Agni Purana · Chapter 219
:e ity āgneye mahāpurāṇe rājābhiṣeko nāma
aṣṭādaśādhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {219}
:ś athonaviṃśādhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ
abhiṣekamantrāḥ
puṣkara uvāca
rājadevādyabhiṣekamantrānvakṣye 'ghamardanān /AP_219.001ab/
kumbhāt kuśodakaiḥ siñcettena sarvaṃ hi siddhyati
:p 294
surāstvāmabhiṣiñcantu brahmaviṣṇumaheśvarāḥ /AP_219.002ab/
vāsudevaḥ saṅkarṣaṇaḥ pradyumnaścāniruddhakaḥ
bhavantu vijayāyaite indrādyā daśadiggatāḥ /AP_219.003ab/
rudro dharmo manurdakṣo ruciḥ śraddhā ca sarvadā
bhṛguratrirvasiṣṭhaś ca sanakaś ca sanandanaḥ /AP_219.004ab/
sanatkumāro 'ṅgirāś ca pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ
marīciḥ kaśyapaḥ pāntu prajeśāḥ pṛthivīpatiḥ /AP_219.005ab/
prabhāsurā vahirṣada agniṣvāttāś ca pāntu te
kravyādāścopahūtāś ca ājyapāś ca sukālinaḥ /AP_219.006ab/
agnibhiścābhiṣiñcantu lakṣmyādyā dharmavallabhāḥ
ādityādyāḥ kaśyapasya bahuputrasya(1) vallabhāḥ /AP_219.007ab/
kṛśāśvasyāgniputrasya bhāryāścāriṣṭhaneminaḥ
aśvinyādyāś ca candrasya pulahasya(2) tathā priyāḥ /AP_219.008ab/
bhūtā ca kapiśā daṃṣṭrī surasā saramā danuḥ
śyenī bhāsī tathā krauñcī dhṛtarāṣṭrī śukī tathā /AP_219.009ab/
patnyastvāmabhiṣiñcantu aruṇaścārkasārathiḥ
āyatir niyatīrātrir nidrā lokasthitau sthitāḥ /AP_219.010ab/
umā menā śacī pāntu dhūmor nānirṛtirjaye
gaurī śivā ca ṛddhiś ca velā caiva naḍvalā /AP_219.011ab/
aśiknī ca(3) tathā jyotsnā devapatnyo vanaspatiḥ
mahākalpaś ca kalpaś ca manvantarayugāni ca /AP_219.012ab/
:n
1 devaputrasyeti ja..
2 pulastyasyeti ga.. , gha.. , ja.. ca
3 asitā ceti ṅa..
:p 295
saṃvatsarāṇi varṣāṇi pāntu tvāmayanadvayaṃ
ṛtavaś ca tathā māsā pakṣā rātryahanī tathā /AP_219.013ab/
sandhyātithimuhūrtācca kālasyāvayavākṛtiḥ
sūryādyāś ca grahāḥ pāntu manuḥ svāyambhuvādikaḥ /AP_219.014ab/
svāyambhuvaḥ svārociṣa auttamistāmaso manuḥ
raivataścākṣuṣaḥ ṣaṣṭho vaivasvata iheritaḥ /AP_219.015ab/
sāvarṇo brahmaputraś ca dharmaputraś ca rudrajaḥ
dakṣajo raucyabhautyau ca manavastu caturdaśa /AP_219.016ab/
viśvabhuk ca vipaścicca sucittiś ca śikhī vibhuḥ
manojavastathaujasvī baliradbhutaśāntayaḥ /AP_219.017ab/
vṛṣaś ca ṛtadhāmā ca divaspṛk kavirindrakaḥ
revantaś ca kumāraś ca tathā vatsavināyakaḥ /AP_219.018ab/
vīrabhadraś ca nandī ca viśvakarmā purojavaḥ //AP_219.018cb
ete tvāmabhiṣiñcantu suramukhyāḥ samāgatāḥ /AP_219.019ab/
nāsatyau devabhiṣajau dhruvādyā vasavo 'ṣṭa ca
daśa cāṅgiraso vedāstvābhiṣiñcantu siddhaye /AP_219.020ab/
ātmā hy āyurmano dakṣo madaḥ prāṇastathaiva ca
haviṣmāṃś ca gariṣṭhaś ca ṛtaḥ satyaś ca pāntu vaḥ /AP_219.021ab/
kraturdakṣo vasuḥ satyaḥ kālakāmo dhurirjaye
purūravā mādravāś ca viśvedevāś ca rocanaḥ /AP_219.022ab/
aṅgārakādyāḥ sūryastvānnirṛtiś ca tathā yamaḥ
ajaikapādahirvradhro dhūmaketuś ca rudrajāḥ(1) /AP_219.023ab/
:n
1 rudrakā iti ga.. , gha.. , ṅa.. , ña.. ca
:p 296
bharataś ca tathā mṛtyuḥ kāpāliratha kiṅkiṇiḥ
bhavano bhāvanaḥ pāntu svajanyaḥ svajanas tathā(1) /AP_219.024ab/
kratuśravāś ca mūrdhā ca yājano 'bhyuśanās tathā
prasavaścāvyayaś caiva dakṣaś ca bhṛgavaḥ surāḥ /AP_219.025ab/
mano 'numantā prāṇaś ca navopānaś ca vīryavān
vītihotro nayaḥ sādhyo haṃso nārāyaṇo 'vatu /AP_219.026ab/
