Agni Purana · Chapter 25
:e ity ādimahāpurāṇe āgneye agnikāryādikathanaṃ nāma caturviṃśo
'dhyāyaḥ
:n
1 vāsudevārcanaṃ kṛtvā iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 64
% Chapter {25}
:ś atha pañcaviṃśo 'dhyāyaḥ
vāsudevādimantranirūpaṇaṃ
nārada uvāca
vāsudevādimantrāṇāṃ pūjānāṃ lakṣaṇaṃ vade /AP_25.001ab/
vāsudevaḥ saṅkarṣaṇaḥ pradyumnaścāniruddhakaḥ
namo bhagavate cādau a ā aṃ aḥ svavījakāḥ(1) /AP_25.002ab/
oṅkārādyā namontāś ca namo nārāyaṇastataḥ
oṃ tat sat brahmaṇe caiva oṃ namo viṣṇave namaḥ /AP_25.003ab/
oṃ kṣauṃ oṃ namo bhagavate narasiṃhāya vai namaḥ
oṃ bhūrnamo bhagavate varāhāya narādhipāḥ /AP_25.004ab/
javāruṇaharidrābhā nīlaśyāmalalohitāḥ
meghāgnimadhupiṅgābhā vallabhā nava nāyakāḥ /AP_25.005ab/
aṅgāni svaravījānāṃ svanāmāntair yathākramam
hṛdayādīni kalpeta vibhaktaistantravedibhiḥ /AP_25.006ab/
vyañjanādīni vījāni teṣāṃ lakṣaṇamanyathā
dīrghasvaraistu bhinnāni namontāntasthitāni tu /AP_25.007ab/
aṅgāni hrasvayuktāni upāṅgānīti varṇyate
vibhaktanāmavarṇāntasthitāni vījamuttamaṃ(2) /AP_25.008ab/
dīrghair hrasvaiś ca saṃyuktaṃ sāṅgopāṅgaṃsvaraiḥ kramāt(3)
vyañjanānāṃ kramo hy eṣa hṛdayādiprakḷptaye /AP_25.009ab/
svavījena svanāmāntair vibhaktānyaṅganāmabhiḥ
:n
1 dvādaśākṣaravījakā iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 sthitavījārthamuttamamiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 dīrghasvaraiś ca saṃyuktamaṅgopāṅgaṃ svaraiḥ kramāditi kha,
cihnitapustakapāṭhaḥ
4 svaravījeṣu nāmāntair vibhaktānyaṅganāmabhiriti ṅa,
cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 65
yuktāni hṛdayādīni dvādaśāntāni pañcataḥ(1) /AP_25.010ab/
ārabhya kalpayitvā tu japet siddhyanurūpataḥ
hṛdayañca śiraścūḍā kavacaṃ netramastrakaṃ /AP_25.011ab/
ṣaḍaṅgāni tu vījānāṃ mūlasya dvādaśāṅgakaṃ
hṛcchiraś ca śikhā varma cāstranetrāntayodaraṃ /AP_25.012ab/
praṣṭabāhūrujānūṃś ca jaṅghā pādau kramānnyaset
kaṃ ṭaṃ paṃ śaṃ vainateyaḥ khaṃ ṭhaṃ phaṃ ghaṃgadāmanuḥ(2) /AP_25.013ab/
gaṃ ḍaṃ baṃ saṃ puṣṭhimanto ghaṃ ḍhaṃ bhaṃ haṃ śriyainamaḥ
vaṃ śaṃ maṃ kṣaṃ(3) pāñcajanyaṃ chaṃ taṃ paṃ(4)kaustubhāya ca /AP_25.014ab/
jaṃ khaṃ vaṃ sudarśanāya śrīvatsāya saṃ vaṃ daṃ caṃlaṃ(5)
oṃ dhaṃ vaṃ vanamālāyai mahānantāya vai namaḥ(6) /AP_25.015ab/
nirvījapadamantrāṇāṃ padair aṅgāni kalpayet
jātyantair nāmasaṃyukterhṛdayādīni pañcadhā /AP_25.016ab/
praṇavaṃ hṛdayādīni tataḥ proktāni pañcadhā
praṇavaṃ hṛdayaṃ pūrvaṃ parāyeti śiraḥ śikhā /AP_25.017ab/
nāmnātmanā tu(7) kavacaṃ astraṃ nāmāntakaṃ bhavet
