃતિવદ્ભવેત્

નમઃ સ્વાહેતિ ત્રિર્જપ્ત્વા બન્ધનાન્મોક્ષમાપ્નુયાત્ ।અપ્_259.040અબ્।
અન્તર્જલે ત્રિરાવર્ત્ય દ્રુપદા સર્વપાપમુક્

ઇહ ગાવઃ પ્રજાયધ્વં મન્ત્રોયં બુદ્ધિવર્ધનઃ ।અપ્_259.041અબ્।
હુતન્તુ સર્પિષા દધ્ના પયસા પાયસેન વા

શતમ્ ય(1) ઇતિ ચૈતેન હુત્વા પર્ણફલાણિ ચ ।અપ્_259.042અબ્।
આરોગ્યં શ્રિયમાપ્નોતિ જીવિતઞ્ચ ચિરન્તથા

ઓષધીઃ પ્રતિમોદગ્ધ્વં(2) વપને લવને ઽર્થકૃત્ ।અપ્_259.043અબ્।
અશ્વાવતી પાયસેન હોમાચ્છાન્તિમવાપ્નુયાત્

તસ્મા ઇતિ ચ મન્ત્રેન બન્ધનસ્થો વિમુચ્યતે ।અપ્_259.044અબ્।
યુવા સુવાસા ઇત્ય્ એવ વાસાંસ્યાપ્નોતિ ચોત્તમમ્

મુઞ્ચન્તુ મા શપથ્યાનિ સર્વાન્તકવિનાશનમ્(3) ।અપ્_259.045અબ્।
મા માહિંસીસ્તિલાજ્યેન હુતં રિપુવિનાશનં(4)

નમો ઽસ્તુ સર્વસર્પેભ્યો ઘૃતેન પાયસેન તુ ।અપ્_259.046અબ્।
કૃણુધવં રાજ ઇત્ય્ એતદભિચારવિનાશનં

દૂર્વાકાણ્ડાયુતં હુત્વા કાણ્ડાત્ કાણ્ડેતિ માનવઃ ।અપ્_259.047અબ્।
ગ્રામે જનપદે વાપિ મરકન્તુ શમન્નયેત્

રોગાર્તો મુચ્યતે રોગાત્ તથા દુઃખાત્તુ દુઃખિતઃ ।અપ્_259.048અબ્।
:ન્
1 શતઞ્ચેતિ ટ.. । શતં વેતિ ક..
2 ઔષધયઃ પ્રતિમોદધ્યમિતિ જ..
3 સર્વકિલ્વિષનાશનમિતિ ઘ.. , ઞ.. ચ
4 વિઘ્નવિનાશનમિતિ ક.. , છ.. ચ
:પ્ 451
ઔડુમ્બરીશ્ ચ સમિધો મધુમાન્નો વનસ્પતિઃ

હુત્વા સહસ્રશો રામ ધનમાપ્નોતિ માનવઃ ।અપ્_259.049અબ્।
સૌભાગ્યં મહદાપ્નોતિ વ્યવહારે તથા ત્રયમ્

અપાં ગર્ભમિતિ હુત્વા દેવં વર્ષાપયેદ્ધ્રુવમ્ ।અપ્_259.050અબ્।
અપઃ પિવેતિ ચ તથા હુત્વા દધિ ઘૃતં મધુ

પ્રવર્તયતિ ધર્મજ્ઞ મહાવૃષ્ટિમનન્તરં ।અપ્_259.051અબ્।
નમસ્તે રુદ્ર ઇત્ય્ એતત્ સર્વોપદ્રવનાશનં

સર્વશાન્તિકરં પ્રોક્તં મહાપાતકનાશનં ।અપ્_259.052અબ્।
અધ્યવોચદિત્યનેન રક્ષણં વ્યાધિતસ્ય તુ

રક્ષોઘ્નઞ્ચ યશસ્યઞ્ચ ચિરાયુઃપુષ્ટિવર્ધનમ્ ।અપ્_259.053અબ્।
સિદ્ધાર્થકાનાં ક્ષેપેણ પથિ ચૈતજ્જપન્ સુખી

અસૌ યસ્તામ્ર ઇત્ય્ એતત્ પઠન્નિત્યં દિવાકરં ।અપ્_259.054અબ્।
ઉપતિષ્ઠેત ધર્મજ્ઞ સાયં પ્રાતરતન્દ્રિતઃ

