Language

ENहिગુ
Scripture Library

Agni Purana · Chapter 257

257.001

:e ity āgneye mahāpurāṇe sīmāvivādādinirṇayo nāma
ṣaṭpañcāśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
:p 429
% Chapter {257}
:ś atha saptapañcāśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ
vākpāruṣyādiprakaraṇam
agnir uvāca
satyāsatyānyathā stotrair nyūnāṅgendriyarogiṇāṃ /AP_257.001ab/
kṣepaṃ karoti ceddaṇḍyaḥ paṇānardhatrayodaśa

257.002

abhigantāsmi bhaginīmmātaraṃ vā taveti ca /AP_257.002ab/
śapantaṃ dāpayedrājā pañcaviṃśatikaṃ damaṃ

257.003

ardho 'dhameṣu dviguṇaḥ parastrīṣūttameṣu ca /AP_257.003ab/
daṇḍapraṇayanaṃ kāryaṃ varṇajātyuttarādharaiḥ

257.004

prātilomyāpavādeṣu dviguṇatriguṇā damāḥ /AP_257.004ab/
varṇānāmānulomyena tasmādevārdhahānitaḥ

257.005

vāhugrīvānetrasakthivināśe vācike damaḥ /AP_257.005ab/
śatyastato 'rdhikaḥ pādanāsākarṇikarādiṣu

257.006

aśaktastu vadannevandaṇḍanīyaḥ paṇān daśa /AP_257.006ab/
tathā śaktaḥ pratibhuvaṃ dadyāt kṣemāya tasya tu(1)

257.007

patanīyakṛte kṣepe daṇḍī madhyamasāhasaḥ /AP_257.007ab/
upapātakayukte tu dāpyaḥ prathamasāhasaṃ

257.008

traividyanṛpadevānāṃ kṣepa uttamasāhasaḥ /AP_257.008ab/
:n
1 dadyādityatra dāpya iti pāṭho bhavituṃ yuktaḥ
:p 430
madhyamo jñātipūgānāṃ prathamo grāmadeśayoḥ

257.009

asākṣikahate cihnair yuktibhinnāgamena ca /AP_257.009ab/
draṣṭavyo vyavahārastu kūṭacihnakṛtādbhayāt

257.010

bhasmapaṅkarajaḥsparśe daṇḍo daśapaṇaḥ smṛtaḥ /AP_257.010ab/
amedhyapārṣṇiniṣṭhyūtasparśane dviguṇaḥ smṛtaḥ

257.011

sameṣvevaṃ parastrīṣu dviguṇastūttameṣu ca /AP_257.011ab/
hīneṣvardhaṃ damo mohamadādibhiradaṇḍanam

257.012

viprapīḍākaraṃ cchedyamaṅgamabrāhmaṇasya tu /AP_257.012ab/
udgūrṇe prathamo daṇḍaḥ saṃsparśe tu tadardhikaḥ

257.013

udgūrṇe hastapāde tu daśaviṃśatikau damau /AP_257.013ab/
parasparantu sarveṣāṃ śāstre madhyamasāhasaḥ

257.014

pādakeśāṃśukakarolluñcaneṣu paṇān daśa /AP_257.014ab/
pīḍākarṣāṃ śukāveṣṭapādādhyāse śatandamaḥ

257.015

śoṇitena vinā duḥsvaṅkurvan kāṣṭhādibhirnaraḥ /AP_257.015ab/
dvātriṃśataṃ paṇān(1) dāpyo dviguṇaṃ darśane 'sṛjaḥ

257.016

karapādadato bhaṅge cchedane karṇanāsayoḥ /AP_257.016ab/
madhyo daṇḍo vraṇodbhede mṛtakalpahate tathā

257.017

ceṣṭābhojanavāgrodhe netrādipratibhedane /AP_257.017ab/
kandharābāhusakthyāñca bhaṅge madhyamasāhasaḥ

257.018

ekaṃ ghnatāṃ bahūnāñca yathoktāddviguṇā damāḥ /AP_257.018ab/
kalahāpahṛtaṃ deyaṃ daṇḍastu dviguṇaḥ smṛtaḥ

257.019

duḥkhamutpādayedyastu sa samutthānajaṃ vyayam /AP_257.019ab/
:n
1 dvāviṃśatipaṇāmiti kha..
:p 431
dāpyo daṇḍañca yo yasmin kalahe samudāhṛtaḥ