:n
1 dvādaśārṇāni yatnata iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 mahāgadā iti ṅa,cihnitapustakapāṭhaḥ
3 ṭhaṃ ṇaṃ maṃ kṣaṃ iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
4 daṃ bhaṃ pamiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
5 śrīvatsāya ca pañcamamiti ṅa, cihnitapustkapāṭhaḥ śrīvatso
vaṃ caṃ daṃ ṭhaṃ laṃ iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
6 namonantāya vai nama iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
7 nāmnāmunā tu iti kha, ṅa, cihnitapustkadvayapāṭhaḥ
:p 66
oṃ parāstrādisvanāmātmā(1) caturthyanto namontakaḥ /AP_25.018ab/
ekavyūhādiṣaḍviṃśavyūhāttasyātmano manuḥ(2)
kaniṣṭādikarāgreṣu prakṛtiṃ dehakercayet /AP_25.019ab/
parāya puruṣātmā syāt prakṛtyātmā dvirūpakaḥ
oṃ parayāmnyātmane caiva vāyvarkau ca dvirūpakaḥ /AP_25.020ab/
agniṃ trimūrtau(3) vinyasya vyāpakaṃ karadehayoḥ
vāyvarkau karaśākhāsu savyetarakaradvaye /AP_25.021ab/
hṛdi mūrto tanāveṣa trivyūhe turyarūpake
ṛgvedaṃ vyāpakaṃ haste aṅgulīṣu yajurnyaset /AP_25.022ab/
taladvayetharvarūpaṃ śirohṛccaraṇāntakaḥ
ākāśaṃ vyāpakaṃ nyasya kare dehe tu pūrvavat /AP_25.023ab/
aṅgulīṣu ca vāyvādi śirohṛdguhyapādake
vāyurjyotirjalaṃ pṛthvī pañcavyūhaḥ samīritaḥ /AP_25.024ab/
manaḥ śrotrantvagdṛgjihvā ghrāṇaṃ ṣaḍvyūha īritaḥ
vyāpakaṃ mānasaṃ nyasya tatoṅguṣṭāditaḥ kramāt /AP_25.025ab/
mūrdhāsyahṛdguhyapatsu kathitaḥ karuṇātmakaḥ
ādimūrtistu sarvatra vyāpako jīvasañjñitaḥ /AP_25.026ab/
bhūrbhuvaḥ svarmaharjanastapaḥ styañca saptadhā
kare dehe nyasedādyamaṅguṣṭādikrameṇa tu /AP_25.027ab/
talasaṃsthaḥ saptamaś ca(4) lokeśo dehake kramāt
:n
1 oṃ parāstrādityanāmātmā iti gha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 evaṃ vyūhādiṣaḍviṃśaṃ vyūhāttasyātmano manuriti kha,
cihnitapustakapāṭhaḥ
3 agniṃ dvimūrtau iti kha, cihnitapustkapāṭhaḥ
4 talasthaḥ saptamaś caiva iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 67
dehe śirolalāṭāsyahṛdguhyāṅgriṣu saṃsthitaḥ /AP_25.028ab/
agniṣṭhomastathokthastu ṣoḍaśī vājapeyakaḥ
atirātrāptoryāmañca(1) yajñātmā saptarūpakaḥ /AP_25.029ab/
dhīrahaṃ manaḥ śabdaś ca sparśarūparasāstataḥ(2)
gandho buddhirvyāpakaṃ tu kare dehe nyaset kramāt /AP_25.030ab/
nyasedantyai ca(3) talayoḥ ke lalāṭe mukhe hṛdi
nābhau guhye ca pāde ca aṣṭavyūhaḥ pumān smṛtaḥ(4) /AP_25.031ab/
vījo buddhirahaṅkāro manaḥ śabdo guṇonilaḥ
rūpaṃ raso navātmāyaṃ jīva aṅguṣṭhakadvaye /AP_25.032ab/
tarjanyādikramāccheṣaṃ yāvadvāmapradeśinīṃ
