Agni Purana · Chapter 170
:e ity āgneye mahāpurāṇe prāyaścittāni nāma
ekonasaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {170}
:ś atha saptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
prāyaścittāni
puṣkara uvāca
mahāpāpānuyuktānāṃ(1) prāyaścittāni(2) vacmite /AP_170.001ab/
saṃvatsareṇa patati patitena sahācaran
yājanāddhyāpanādyaunānna tu yānāśanāsanāt /AP_170.002ab/
yo yena patitenaiṣāṃ saṃsargaṃ yāti mānavaḥ
sa tasyaiva vrataṃ kuryāttatsaṃsargasya śuddhaye /AP_170.003ab/
patitasyodakaṃ kāryaṃ sapiṇḍair bāndhavaiḥ saha
nindite 'hani sāyāhṇe jñātyṛtvig gurusannidhau /AP_170.004ab/
dāso ghaṭamapāṃ pūrṇaṃ paryasyet pretavatpadā(3)
ahorātramupāsītannaśaucaṃ bāndhavaiḥ saha /AP_170.005ab/
nivartayeraṃstasmāttu jyeṣṭhāṃśambhāṣaṇādike
jyeṣṭhāṃśamprāpnuyāccāsya yavīyān guṇato 'dhikaḥ /AP_170.006ab/
:n
1 mahāpāpopapannānāmiti ṅa..
2 prāyaścittaṃ vadāmi ta iti jha..
3 pretavat sadeti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. ca
:p 175
prāyaścitte tu carite pūrṇaṃ kumbhamapāṃ navaṃ
tenaiva sārdhaṃ prāśyeyuḥ snātvā puṇyajalāśaye /AP_170.007ab/
evameva vidhiṃ kuryuryoṣitsu papitāsvapi
vastrānnapānandeyantu vaseyuś ca gṛhāntike /AP_170.008ab/
teṣāṃ dvijānāṃ sāvitrī nānūdyeta(1) yathāvidhi
tāṃścārayitvā trīn kṛchrān yathāvidhyupanāyayet /AP_170.009ab/
vikarmasthāḥ parityaktāsteṣāṃ mapyetadādiśet
japitvā trīṇi sāvitryāḥ sahastrāṇi samāhitaḥ /AP_170.010ab/
māsaṅgoṣṭhe payaḥ pītvā mucyate 'satpratigrahāt
brātyānāṃ yājanaṃ kṛtvā pareṣāmantyakarma ca /AP_170.011ab/
abhicāramahīnānāntribhiḥ kṛcchair vyapohati(2)
śaraṇāgataṃ parityajya vedaṃ viplāvya ca dvijaḥ /AP_170.012ab/
saṃvatsaṃ yatāhārastatpāpamapasedhati
śvaśṛgālakharair daṣṭo grāmyaiḥ kravyādbhireva ca /AP_170.013ab/
naroṣṭrāśvair varāhaiś ca(3) prāṇāyāmena śuddhyati
snātakavratalope ca karmatyāge hy abhojanaṃ /AP_170.014ab/
huṅkāraṃ(4) brāhmaṇasyoktvā tvaṅkarañca garīyasaḥ
snātvānaśnannahaḥśeṣamabhivādya prasādayet /AP_170.015ab/
avagūrya carekṣacchramatikṛcchrannipātane
kṛcchrātikṛcchraṃ kurvīta viprasyotpādya śoṇitaṃ /AP_170.016ab/
:n
1 na yujyeteti kha..
2 kṛcchrair viśuddhyati iti ga.. , gha.. , ṅa.. ca
3 naroṣṭaviḍvarāhaiśceti ṅa..
4 krūṅkāramiti kha.. , gha.. , cha.. ca / oṅkāramiti ga.. , ṅa.. ca /
haṅkārañceti kha..
:p 176
cāṇḍālādiravijñāto yasya tiṣṭheta veśmani
samyag jñātastu kālena tasya kurvīta śodhanaṃ /AP_170.017ab/
cāndrāyaṇaṃ parākaṃ vā dvijānāntu viśodhanaṃ
prājāpatyantu śūdrāṇāṃ śeṣantadanusārataḥ /AP_170.018ab/
guṃḍaṅkusumbhaṃ lavaṇaṃ tathā dhānyāni yāni ca
kṛtvā gṛhe tato dvāri teṣāndadyāddhutāśanaṃ /AP_170.019ab/
mṛṇamayānāntu bhāṇḍānāṃ tyāga eva vidhīyate
dravyāṇāṃ pariśeṣāṇāṃ dravyaśuddhirvidhīyate /AP_170.020ab/
kūpaikapānasaktā ye sparśātsaṅkalpadūṣitāḥ(1)
śuddhyeyurupavāsena pañcagavyena vāpyatha /AP_170.021ab/
yastu saṃspṛśya caṇḍālamaśnīyācca svakāmataḥ
dvijaścāndrāyaṇaṃ kuryāttaptakṛcchramathāpi vā /AP_170.022ab/
bhāṇḍasaṅkalasaṅkīrṇaścāṇḍālādijugupsitaiḥ
bhuktvāpītvā tathā teṣāṃ ṣaḍrātreṇa viśuddhyati /AP_170.023ab/
antyānāṃ bhuktaśeṣantu bhakṣayitvā dvijātayaḥ
vrataṃ cāndrāyaṇaṃ kuryustrirātraṃ śūdra eva tu /AP_170.024ab/
caṇḍālakūpabhāṇḍeṣu ajñānātpivate jalaṃ
dvijaḥ śāntapanaṃ kuryācchūdraścopavaseddinaṃ /AP_170.025ab/
caṇḍālena tu saṃspṛṣṭo(2) yastvapaḥ pivate dvijaḥ
trirātrantena kartavyaṃ śūdraścopavaseddinaṃ /AP_170.026ab/
ucchiṣṭena yadi(3) spṛṣṭaḥ śunā śūdreṇa vā dvijaḥ
:n
1 sparśasaṅkalpabhūṣitā iti jha..