257.020

tarikaḥ sthalajaṃ śulkaṃ gṛhnan daṇḍyaḥ paṇāndaśa /AP_257.020ab/
brāhmaṇaprātiveśyānāmetadevānimantraṇe

257.021

abhighāte tathā bhede cchede buddhyāvapātane /AP_257.021ab/
paṇāndāpyaḥ pañcadaśaviṃśatiṃ tattrayantathā

257.022

duḥsvotpādigṛhe dravyaṃ kṣipan prāṇaharaṃ tathā /AP_257.022ab/
ṣāḍaśādyaṃ paṇāt dāpyo dvitīyo madhyamandamam

257.023

duḥkhe ca śoṇitotpāde śākhāṅgacchedane tathā /AP_257.023ab/
daṇḍaḥ kṣudrapaśūnāṃ syāddvipaṇaprabhṛtiḥ kramāt

257.024

liṅgasya cchedane mṛttau madhyamo mūlyameva ca /AP_257.024ab/
mahāpaśūnāmeteṣu sthāneṣu dviguṇā damāḥ

257.025

prarohiśākhināṃ śākhāskandhasarvavidāraṇe /AP_257.025ab/
upajīvyadrumāṇāntu viṃśaterdviguṇā damāḥ(1)

257.026

yaḥ sāhasaṅkārayati sa dāpyo dviguṇandamam /AP_257.026ab/
yastvevamuktvāhaṃ dātā kārayet sa caturguṇam

257.027

āryākrośātikramakṛdbhrātṛjāyāprahāradaḥ /AP_257.027ab/
sandiṣṭasyāpradātā ca samudragṛhabhedakaḥ

257.028

sāmantakulikādīnāmapakārasya kārakaḥ /AP_257.028ab/
pañcāśatpaṇiko daṇḍa eṣāmiti viniś cayaḥ

257.029

svacchandavidhavāgāmī vikruṣṭe nābhidhāvakaḥ /AP_257.029ab/
akāraṇe ca vikroṣṭā caṇḍālaścottamān spṛśan

257.030

śūdraḥ pravrajitānāñca daive paitrye ca bhojakaḥ /AP_257.030ab/
:n
1 prarohiśākhināmityādirviṃśaterdviguṇā damā ity antaḥ
pāṭhaḥ kha.. pustake nāsti
:p 432
ayuktaṃ śapathaṃ kurvannayogyo yogyakarmakṛt

257.031

vṛṣakṣudrapaśūnāñca pūṃstvasya pratighātakṛt /AP_257.031ab/
sādhāraṇasyāpalopī dāsīgarbhavināśakṛt

257.032

pitāputrasvasṛbhrātṛdampatyācāryaśiṣyakāḥ /AP_257.032ab/
eṣāmapatitānyonyatyāgī ca śatadaṇḍabhāk

257.033

vasānastrīn paṇān daṇḍyo nejakastu parāṃśukam /AP_257.033ab/
vikrayāvakrayādhānayāciteṣu paṇān daśa

257.034

tulāśāsanamānānāṃ kūṭakṛnnāṇakasya ca /AP_257.034ab/
ebhiś ca vyavahartā yaḥ sa dāpyo daṇḍamuttamam

257.035

akūṭaṃ kūṭakaṃ brūte kūṭaṃ yaścāpyakūṭakam /AP_257.035ab/
sa nāṇakaparīkṣī tu dāpyaḥ prathamasāhasam

257.036

bhiṣaṅmithyācaran dāpyastiryakṣu prathamaṃ damam /AP_257.036ab/
mānuṣe madhyamaṃ rājamānuṣeṣūttamantathā

257.037

abadhyaṃ yaś ca badhnāti badhyaṃ yaś ca pramuñcati /AP_257.037ab/
aprāptavyavahārañca sa dāpyo damamuttamam

257.038

mānena tulayā vāpi yo 'ṃśamaṣṭamakaṃ haret /AP_257.038ab/
dvāviṃśatipaṇān dāpyo vṛddhau hānau ca kalpitam

257.039

bheṣajasnehalavaṇagandhānyaguḍādiṣu /AP_257.039ab/
paṇyeṣu prakṣipan hīnaṃ paṇāndāpyastu ṣoḍaśa

257.040

sambhūya kurvatāmarghaṃ sabādhaṃ kāruśilpināṃ /AP_257.040ab/
arthasya hrāsaḥ vṛddhiṃ vā sahasro daṇḍa ucyate

