Agni Purana · Chapter 249
:e ity āgenye mahāpurāṇe dhanurvedo nāma
aṣṭacatvāriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {249}
:ś athonapañcāśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ
dhanurvedakathanaṃ
agnir uvāca
pūrṇāyataṃ dvijaḥ kṛtvā tato māṃsair gadāyudhān /AP_249.001ab/
sunirdhautaṃ dhanuḥ kṛtvā yajñabhūmau vidhāpayet
tato vāṇaṃ samāgṛhya daṃśitaḥ susamāhitaḥ /AP_249.002ab/
tūrṇamāsādya badhnīyādṛḍhāṃ kakṣāñca dakṣiṇām
vilakṣyamapi tadvāṇaṃ tatra caiva susaṃsthitaṃ /AP_249.003ab/
tataḥ samuddharedvāṇaṃ tūṇāddakṣiṇapāṇinā
tenaiva sahitaṃ madhye śaraṃ saṅgṛhya dhārayet /AP_249.004ab/
vāmahastena vai kakṣāṃ dhanustasmātsamuddharet
aviṣaṇṇamatirbhūtvā guṇe puṅkhaṃ niveśayet /AP_249.005ab/
sampīḍya siṃhakarṇena puṅkhenāpi same dṛḍhaṃ
:p 400
vāmakarṇopaviṣtañca phalaṃ vāmasya dhārayet /AP_249.006ab/
varṇān madhyamayā tatra vāmāṅgulyā ca dhārayet
mano lakṣyagataṃ kṛtvā muṣṭinā ca vidhānavit /AP_249.007ab/
dakṣiṇe gātrabhāge tu kṛtvā varṇaṃ vimokṣayet
lalāṭapuṭasaṃsthānaṃ daṇḍaṃ lakṣye niveśayet /AP_249.008ab/
ākṛṣya tāḍayettatra candrakaṃ ṣoḍaśāṅgulam
muktvā vāṇaṃ tataḥ paścādulkāśikṣastadā tayā /AP_249.009ab/
nigṛhṇīyān madhyamayā tato 'ṅgulyā punaḥ punaḥ
akṣilakṣyaṃ kṣipettūṇāccaturasrañca dakṣiṇam /AP_249.010ab/
caturasragataṃ vedhyamabhyaseccāditaḥ sthitaḥ
tasmādanantaraṃ tīkṣṇaṃ parāvṛttaṃ gatañca yat /AP_249.011ab/
nimnamunnatavedhañca abhyaset kṣiprakantataḥ
vedhyasthāneṣvathaiteṣu sattvasya puṭakāddhanuḥ /AP_249.012ab/
hastāvāpaśataiścitraistarjayeddustarair api
tasmin(1) vedhyagate vipra dve vedhye dṛḍhasañjñake /AP_249.013ab/
dve vedhye duṣkare vedhye dve tathā citraduṣkare
na tu nimnañca(2) tīkṣṇañca dṛḍhavedhye prakīrtite /AP_249.014ab/
nimnaṃ duṣkaramuddiṣṭaṃ vedhyamūrdhvagatañca yat
mastakāyanamadhye tu citraduṣkarasañjñake /AP_249.015ab/
evaṃ vedhyagaṇaṅkṛtvā dakṣiṇenetareṇa ca
ārohet prathamaṃ vīro jitalakṣastato naraḥ /AP_249.016ab/
eṣa eva vidhiḥ proktastatra dṛṣṭaḥ prayoktṛbhiḥ
:n
1 asminniti kha.. , cha.. , ja.. ca
2 namrañceti gha.. , ña.. ca
:p 401
adhikaṃ bhramaṇaṃ tasya tasmādvedhyāt prakīrtitam /AP_249.017ab/
lakṣyaṃ sa yojayettatra patripatragataṃ dṛḍham
bhrāntaṃ pracalitañcaiva sthiraṃ yacca bhavediti /AP_249.018ab/
samantāttāḍayed bhindyācchedayedvyathayedapi
karmayogavidhānajño jñātvaivaṃ vidhimācaret /AP_249.019ab/
manasā cakṣuṣā dṛṣṭyā yogaśikṣuryamaṃ jayet
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0