Agni Purana · Chapter 166
:e ity āgneye mahāpurāṇe nānādhamā nāma
pañcaṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {166}
:ś atha ṣaṭṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
varṇadharmādikathanaṃ
puṣkara uvāca
vedasmārtaṃ pravakṣyāmi dharmaṃ vai pañcadhā smṛtaṃ(1) /AP_166.001ab/
varṇatvamekamāśritya yo 'dhikāraḥ pravartate
:n
1 dharmaṃ vai paramāmṛtamiti kha.. , cha.. ca
:p 159
varṇadharṃaḥ sa vijñyeyo yathopanayanantriṣu /AP_166.002ab/
yastvāśramaṃ samāśritya padārthaḥ saṃvidhīyate
ukta āśramadharmastu bhinnapiṇḍādiko yathā /AP_166.003ab/
ubhayena nimittena yo vidhiḥ sampravartate
naimittikaḥ sa vijñeyaḥ prāyaścittavidhiryathā /AP_166.004ab/
brahmacārī gṛhī cāpi vānaprastho yatir nṛpa
ukta āśramadharmastu dharmaḥ syāt pañcadhā paraḥ(1) /AP_166.005ab/
ṣāḍguṇyasyābhidhāne yo dṛṣṭārthaḥ sa udāhṛtaḥ
sa tredhā mantrayāgādyadṛṣṭārtha iti mānavāḥ /AP_166.006ab/
ubhayārtho vyavahārastu daṇḍadhāraṇameva ca
tulyārthānāṃ vikalpaḥ syād yāgamūlaḥ prakīrtitaḥ /AP_166.007ab/
vede tu vihito dharmaḥ smṛtau tādṛśa eva ca
anuvādaṃ smṛtiḥ sūte(2) kāryārthamiti mānavāḥ /AP_166.008ab/
guṇārthaḥ parisaṅkhyārtho vānuvādo viśeṣataḥ(3)
viśeṣadṛṣṭa evāsau phalārtha iti mānavāḥ /AP_166.009ab/
syādaṣṭacatvāriṃśadbhiḥ saṃskārair brahmalokagaḥ
garbhādhānaṃ puṃsavanaṃ sīmantonnayanaḥ tataḥ /AP_166.010ab/
jātakarma nāmakṛtirannaprāśanacūḍakaṃ
saṃskāraścopanayanaṃ vedavratacatuṣṭayaṃ /AP_166.011ab/
snānaṃ svadharmacāriṇyā yogaḥ syādyajñapañcakaṃ
:n
1 dharma eṣa sanātana iti ṅa..
2 arthavādaṃ smṛtiḥ sūta iti kha.. , cha.. ca
3 vārthavādo viśeṣata iti kha.. , cha.. ca
:p 160
devayajñaḥ pitṛyajño manuṣyabhūtayajñakau /AP_166.012ab/
brahmayajñaḥ saptapākayajñasaṃsthāḥ puro 'ṣṭakāḥ
pārvaṇaśrāddhaṃ śrāvaṇyāgrahāyaṇī ca caitryapi /AP_166.013ab/
āśvayujī saptahaviryajñasaṃsthāstataḥ smṛtāḥ
agnyādheyamagnihotraṃ(1) darśaḥ syāt paśubandhakaḥ /AP_166.014ab/
cāturmāsyāgrahāyeṣṭirnirūḍhaḥ paśubandhakaḥ
sautrāmaṇisaptasomasaṃsthāgniṣṭoma āditaḥ /AP_166.015ab/
atyagniṣṭoma ukthaś ca ṣoḍaśī vājapeyakaḥ
atirātrās tathā stoma aṣṭau cātmaguṇāstataḥ /AP_166.016ab/
dayā kṣamānasūyā ca anāyāso 'tha maṅgalaṃ
akārpaṇyāspṛhāśaucaṃ yasyaite sa paraṃ vrajet /AP_166.017ab/
pracāre maithune caiva prasrāve dantadhāvane
snānabhojanakāle ca paṭsu maunaṃ samācaret /AP_166.018ab/
punardānaṃ pṛthakpānamājyena yapasā niśi
dantacchedanamuṣṇaṃ ca sapta śaktuṣu varjayet /AP_166.019ab/
snātvā puṣpaṃ na gṛhṇīyād devāyogyantadīritaṃ
anyagotropyasambaddhaḥ(2) pretasyāgnindadāti yaḥ /AP_166.020ab/
piṇḍañcodakadānañca sa daśāhaṃ samāpayet
udakañca tṛṇaṃ bhasma dvārampanthāstathaiva ca /AP_166.021ab/
:n
1 agnyādhānamagnihotramiti kha.. , cha.. ca
2 anyagotro 'nyasambandha iti kha.. , gha.. , ña.. ca
:p 161
ebhirantaritaṃ kṛtvā paṅktidoṣo na vidyate
pañca prāṇāhutīrdadyādanāmāṅguṣṭhayogataḥ
//22
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0