Agni Purana · Chapter 237
:e ity agneye mahāpurāṇe śrīstotraṃ nāma
ṣaṭtriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {237}
:ś atha saptatriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ
rāmoktanītiḥ
agnir uvāca
nītiste puṣkaroktā tu rāmoktā lakṣmaṇāya yā /AP_237.001ab/
jayāya tāṃ pravakṣyāmi śṛṇu dharmādivardhanīṃ
rāma uvāca
nyānenārjanamarthasya vardhanaṃ rakṣaṇaṃ caret /AP_237.002ab/
satpātrapratipattiś ca rājavṛttaṃ caturvidhaṃ
nayasya vinayo mūlaṃ vinayaḥ śāstraniś cayāt /AP_237.003ab/
vinayo hīndriyajayastair yuktaḥ pālayenmahīṃ
śāstraṃ prajñā dhṛtirdākṣyaṃ prāgalbhyaṃ dhārayiṣṇutā /AP_237.004ab/
utsāho vāgmitaudāryamāpatkālasahiṣṇutā(1)
prabhāvaḥ śucitā maitrī tyāgaḥ satyaṃ kṛtajñatā /AP_237.005ab/
kulaṃ śīlaṃ samaśceti guṇāḥ sampattihetavaḥ
prakīrṇaviṣayāraṇye dhāvantaṃ vipramāthinaṃ /AP_237.006ab/
:n
1 vāgimatā dārḍhyamāpatkālasahiṣṇuteti kha.. , gha.. , ja.. , jha.. ca
:p 359
jñānāṅkuśena kurvīta vaśyamindriyadantinaṃ
kāmaḥ krodhas tathā lobho harṣo māno madas tathā /AP_237.007ab/
ṣaḍvargamutsṛjedenamasmiṃstyakte sukhī nṛpaḥ
ānvīkṣikīṃ trayīṃ vārtāṃ daṇḍanītiṃ ca pārthivaḥ /AP_237.008ab/
tadvaidyaistatkriyopaitaiścintatayedvinayānvitaḥ
ānvīkṣikyārthavijñānaṃ dharmādharmau trayīsthitau /AP_237.009ab/
arthānarthau tu vārtāyāṃ daṇḍanītyāṃ nayānayau
ahiṃsā sūnṛtā vāṇī satyaṃ śaucaṃ dayā kṣamā /AP_237.010ab/
varṇināṃ liṅgināṃ caiva sāmānyo dharma ucyate
prajāḥ samanugṛhṇīyāt kuryādācārasaṃsthitiṃ /AP_237.011ab/
vāk sūnṛtā dayā dānaṃ hīnopagatarakṣaṇaṃ(1)
iti vṛttaṃ satāṃ sādhuhitaṃ satpuruṣavrataṃ /AP_237.012ab/
ādhivyādhiparītāya adya śvo vā vināśine
ko hi rājā śarīrāya dharmāpetaṃ samācaret /AP_237.013ab/
na hi svamukhamanvicchan(2) pīḍayet kṛpaṇaṃ janaṃ
kṛpaṇaḥ pīḍyamāno hi manyunā hanti pārthivaṃ /AP_237.014ab/
kriyate 'bhyarhaṇīyāya svajanāya yathāñjaliḥ
tataḥ sādhutaraḥ kāryo durjanāya śivarthinā /AP_237.015ab/
priyamevābhidhātavyaṃ satsu nityaṃ dviṣatsu ca
devāste priyavaktāraḥ paśavaḥ krūravādinaḥ /AP_237.016ab/
śucirāstikyapūtātmā pūjayeddevatāḥ sadā
:n
1 dīnopagatarakṣaṇamiti kha.. , gha.. , cha.. , ja.. , ña.. , ṭa.. ca
2 svamukhamanvicchuriti kha.. , cha.. ca
:p 360
devatāvat gurujanamātmavacca suhṛjjanaṃ /AP_237.017ab/
praṇipātena hi guruṃ sato 'mṛṣānuceṣṭitaiḥ
kurvītābhimukhān bhṛtyair devān sukṛtakarmaṇā /AP_237.018ab/
sadbhāvena harenmitraṃ sambhrameṇa ca bāndhavān
strībhṛtyān premadānābhyāṃ dākṣiṇyetaraṃ janaṃ /AP_237.019ab/
anindā parakṛtyeṣu svadharmaparipālanaṃ
kṛpaṇeṣu dayālutvaṃ sarvatra madhurā giraḥ /AP_237.020ab/
prāṇair apyupakāritvaṃ mitrāyāvyabhicāriṇe
gṛhāgate pariṣvaṅgaḥ śaktyā dānaṃ sahiṣṇutā /AP_237.021ab/
svasamṛddhiṣvanutsekaḥ paravṛddhiṣvamatsaraḥ
aparopatāpi vacanaṃ maunavratacariṣṇutā(1) /AP_237.022ab/
bandhabhirbaddhasaṃyogaḥ svajane caturaśratā
ucitānuvidhāyitvamiti vṛttaṃ mahātmanāṃ //23
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0