2 saṃsṛṣṭa iti ka..
3 yadeti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. ca
:p 177
upoṣya rajanīmekāṃ pañcagavyena śuddhyati /AP_170.027ab/
vaiśyena kṣatriyeṇaiva snānaṃ naktaṃ samācaret
adhvānaṃ prasthito vipraḥ kāntāre yadyanūdake /AP_170.028ab/
pakvānnena gṛhītena mūtroccāraṅkaroti vai
anidhāyaiva taddravyaṃ aṅge kṛtvā tu saṃsthitaṃ /AP_170.029ab/
śaucaṃ kṛtvānnamabhyukṣya arkasyāgneyaś ca darśayet
mlecchair gatānāṃ caurair vā kāntāre vā pravāsināṃ /AP_170.030ab/
bhakṣyābhakṣyaviśuddhyarthaṃ(1) teṣāṃ vakṣyāminiṣkṛtiṃ
punaḥ prāpya svadeśañca varṇānāmanupūrvaśaḥ /AP_170.031ab/
kṛcchrasyānte brāhmaṇastu punaḥ saṃskāramarhati
pādonānte kṣatriyaś ca ardhānte vaiśya eva ca /AP_170.032ab/
pādaṃ kṛtvā tathā śūdro dānaṃ datvā viśuddhyati
udakyā tu savarṇā yā spṛṣṭā cet syādudakyayā /AP_170.033ab/
tasminnevāhani snātā śuddhimāpnotyasaṃśayaṃ
rajasvalā tu nāśnīyāt saṃspṛṣṭā hīnavarṇayā /AP_170.034ab/
yāvanna śuddhimāpnoti śuddhasnānena śuddhyati
mūtraṃ kṛtvā vrajanvartma smṛtibhraṃśājjalaṃ pivet /AP_170.035ab/
ahorātroṣito bhūtvā pañcagavyena śuddhyati
mūtroccāraṃ dvijaḥ kṛtvā akṛtvā śaucamātmanaḥ /AP_170.036ab/
mohādbhuktvā(2) trirātrantu yavān pītvā viśuddhyati
ye pratyavasitā viprāḥ pravrajyādibalāttathā /AP_170.037ab/
:n
1 bhakṣyabhojyaviśuddhyarthamiti jha..
2 lobhādbhuktveti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. ca
:p 178
anāśakanivṛtāś ca teṣāṃ śuddhiḥ pracakṣyate
cārayettrīṇi kṛcchrāṇi cāndrāyaṇamathāpi vā /AP_170.038ab/
jātakarmādisaṃskāraiḥ saṃskuryāttaṃ tathā punaḥ
upānahamamedhyaṃ ca yasya saṃspṛśate mukhaṃ /AP_170.039ab/
mṛttikāgomayau tatra pañcagavyañca śodhanaṃ
vāpanaṃ vikrayañcaiva nīlavastrādidhāraṇaṃ /AP_170.040ab/
tapanīyaṃ hi viprasya tribhiḥ kṛchrair viśuddhyati
antyajātiśvapākena(1) saṃspṛṣṭā strī rajasvalā /AP_170.041ab/
caturthe 'hani śuddhā sā trirātraṃ tatra ācaret(2)
cāṇḍālaśvapacau spṛṣṭvā tathā pūyañca sūtikāṃ /AP_170.042ab/
śavaṃ tatsparśinaṃ spṛṣṭvā(3) sadyaḥ snānena śuddhyati
nāraṃ spṛṣṭvāsthi sasnehaṃ snātvā vipro viśuddhyati /AP_170.043ab/
rathyārkaddamatoyena adhīnābhermṛdodakaiḥ
vānto viviktaḥ snātvā tu ghṛtaṃ prāśya viśuddhyati /AP_170.044ab/
snānāt kṣurakarmakartā kṛcchrakṛdgrahaṇe 'nnabhuk
apāṅkteyāśī gavyāśī śunā daṣṭas tathā śuciḥ /AP_170.045ab/
kṛmidaṣṭaścātmaghātī kṛcchrājjapyācca homataḥ
homādyaiścānutāpena pūyante pāpino 'khilāḥ(4)
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0