dehe śirolalāṭāsyahṛnnābhiguhyajānuṣu /AP_25.033ab/
pādayoś ca daśātmāyaṃ indro vyāpī samāsthitaḥ
aṅguṣṭhakadvaye vahnistarjanyādau pareṣu ca /AP_25.034ab/
śirolalāṭavaktreṣu hṛnnābhiguhyajānuṣu
pādayorekadaśātmā manaḥ śrotraṃ tvageva ca /AP_25.035ab/
cakṣurjihvā tathā ghrāṇaṃ vākpāṇyaṅghriś ca pāyukaḥ
upasthaṃ mānaso vyāpī śrotramaṅguṣṭhakadvaye /AP_25.036ab/
tarjanyādikramādaṣṭau atiriktaṃ taladvaye
uttamāṅgulalalāṭāsyahṛnnābhāvatha guhyake /AP_25.037ab/
uruyugme tathā jaṅghe gulphapādeṣu ca kramāt
:n
1 atirātrāptayāmaś ca iti kha, cihnitapustkapāṭhaḥ
2 rasās tathā iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 nyasedante ca iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ / nyasedaṣṭau ca iti ṅa,
cihnitapustakapāṭhaḥ
4 kramāt smṛta iti ṅa, cihnitapustakapāṭḥaḥ
:p 68
viṣṇurmadhuharaś caiva trivikramakavāmanau /AP_25.038ab/
śrīdharotha hṛṣīkeśaḥ padmanābhastathaiva ca
dāmodaraḥ keśavaś ca nārāyaṇastataḥ paraḥ /AP_25.039ab/
mādhavaścātha govindo viṣṇuṃ vai vyāpakaṃ nyaset
aṅguṣṭhādau tale dvau ca pāde jānuni vai kaṭau /AP_25.040ab/
śiraḥśikharakaṭyāñca jānupādādiṣu nyaset
dvādaśātmā pañcaviṃśaḥ ṣaḍviṃśavyūhakas tathā /AP_25.041ab/
puruṣo dhīrahaṅkāro manaścittañca śabdakaḥ
tathā sparśo raso rūpaṃ gandhaḥ śrotraṃ tvacas tathā /AP_25.042ab/
cakṣurjihvā nāsikā ca vākpāṇyaṅghriś ca pāyavaḥ
upastho bhūrjalantejo vāyurākāśameva ca /AP_25.043ab/
puruṣaṃ vyāpakaṃ nyasya aṅguṣṭhādau daśa nyaset
śeṣān hastatale nyasya śirasyatha lalāṭake /AP_25.044ab/
mukhahṛnnābhiguhyorujānvaṅghrau karaṇodgatau
pāde jānvorupasthe ca hṛdaye mūrdhni ca kramāt /AP_25.045ab/
paraś ca puruṣātmādau ṣaḍviṃśe pūrvavatparaṃ
sañcintya maṇḍalaike tu prakṛtiṃ pūjayedbudhaḥ /AP_25.046ab/
pūrvayāmyāpyasaumyeṣu hṛdayādīni pūjayet
astramagnyādikoṇeṣu(1) vainateyādi pūrvavat /AP_25.047ab/
dikpālāṃś ca vidhistvanyaḥ(2) trivyūhegniś ca madhyataḥ
pūrvādidigbalāvasorājyādibhiralaṅkṛtaḥ /AP_25.048ab/
karṇikāyāṃ nābhasaś ca mānasaḥ karṇikāsthitaḥ
:n
1 astramagnyādipatreṣu iti kha, ṅa, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
2 dikpālāṃś ca vidhistasya iti ga, gha, cihnitapustakapāṭhaḥ
dikpālādau vidhistulya iti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 69
viśvarūpaṃ sarvasthityai(1) yajedrājyajayāya ca /AP_25.049ab/
sarvavyūhaiḥ samāyuktamaṅgair api ca pañcabhiḥ
garuḍādyaistathendrādyaiḥ sarvān kāmānavāpnuyāt /AP_25.050ab/
viśvaksenaṃ yajennāmnā vai vījaṃ vyomasaṃsthitaṃ(2)
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0