257.041

rājāni sthāpyate yo 'rthaḥ pratyahaṃ tena vikrayaḥ /AP_257.041ab/
krayo vā nisravastasmādbaṇijāṃ lābhakṛt smṛtaḥ

257.042

:p 433
svadeśapaṇye tu śataṃ baṇij gṛhṇīta pañcakaṃ /AP_257.042ab/
daśakaṃ pāradeśye tu yaḥ sadyaḥ krayavikrayau

257.043

paṇyasyopari saṃsthāpya vyayaṃ paṇyasamudbhavaṃ /AP_257.043ab/
artho 'nugrahakṛt kāryaḥ kreturvikretureva ca

257.044

gṛhītamūlyaṃ yaḥ paṇyaṃ kreturnaiva prayacchati /AP_257.044ab/
sodayantasya dāpyo 'sau diglābhaṃ vā digāgate

257.045

vikrītamapi vikreyaṃ pūrve kretaryagṛhṇati /AP_257.045ab/
hāniścet kretṛdoṣeṇa kretureva hi sā bhavet

257.046

rājadaivopaghātena paṇye doṣamupāgate /AP_257.046ab/
hānirvikreturevāsau yācitasyāprayacchataḥ

257.047

anyahaste ca vikrītaṃ duṣṭaṃ vā duṣṭavadyadi /AP_257.047ab/
vikrīnīte damastatra tanmūlyādadviguṇo bhavet

257.048

kṣayaṃ vṛddhiñca baṇijā paṇyānāmavijānatā /AP_257.048ab/
krītvā nānuśayaḥ kāryaḥ kurvan ṣaḍ bhāgadaṇḍabhāk

257.049

samavāyena baṇijāṃ lābhārthaṃ karma kurvatāṃ /AP_257.049ab/
labhālābhau yathā dravyaṃ yathā vā saṃvidā kṛtau

257.050

pratiṣiddhamanādiṣṭaṃ pramādādyacca nāśitaṃ /AP_257.050ab/
sa taddayādvipravācca rakṣitāddaśamāṃśabhāk

257.051

arthaprekṣapaṇādviṃśaṃ bhāgaṃ śulkaṃ nṛpā haret /AP_257.051ab/
vyāsiddhaṃ rājayogyañca vikrītaṃ rājagāmi tat

257.052

mithyā vadan parīmāṇaṃ śulkasthānādapakraman /AP_257.052ab/
dāpyastvaṣṭaguṇaṃ yaś ca savyājakrayavikrayau

257.053

deśantaragate prete dravyaṃ dāyādabāndhavāḥ /AP_257.053ab/
:p 434
jñātayo vā hareyustadāgatāstair vinā nṛpaḥ

257.054

jihmaṃ tyajeyurnirlobhamaśakto 'nyena kārayet /AP_257.054ab/
anena vidhirākhyāta ṛtvikkarṣakarmiṇāṃ

257.055

grāhakair gṛhyate cauro loptreṇātha padena vā /AP_257.055ab/
pūrvakarmāparādhī vā tathaivāśuddhavāsakaḥ

257.056

anye 'pi śaṅkayā grāhyā jātināmādinihnavaiḥ /AP_257.056ab/
dyūtastrīpānaśaktāś ca śuṣkabhinnamukhasvarāḥ

257.057

paradravyagṛhāṇāñca pṛcchakā gūḍhacāriṇaḥ /AP_257.057ab/
nirāyā vyayavantaś ca vinaṣṭa dravyavikrayāḥ

257.058

gṛhītaḥ śaṅkayā cauryenātmānañcedviśodhayet /AP_257.058ab/
dāpayitvā hṛtaṃ dravyaṃ cauradaṇḍena daṇḍayet

257.059

cauraṃ pradāpyāpahṛtaṃ ghātayedvividhair budhaiḥ /AP_257.059ab/
sacihnaṃ brāhmaṇaṃ kṛtvā svarāṣṭrādvipravāsayet

257.060

ghātite 'pahṛte doṣo grāmabharturanirgate /AP_257.060ab/
svasīmni dadyādgrāmastu padaṃ vā yatra gacchati

257.061

pañcagrāmī vahiḥ krośāddaśagrāmya.atha vā punaḥ /AP_257.061ab/
vandigrāhāṃs tathā vājikuñjarāṇāñca hāriṇaḥ

257.062

prasahya ghātinaś caiva śūlamāropayennarān /AP_257.062ab/
utkṣepakagranthibhedau karasandaṃśahīnakau