અન્નમક્ષયમાપ્નોતિ દીર્ઘમાયુશ્ ચ વિન્દતિ ।અપ્_259.055અબ્।
પ્રમુઞ્ચ(1) ધન્વન્નિત્યેતત્ ષડ્ભિરાયુધમન્ત્રણં

રિપૂણાં ભયદં યુદ્ધેનાત્રકાર્યા વિચારણા ।અપ્_259.056અબ્।
માનો મહાન્ત ઇત્ય્ એવં બાલાનાં શાન્તિકારકં

નમો હિરણ્યવાહવે ઇત્ય્ અનુવાકસપ્તકમ્ ।અપ્_259.057અબ્।
રાજિકાં કટુતૈલાક્તાં જુહુયાચ્છત્રુનાશનીં

નમો વઃ કિરિકેભ્યશ્ ચ પદ્મલક્ષાહુતૈર્ નરઃ ।અપ્_259.058અબ્।
રાજ્યલક્ષ્મીમવાપ્નોતિ તથા બિલ્વૈઃ સુવર્ણકમ્

ઇમા રુદ્રાયેતિ તિલૈર્ હોમાચ્ચ ધનમાપ્યતે ।અપ્_259.059અબ્।
:ન્
1 પ્રયુઞ્જેતિ ગ.. , ઘ.. , ઞ.. ચ
:પ્ 452
દૂર્વાહોમેન ચાન્યેન સર્વવ્યાધિવિવર્જિતઃ

આશુઃ શિશાન ઇત્ય્ એતદાયુધાનાઞ્ચ રક્ષણે ।અપ્_259.060અબ્।
સંગ્રામે કથિતં રામ સર્વશત્રુનિવર્હણં

રાજસામેતિ જુહુયાત્ સહસ્રં પઞ્ચભિર્દ્વિજ ।અપ્_259.061અબ્।
આજ્યાહુતીનાં ધર્મજ્ઞ ચક્ષૂરોગાદ્વિમુચ્યતે

શન્નો વનસ્પતે ગેહે હોમઃ સ્યાદ્વાસ્તુદોષનુત્ ।અપ્_259.062અબ્।
અગ્ન આયૂંસિ હુત્વાજ્યં દ્વેષં નાપ્નોતિ કેનચિત્

અપાં ફેનેતિ લાજાભિર્હુત્વા જયમવાપ્નુયાત્ ।અપ્_259.063અબ્।
ભદ્રા ઇતીન્દ્રિયૈર્ હીનો જપન્ સ્યાત્ સકલેન્દ્રિયઃ

અગ્નિશ્ ચ પૃથિવી ચેતિ વશીકરણમુત્તમમ્ ।અપ્_259.064અબ્।
અધ્વનેતિ જપન્ મન્ત્રં વ્યવહારે જયી ભવેત્

બ્રહ્મ રાજન્યમિતિ ચ કર્મારમ્ભે તુ સિદ્ધિકૃત્ ।અપ્_259.065અબ્।
સંવત્સરોસીતિ ધૃતૈર્ લક્ષહોમાદરોગવાન્

કેતું કૃણ્વન્નિતીત્યેતત્ સંગ્રામે જયવર્ધનમ્ ।અપ્_259.066અબ્।
ઇન્દ્રોગ્નિર્ધર્મ ઇત્ય્ એતદ્રણે ધર્મનિબન્ધનમ્(1)

ધન્વા નાગેતિ મન્ત્રશ્ ચ ધનુર્ગ્રાહનિકઃ પરઃ ।અપ્_259.067અબ્।
યજીતેતિ તથા મન્ત્રો વિજ્ઞેયો હ્ય્ અભિમન્ત્રણે

મન્ત્રશ્ચાહિરથેત્યેતચ્છરાણાં(2) મન્ત્રણે ભવેત્ ।અપ્_259.068અબ્।
વહ્નીનાં પિતરિત્યેતત્તૂર્ણમન્ત્રઃ પ્રકીર્તિતઃ

યુઞ્જન્તીતિ તથાશ્વાનાં યોજને મન્ત્ર ઉચ્યતે ।અપ્_259.069અબ્।
આશુઃ શિશાન ઇત્ય્ એતદ્યત્રારમ્ભણમુચ્યતે