vibhuś caiva prabhuś caiva devaśreṣṭhā jagaddhitāḥ
dhātā mitro 'ryamā pūṣā śakro 'tha varuṇo bhagaḥ /AP_219.027ab/
tvaṣṭā vivasvān savitā viṣṇurdvādaśa bhāskarāḥ
ekajyotiś ca dvijyotistriś caturjyotireva ca /AP_219.028ab/
ekaśakro dviśakraś ca triśakraś ca mahābalaḥ
indraś ca metyādiśatu tataḥ pratimakṛttathā /AP_219.029ab/
mitaś ca sammitaś caiva amitaś ca mahābalaḥ
ṛtajit satyajiccaiva suṣeṇaḥ senajittathā /AP_219.030ab/
atimitro 'numitraś ca purumitro 'parājitaḥ
ṛtaś ca ṛtavāg dhātā vidhātā(2) dhāraṇo dhruvaḥ /AP_219.031ab/
vidhāraṇo mahātejā vāsavasya paraḥ sakhā
īdṛkṣaścāpyadṛkṣaś ca(3) etādṛgamitāśanaḥ /AP_219.032ab/
krīḍitaś ca sadṛkṣaś ca sarabhaś ca mahātapāḥ
:n
1 sujanastatheti kha.. , gha.. ca
2 viśvātmeti ṅa..
3 īdṛkṣaścānyadṛkṣaśceti cha..
:p 297
dhartā dhuryo dhurirbhīma abhimuktaḥ kṣapātsaha(1) /AP_219.033ab/
dhṛtirvasuranādhṛṣyo(2) rāmaḥ kāmo jayo virāṭ
devā ekonapañcāśanmarutastvāmavantu te /AP_219.034ab/
citrāṅgadaścitrarathaḥ citrasenaś ca vai kaliḥ
urṇāyurugrasenaś ca dhṛtarāṣṭraś ca nandakaḥ /AP_219.035ab/
hāhā hūhūrnāradaś ca viśvāvasuś ca tumburuḥ
ete tvāmabhiṣiñcantu gandharvā vijayāya te /AP_219.036ab/
pāntu te kurupā mukhyā divyāścāpsarasāṅgaṇāḥ
anavadyā sukeśī ca menakāḥ saha janyayā(3) /AP_219.037ab/
kratusthalā ghṛtācī ca viśvācī puñjikasthalā
pramlocā corvaśī rambhā pañcacūḍā tilottamā /AP_219.038ab/
citralekhā lakṣmaṇā ca puṇḍarīkā ca vāruṇī
prahlādo virocano 'tha balirvāṇo 'tha tatsutāḥ /AP_219.039ab/
ete cānye 'bhiṣiñcantu dānavā rākṣasās tathā
hetiś caiva prahetiś ca vidyutsphurjathuragrakāḥ /AP_219.040ab/
yakṣaḥ siddhārmakaḥ pātu māṇibhadraś ca nandanaḥ
piṅgākṣo dyutimāṃś caiva puṣpavanto jayāvahaḥ /AP_219.041ab/
śaṅkhaḥ padmaś ca makaraḥ kacchapaś ca nidhirjaye
piśācā ūrdhvakeśādyā bhūtā bhūmyādivāsinaḥ /AP_219.042ab/
mahākālaṃ puraskṛtya narasiṃhañca mātaraḥ
:n
1 abhimuktaḥ kṣamāsaheti ṅa..
2 anādhṛṣta iti ga.. , gha.. ,ña.. ca
3 saha kanyayeti ja..
:p 298
guhaḥ skando viśākhastvānnaigameyo 'bhiṣiñcatu /AP_219.043ab/
ḍākinyo yāś ca yoginyaḥ khecarā bhūcarāś ca yāḥ
garuḍaścāruṇaḥ pāntu sampātipramukhāḥ khagāḥ /AP_219.044ab/
anantādyā mahānāgāḥ śeṣavāsukitakṣakāḥ
airāvato mahāpadmaḥ kambalāśvatarāvubhau /AP_219.045ab/
śaṅkhaḥ karkoṭakaś caiva dhṛtarāṣṭro dhanañjayaḥ
kumudair āvaṇau padmaḥ puṣpadanto 'tha vāmanaḥ /AP_219.046ab/
supratīko 'ñjano nāgāḥ pāntu tvāṃ sarvataḥ sadā
paitāmahas tathā haṃso vṛṣabhaḥ śaṅkarasya ca /AP_219.047ab/
durgāsiṃhaś ca pāntu tvāṃ yamasya mahiṣas tathā
uccaiḥśravāścāśvapatis tathā dhanvantariḥ sadā /AP_219.048ab/
kaustubhaḥ śaṅkarājaś ca vajraṃ śūlañca cakrakaṃ
nandako 'strāṇi rakṣantu dharmaś ca vyavasāyakaḥ /AP_219.049ab/
citraguptaś ca daṇḍaś ca piṅgalo mṛtyukālakau
bālakhilyādimunayo vyāsavālmīkimukhyakāḥ /AP_219.050ab/
pṛthurdilīpo bharato duṣyantaḥ śakrajidvalī(1)
mallaḥ kakutsthaścānena yuvanāśvo jayadrathaḥ /AP_219.051ab/
māndhātā mucukundaś ca pāntu tvāñca purūravāḥ
vāstudevāḥ pañcaviṃśattattvāni vijayāya te /AP_219.052ab/
rukmabhaumaḥ śilābhaumaḥ patālo nīlamūrtikaḥ(2)
:n
1 śatrujidvalo iti ka.. , kha.. ca
2 nīlamṛttika iti kha.. , gha.. , cha.. , ja.. , ña.. , ṭa.. ca / nīlamūrdhaja iti
ṅa..
:p 299
pītaraktaḥ kṣitiś caiva śvetabhaumo rasātalaṃ /AP_219.053ab/
bhūlloko 'tha bhuvarmukhyā jamvūdvīpādayaḥ śriye
uttarāḥ kuravaḥ pāntu ramyā hiraṇyakas tathā(1) /AP_219.054ab/
bhadrāśvaḥ ketumālaś ca varṣaś caiva valāhakaḥ
harivarṣaḥ kimpuruṣa indradvīpaḥ kaśerumān /AP_219.055ab/
tāmravarṇo gabhastimān nāgadvīpaś ca saumyakaḥ
gandharvo varuṇo yaś ca navamaḥ pāntu rājyadāḥ /AP_219.056ab/
himavān hemakūṭaś ca niṣadho nīla eva ca
śvetaś ca śṛṅavān merurmālyavān gandhamādanaḥ /AP_219.057ab/
mahendro malayaḥ sahyaḥ śaktimānṛkṣavān giriḥ
vindhyaś ca pāripātraś ca girayaḥ śāntidāstu te /AP_219.058ab/
ṛgvedādyāḥ ṣaḍaṅgāni itihāsapurāṇakaṃ
āyurvedaś ca gandharvadhanurvedopavedakāḥ /AP_219.059ab/
śikṣā kalpo vyākaraṇaṃ niruktaṃ jyotiṣāṅgatiḥ
chandogāni ca vedāś ca mīmāṃsā nyāyavistaraḥ /AP_219.060ab/
dharmaśāstraṃ purāṇañca vidyā hy etāś caturdaśa
sāṅkhyaṃ yogaḥ pāśupataṃ vedā vai pañcarātrakaṃ /AP_219.061ab/
kṛtāntapañcakaṃ hy etad gāyatrī ca śivā tathā
durgā vidyā ca gāndhārī pāntu tvāṃ śāntidāś ca te /AP_219.062ab/
lavaṇekṣusurāsarpidadhidugdhajalābdhayaḥ
catvāraḥ sāgarāḥ pāntu tīrthāni vividhāni ca /AP_219.063ab/
:n
1 hairaṇyakastatheti gha.. , ṅa.. , ja.. ca / hiraṇmayaśtatheti cha..
:p 300
puṣkaraś ca prayāgaś ca prabhāso naimiṣaḥ paraḥ
gayāśīrṣo brahmaśirastīrthamuttramānasaṃ /AP_219.064ab/
kālodako nandikuṇḍastīrthaṃ pañcanadas tathā
bhṛgutīrthaṃ prabhāsañca tathā cāmarakaṇṭakaṃ /AP_219.065ab/
jambumārgaś ca vimalaḥ kapilasya tathāśramaḥ
gaṅgādvārakuśāvartau vindhyako nīlaparvataḥ /AP_219.066ab/
varāhaparvataś caiva tīrthaṅkaṇakhalaṃ tathā
kālañjaraś ca kedāro rudrakoṭistathaiva ca /AP_219.067ab/
vārāṇasī mahātīrthaṃ vadaryāśrama eva ca
dvārakā śrīgiristīrthaṃ tīrthañca puruṣottamaḥ /AP_219.068ab/
śālagrāmotha vārāhaḥ sindhusāgarasaṅgamaḥ
phalgutīrthaṃ vindusaraḥ karavīrāśramas tathā /AP_219.069ab/
nadyo gaṅgāsarasvatyaḥ śatadurgaṇḍakī tathā
acchodā ca vipāśā ca vitastā devikā nadī /AP_219.070ab/
kāverī varuṇā caiva niś carā gomatī nadī
pārā carmaṇvatī rūpā mandākinī mahānadī /AP_219.071ab/
tāpī payoṣṇī veṇā ca gaurī vaitaraṇī tathā
godāvarī bhīmarathī tuṅgabhadrā praṇī tathā /AP_219.072ab/
candrabhāgā śivā gaurī abhiṣiñcantu pāntu vaḥ(1)
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0