257.063

kāryau dvitīyāparādhe karapādaikahīnakau /AP_257.063ab/
bhaktāvakāśāgnyudakamantrāpakaraṇavyayān

257.064

dattvā caurasya hanturvā jānato dama uttamaḥ /AP_257.064ab/
śastrāvapāte garbhasya pātane cottamo damaḥ

257.065

:p 435
uttamo vādhamo vāpi puruṣastrīpramāpaṇe /AP_257.065ab/
śilāṃ baddhvā kṣipedapsu naraghnīṃ viṣadāṃ striyaṃ

257.066

viṣāgnidāṃ nijagurunijāpatyapramāpaṇīṃ /AP_257.066ab/
vikarṇakaranāsauṣṭhīṃ kṛtvā gobhiḥ pramāpayet

257.067

kṣetraveśmavanagrāmavivītakhaladāhakāḥ /AP_257.067ab/
rājapatny abhigāmī ca dagdhavyāstu kaṭāgninā

257.068

pumān saṃgrahaṇe grāhyaḥ keśākeśiparastriyāḥ /AP_257.068ab/
svajātāvuttamo daṇḍa ānulomye tu madhyamaḥ

257.069

prātilomye badhaḥ puṃsāṃ nāryāḥ karṇāvakartanam /AP_257.069ab/
nīvīstanaprāvaraṇanābhikeśāvamardanam

257.070

adeśakālasambhāṣaṃ sahāvasthānameva ca /AP_257.070ab/
strī niṣedhe śataṃ dadyād dviśatantu damaṃ pumān

257.071

pratiṣedhe tayordaṇḍo yathā saṃgrahaṇe tathā /AP_257.071ab/
paśūn gacchaṃśchataṃ dāpyo hīnāṃ strīṃ gāś ca madhyamam

257.072

avaruddhāsu dāsīṣu bhujiṣyāsu tathaiva ca /AP_257.072ab/
gamyāsvapi pumāndāpyaḥ pañcāśat paṇikandamam

257.073

prasahya dāsyabhigame daṇḍo daśapaṇaḥ smṛtaḥ /AP_257.073ab/
kubandhenāṅkya gamayedantyāpravrajitāgame

257.074

nyūnaṃ vāpyadhikaṃ vāpi likhedyo rājaśāsanam /AP_257.074ab/
pāradārikacauraṃ vā muñcato daṇḍa uttamaḥ

257.075

abhakṣair dūṣayan vipraṃ daṇḍa uttamasāhasam /AP_257.075ab/
kūṭasvarṇavyavahārī vimāṃsasya ca vikrayī

257.076

aṅgahīnaś ca kartavyo dāpyaścottamasāhasaṃ /AP_257.076ab/
:p 436
śakto hy amokṣayan svāmī daṃṣṭriṇaḥ śṛṅgiṇas tathā

257.077

prathamaṃ sāhasaṃ dadyādvikruṣṭe dviguṇaṃ tathā /AP_257.077ab/
acaurañcaure 'bhivadan dāpyaḥ pañcaśataṃ damaṃ

257.078

rājño 'niṣṭapravaktāraṃ tasyaivākrośakaṃ tathā /AP_257.078ab/
mṛtāṅgalagnavikreturgurostāḍayitus tathā

257.079

tanmantrasya ca bhettāraṃ chittvā jihvāṃ pravāsayet /AP_257.079ab/
rājayānāsanāroḍhurdaṇḍo madhyamasāhasaḥ

257.080

dvinetrabhedino rājadviṣṭādeśakṛtas tathā /AP_257.080ab/
vipratvena ca śūdrasya jīvato 'ṣṭaśato damaḥ

257.081

yo manyetājito 'smīti nyāyenābhiparājitaḥ /AP_257.081ab/
tamāyāntaṃ punarjitvā daṇḍayeddviguṇaṃ damaṃ

257.082

rājñānyāyena yo daṇḍo gṛhīto varuṇāyataṃ /AP_257.082ab/
vivedya dadyādviprebhyaḥ svayaṃ triṃśadguṇīkṛtaṃ

257.083

dharmaścārthaś ca kīrtiñca lokapaṅktirupagrahaḥ /AP_257.083ab/
prajābhyo bahumānañca svargasthānañca śāśvatam

257.084

paśyato vyavahārāṃś ca guṇāḥ syuḥ sapta bhūpateḥ

Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc