અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 249

:એ ઇત્ય્ આગેન્યે મહાપુરાણે ધનુર્વેદો નામ
અષ્ટચત્વારિંશદધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {249}
:શ્ અથોનપઞ્ચાશદધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
ધનુર્વેદકથનં
અગ્નિર્ ઉવાચ
પૂર્ણાયતં દ્વિજઃ કૃત્વા તતો માંસૈર્ ગદાયુધાન્ ।અપ્_249.001અબ્।
સુનિર્ધૌતં ધનુઃ કૃત્વા યજ્ઞભૂમૌ વિધાપયેત્

તતો વાણં સમાગૃહ્ય દંશિતઃ સુસમાહિતઃ ।અપ્_249.002અબ્।
તૂર્ણમાસાદ્ય બધ્નીયાદૃઢાં કક્ષાઞ્ચ દક્ષિણામ્

વિલક્ષ્યમપિ તદ્વાણં તત્ર ચૈવ સુસંસ્થિતં ।અપ્_249.003અબ્।
તતઃ સમુદ્ધરેદ્વાણં તૂણાદ્દક્ષિણપાણિના

તેનૈવ સહિતં મધ્યે શરં સઙ્ગૃહ્ય ધારયેત્ ।અપ્_249.004અબ્।
વામહસ્તેન વૈ કક્ષાં ધનુસ્તસ્માત્સમુદ્ધરેત્

અવિષણ્ણમતિર્ભૂત્વા ગુણે પુઙ્ખં નિવેશયેત્ ।અપ્_249.005અબ્।
સમ્પીડ્ય સિંહકર્ણેન પુઙ્ખેનાપિ સમે દૃઢં

:પ્ 400
વામકર્ણોપવિષ્તઞ્ચ ફલં વામસ્ય ધારયેત્ ।અપ્_249.006અબ્।
વર્ણાન્ મધ્યમયા તત્ર વામાઙ્ગુલ્યા ચ ધારયેત્

મનો લક્ષ્યગતં કૃત્વા મુષ્ટિના ચ વિધાનવિત્ ।અપ્_249.007અબ્।
દક્ષિણે ગાત્રભાગે તુ કૃત્વા વર્ણં વિમોક્ષયેત્

લલાટપુટસંસ્થાનં દણ્ડં લક્ષ્યે નિવેશયેત્ ।અપ્_249.008અબ્।
આકૃષ્ય તાડયેત્તત્ર ચન્દ્રકં ષોડશાઙ્ગુલમ્

મુક્ત્વા વાણં તતઃ પશ્ચાદુલ્કાશિક્ષસ્તદા તયા ।અપ્_249.009અબ્।
નિગૃહ્ણીયાન્ મધ્યમયા તતો ઽઙ્ગુલ્યા પુનઃ પુનઃ

અક્ષિલક્ષ્યં ક્ષિપેત્તૂણાચ્ચતુરસ્રઞ્ચ દક્ષિણમ્ ।અપ્_249.010અબ્।
ચતુરસ્રગતં વેધ્યમભ્યસેચ્ચાદિતઃ સ્થિતઃ

તસ્માદનન્તરં તીક્ષ્ણં પરાવૃત્તં ગતઞ્ચ યત્ ।અપ્_249.011અબ્।
નિમ્નમુન્નતવેધઞ્ચ અભ્યસેત્ ક્ષિપ્રકન્તતઃ

વેધ્યસ્થાનેષ્વથૈતેષુ સત્ત્વસ્ય પુટકાદ્ધનુઃ ।અપ્_249.012અબ્।
હસ્તાવાપશતૈશ્ચિત્રૈસ્તર્જયેદ્દુસ્તરૈર્ અપિ

તસ્મિન્(1) વેધ્યગતે વિપ્ર દ્વે વેધ્યે દૃઢસઞ્જ્ઞકે ।અપ્_249.013અબ્।
દ્વે વેધ્યે દુષ્કરે વેધ્યે દ્વે તથા ચિત્રદુષ્કરે

ન તુ નિમ્નઞ્ચ(2) તીક્ષ્ણઞ્ચ દૃઢવેધ્યે પ્રકીર્તિતે ।અપ્_249.014અબ્।
નિમ્નં દુષ્કરમુદ્દિષ્ટં વેધ્યમૂર્ધ્વગતઞ્ચ યત્

મસ્તકાયનમધ્યે તુ ચિત્રદુષ્કરસઞ્જ્ઞકે ।અપ્_249.015અબ્।
એવં વેધ્યગણઙ્કૃત્વા દક્ષિણેનેતરેણ ચ

આરોહેત્ પ્રથમં વીરો જિતલક્ષસ્તતો નરઃ ।અપ્_249.016અબ્।
એષ એવ વિધિઃ પ્રોક્તસ્તત્ર દૃષ્ટઃ પ્રયોક્તૃભિઃ

:ન્
1 અસ્મિન્નિતિ ખ.. , છ.. , જ.. ચ
2 નમ્રઞ્ચેતિ ઘ.. , ઞ.. ચ
:પ્ 401
અધિકં ભ્રમણં તસ્ય તસ્માદ્વેધ્યાત્ પ્રકીર્તિતમ્ ।અપ્_249.017અબ્।
લક્ષ્યં સ યોજયેત્તત્ર પત્રિપત્રગતં દૃઢમ્

ભ્રાન્તં પ્રચલિતઞ્ચૈવ સ્થિરં યચ્ચ ભવેદિતિ ।અપ્_249.018અબ્।
સમન્તાત્તાડયેદ્ ભિન્દ્યાચ્છેદયેદ્વ્યથયેદપિ

કર્મયોગવિધાનજ્ઞો જ્ઞાત્વૈવં વિધિમાચરેત્ ।અપ્_249.019અબ્।
મનસા ચક્ષુષા દૃષ્ટ્યા યોગશિક્ષુર્યમં જયેત્