:ન્
1 ધર્મવિવર્ધનમિતિ જ..
2 મન્ત્રશ્ ચ હિ રથ હ્ય્ એતચ્છરાણામિતિ ક.. , છ.. ,ચ
:પ્ 453
વિષ્ણોઃ ક્રમેતિ મન્ત્રશ્ ચ રથારોહણિકઃ પરઃ ।અપ્_259.070અબ્।
આજઙ્ઘેતીતિ ચાશ્વાનાં તાડનીયમુદાહૃતં

યાઃ સેના અભિત્વરીતિ પરસૈન્યમુખે જપેત્ ।અપ્_259.071અબ્।
દુન્દુભ્ય ઇતિ ચાપ્યેતદ્દુન્દુભીતાડ્નં ભવેત્

એતૈઃ પૂર્વહુતૈર્ મન્ત્રૈઃ કૃત્વૈવં વિજયી ભવેત્ ।અપ્_259.072અબ્।
યમેન દત્તમિત્યસ્ય કોટિહોમાદ્વિચક્ષણઃ

રથમુત્પાદયેચ્છીઘ્રં સંગ્રામે વિજયપ્રદમ્ ।અપ્_259.073અબ્।
આ કૃષ્ણેતિ તથૈતસ્ય કર્મવ્યાહૃતિવદ્ભવેત્

શિવસંકલ્પજાપેન(1) સમાધિં મનસો લભેત્ ।અપ્_259.074અબ્।
પઞ્ચનદ્યઃ પઞ્ચલક્ષં હુત્વા લક્ષ્મીમવાપ્નુયાત્

યદા બધૂન્દક્ષાયણાં મન્ત્રેણાનેન મન્ત્રિતમ્ ।અપ્_259.075અબ્।
સહસ્રકૃત્વઃ કનકં ધારયેદ્રિપુવારણં

ઇમં જીવેભ્ય દ્રતિ ચ શિલાં લોષ્ટ્રઞ્ચતુર્દિશં ।અપ્_259.076અબ્।
ક્ષિપેદ્ગૃહે તદા તસ્ય ન સ્યાચ્ચૌરભયં નિશિ

પરિમેગામનેનેતિ(2) વશીકરણમુત્તમં ।અપ્_259.077અબ્।
હન્તુમભ્યાગતસ્તત્ર વશીભવતિ માનવઃ

ભક્ષ્યતામ્વૂલપુષ્પાદ્યં મન્ત્રિતન્તુ પ્રયચ્છતિ ।અપ્_259.078અબ્।
યસ્ય ધર્મજ્ઞ વશગઃ સોમ્ય શીઘ્રં ભવિષ્યતિ

શન્નો મિત્ર ઇતીત્યેતત્ સદા સર્વત્ર શાન્તિદં ।અપ્_259.079અબ્।
ગણાનાં ત્વા ગણપતિં કૃત્વા હોમઞ્ચતુષ્પથે

વશીકુર્યાજ્જગત્સર્વમ્ સર્વધાન્યૈર્ અસંશયમ્ ।અપ્_259.080અબ્।
:ન્
1 શિવસંકલ્પ ઇત્ય્ એતદિતિ ઘ.. , જ.. ચ
2 પરાઙ્ને ગાયનેનેતીતિ ક..
:પ્ 454
હિરણ્યવર્ણાઃ શુચયો મન્ત્રોયમભિષેચને

શન્નો દેવીરભિષ્ટયે તથા શાન્તિકરઃ પરઃ ।અપ્_259.081અબ્।
એકચક્રેતિ મન્ત્રેણ હુતેનાજ્યેન ભાગશઃ(1)

ગ્રહેભ્યઃ શાન્તિમાપ્નોતિ પ્રસાદં ન ચ સંશયઃ ।અપ્_259.082અબ્।
ગાવો ભગ ઇતિ દ્વાભ્યાં હુત્વાજ્યઙ્ગા અવાપ્નુયાત્

પ્રવાદાંશઃ સોપદિતિ(2) ગૃહયજ્ઞે વિધીયતે ।અપ્_259.083અબ્।
દેવેભ્યો વનસ્પત ઇતિ દ્રુમયજ્ઞે વિધીયતે

ગાયત્રી વૈષ્ણવી જ્ઞેયા તદ્વિષ્ણોઃ પરમમ્પદં ।અપ્_259.084અબ્।
સર્વપાપપ્રશમનં સર્વકામકરન્તથા(3)