Agni Purana · Chapter 255
:e ity āgneye mahāpurāṇe divyāni pramāṇāni nāma
catuḥpañcāśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {255}
:ś atha pañcapañcāśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ
dāyavibhāgakathanam
agnir uvāca
vibhāgañcet pitā kuryādicchayā vibhajet sutān /AP_255.001ab/
jyeṣṭhaṃ vā śreṣṭhabhāgena sarve vā syuḥ samāṃśinaḥ
yadi dadyāt samānaṃśān kāryāḥ patnyaḥ samāṃśikāḥ /AP_255.002ab/
na dattaṃ strīdhanaṃ yāsāṃ bhartrā vā śvaśurena vā
śaktasthānīhamānasya kiñciddatvā pṛthak kriyā /AP_255.003ab/
nyūnādhikavibhaktānāṃ dharmyaś ca pitṛnā kṛtaḥ
vibhajeyuḥ sutāḥ pitrorūrdhvamṛkthamṛṇaṃ samam /AP_255.004ab/
māturduhitaraḥ śeṣamṛṇāttābhya ṛte 'nnayaḥ
pitṛdravyāvināśena yadanyat svayamarjayet /AP_255.005ab/
maitramaudvāhikañcaiva dāyādānānna tadbhavet
sāmānyārthasamutthāne vibhāgastu samaḥ smṛtaḥ /AP_255.006ab/
:p 421
anekapitṛkāṇāntu pitṛto bhāgakalpanā
bhūryāpitā mahopāttā nibandho dravyameva vā /AP_255.007ab/
tatra syāt sadṛśaṃ svāmyaṃ pituḥ putrasya cobhayoḥ
vibhakteṣu suto jātaḥ savarṇāyāṃ vibhāgabhāk /AP_255.008ab/
dṛśyādvā tadvibhāgaḥ syādāyavyayaviśodhitāt
kramādabhyāgataṃ dravyaṃ hṛtamabhyuddharecca yaḥ /AP_255.009ab/
dāyādebhyo na taddadyādvidyayā labdhameva ca
pitṛbhyāṃ yasya yaddattaṃ tattasyaiva dhanaṃ bhavet /AP_255.010ab/
piturūrdhvaṃ vibhajatāṃ mātāpyaṃśaṃ samaṃ haret
asaṃskṛtāstu saṃskāryā bhrātṛbhiḥ pūrvasaṃskṛtaiḥ /AP_255.011ab/
bhāginyaś ca nijādaṃśāddatvāṃśantu turīyakaṃ
catuḥstridvyekabhāgāḥ syurvarṇaśo brāhmaṇātmajāḥ /AP_255.012ab/
kṣatrajāstridvyekabhāgā viḍjāstu dvyekabhāginaḥ
anyonyāpahṛtaṃ dravyaṃ vibhakte yattu dṛśyate /AP_255.013ab/
tat punaste samair aṃśair vibhajeranniti sthitiḥ
aputreṇa parakṣetre niyogotpāditaḥ sutaḥ /AP_255.014ab/
ubhayorapyasāvṛkthī piṇḍadātā ca dharmataḥ
auraso dharmapatnījastatsamaḥ putrikāsutaḥ /AP_255.015ab/
kṣetrajaḥ kṣetrajātastu sagotreṇetareṇa vā
gṛhe pracchanna utpanno gūḍhajastu sutaḥ smṛtaḥ /AP_255.016ab/
kānīnaḥ kanyakājāto mātāmahasuto mataḥ
kṣatāyāmakṣatāyāṃ vā jātaḥ paunarbhavaḥ sutaḥ /AP_255.017ab/
dadyānmātā pitā vā yaṃ sa putrī dattako bhavet
:p 422
krītaś ca tābhyāṃ vikrītaḥ kṛtrimaḥ syāt svyaṃ kṛtaḥ /AP_255.018ab/
dattātmā tu svayaṃ datto garbhe vittaḥ sahoḍhajaḥ
utsṛṣṭo gṛhyate yastu sopaviddho bhavet sutaḥ /AP_255.019ab/
piṇḍado 'ṃśaharaś caiṣāṃ pūrvābhāve paraḥ paraḥ
sajātīyeṣvayaṃ proktastanayeṣu mayā vidhiḥ /AP_255.020ab/
jāto 'pi dāsyāṃ śūdrasya kāmato 'ṃśaharo bhavet
mṛte pitari kuryustaṃ bhrātarastvardhabhāgikaṃ /AP_255.021ab/
abhrātṛko haret sarvaṃ duhitṝṇāṃ sutādṛte
patnī duhitaraś caiva pitaro bhrātaras tathā /AP_255.022ab/
tatsuto gotrajo bandhuḥ śiṣyaḥ sabrahmacāriṇaḥ
eṣāmabhāve pūvasya dhanabhāguttarottaraḥ /AP_255.023ab/
svaryātsya hy aputrasya sarvavarṇeṣvayaṃ vidhiḥ
vānaprasthayatibrahmacāriṇāmṛkthabhāginaḥ /AP_255.024ab/
krameṇācāryasacchiṣyadharmabhrātrekatīrthinaḥ
saṃsṛṣṭinastu saṃsṛṣṭī sodarasya tu sodaraḥ /AP_255.025ab/
dadyāccāpahereccāṃśaṃ jātasya ca mṛtasya ca
anyodaryastu saṃsṛṣṭī nānyodaryadhanaṃ haret /AP_255.026ab/
asaṃsṛṣtyapi cādadyātsodaryo nānyamānṛjaḥ
patitastatsutaḥ klīvaḥ paṅgurunmattako jaḍaḥ /AP_255.027ab/
andho 'cikitsyarogādyā bhartavyāstu niraṃśakāḥ
aurasāḥ kṣetrajāstveṣāṃ nirdoṣā bhāgahāriṇaḥ /AP_255.028ab/
sutāś caiṣāṃ prabhartavyā yāvadvai bhartṛsātkṛtāḥ
aputrā yoṣitaś caiṣāṃ bhartavyāḥ sādhuvṛttayaḥ /AP_255.029ab/
:p 423
nirvāsyā vyabhicāriṇyaḥ pratikūlāstathaiva ca
pitṛmātṛpatibhrātṛdattamadhyagnyupāgataṃ /AP_255.030ab/
ādhivedanikuñcaiva strīdhanaṃ parikīrtitaṃ
bandhudattaṃ tathā śulkamanvādheyakameva ca /AP_255.031ab/
aprajāyāmatītāyāṃ bāndhavāstadavāpnuyuḥ
aprajāstrīdhanaṃ bhratturbrāhmyādiṣu caturṣvapi /AP_255.032ab/
duhitṛṇāṃ prasūtā cecchreṣe tu pitṛgāmi tat
datvā kanyāṃ haran daṇḍyo vyayaṃ dadyācca sodayam /AP_255.033ab/
mṛtāyāṃ dattamādadyāt pariśodhyobhayavyayam
durbhikṣe dharmakārye ca vyādhau saṃpratirodhake /AP_255.034ab/
gṛhītaṃ strīdhanaṃ bhartā na striye dātumarhati
adhivittastriyai dadyādadhivedanikaṃ samam /AP_255.035ab/
na dattaṃ srīdhanaṃ yasyai datte tvardhaṃ prakīrtitam
vibhāganihnave jñātibandhusākṣyabhilekhitaiḥ /AP_255.036ab/
vibhāgabhāvanā jñeyā gṛhakṣetraiś ca yautikaiḥ
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0