Agni Purana · Chapter 165
:e ity āgneye mahāpurāṇe navagrahahomo nāma
catuḥṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {165}
:ś atha pañcaṣaṣtyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
nānādharmāḥ
agnir uvāca
dhyeya ātmā sthito yo 'sau hṛdaye dīpavat prabhuḥ /AP_165.001ab/
ananyaviṣayaṃ kṛtvā mano buddhismṛtīndriyaṃ
śrāddhantu dhyāyine deyaṃ(3) gavyaṃ dadhi ghṛtaṃ payaḥ /AP_165.002ab/
priyaṅgavo masūrāś ca vārtākuḥ kodravo na hi
saiṃhikayo yadā sūryaṃ grasate parvasandhiṣu /AP_165.003ab/
hasticchāyā tu sā jñeyā śrāddhadānādike 'kṣyā
:n
1 sadā duḥstha iti kha.. , cha.. ca
2 manuṣyāṇāmiti ṅa..
3 vyāpine deyamiti ṅa..
:p 156
pitre caiva yadā somo haṃse caiva kare sthite /AP_165.004ab/
tithirvaivasvato nāma sā chāyā kuñjarasya tu
agnaukaraṇaśeṣantu na dadyādvaiśvadevike /AP_165.005ab/
agnyabhāve tu viprasya haste dadyāttu dakṣiṇe
na strī duṣyati jāreṇa na vipro vedakarmaṇā /AP_165.006ab/
balātkāropabhuktā cedvairihastagatāpi vā(1)
santyajed dūṣitānnārīmṛtukāle na śuddhyati /AP_165.007ab/
ya ātmatryatirekeṇa dvitīyaṃ nātra paśyati(2)
brahmabhūtaḥ sa eveha yogī cātmarato 'malaḥ /AP_165.008ab/
viṣayendriyasaṃyogāt kecid yogaṃ vadanti vai
adharmo dharmabuddhyā tu gṛhītastair apaṇḍitaiḥ /AP_165.009ab/
ātmano manasaś caiva saṃyogañca tathā pare
vṛttihīnaṃ manaḥ kṛtvā kṣetrajñaṃ paramātmani /AP_165.010ab/
ekīkṛtya vimucyeta bandhādyogo 'yamuttamaḥ
kuṭumbaiḥ pañcabhiryāmaḥ ṣaṣṭhastatra mahattaraḥ /AP_165.011ab/
devāsuramanuṣyair vā sa jetuṃ naiva śakyate(3)
vahirmukhāni sarvāṇi kṛtvā cābhimukhāni vai /AP_165.012ab/
manasyevendriyagrāmaṃ manaścātmani yojayet
sarvabhāvavinirmuktaṃ kṣetrajñaṃ brahmaṇi nyaset /AP_165.013ab/
etajjñānañca dhyānañca śeṣo 'nyo granthavistaraḥ(4)
:n
1 caurahastagatāpi veti kha.. , gha.. , ña ca
2 dvitīyaṃ nānupaśyatīti gha.. , ṭa.. ca
3 sa jetuṃ na ca śakyata iti ga.. , ṅa.. ca
4 śeṣā ye granthavistarā iti ṅa
:p 157
yannāsti sarvalokasya tadastīti virudhyate /AP_165.014ab/
kathyamānaṃ tathānyasya hṛdaye nāvatiṣṭhate
asaṃvedyaṃ hi tad brahma(1) kumārī strīmukhaṃ yathā /AP_165.015ab/
ayogī naiva jānāti jātyandho hi ghaṭaṃ yathā
satryasantaṃ dvijaṃ dṛṣṭvā sthānāccalati bhāskaraḥ /AP_165.016ab/
eṣa me maṇḍalaṃ bhittvā paraṃ brahmādhigacchati
upavāsavratañcaiva snānantīrthaṃ phalantapaḥ /AP_165.017ab/
dvijasampādanañcaiva sampannantasya tat phalaṃ
ekākṣaraṃ paraṃ brahma prāṇāyāmaḥ parantapaḥ /AP_165.018ab/
sāvitryāstu paraṃ nāsti pāvanaṃ paramaṃ smṛtaḥ
pūrvaṃ striyaḥ surair bhuktāḥ somagandharvavahnibhiḥ /AP_165.019ab/
bhuñjate mānuṣāḥ paścānnaitā duṣyanti kenacit
asavarṇena yo garbhaḥ strīṇāṃ yonau niṣicyate /AP_165.020ab/
aśuddhā tu bhavennārī yāvatchalyaṃ na muñcati
niḥsṛte tu tataḥ śalye rajasā śuddhyate tataḥ /AP_165.021ab/
dhyānena sadṛśannāsti śodhanaṃ pāpakarmaṇāṃ
śvapākeṣvapi bhuñjāno dhyānena hi viśuddhyati /AP_165.022ab/
ātmā dhyātā mano dhyānaṃ dhyeyo viṣṇuḥ phalaṃ hariḥ
akṣayāya yatiḥ śrāddhe paṅktipāvanapāvanaḥ /AP_165.023ab/
ārūḍho naiṣṭhikandharmaṃ yastu pracyavate dvijaḥ
:n
1 svasaṃvedyaṃ hi tad brahma iti ga.. , ṅa.. ca / susaṃvedyaṃ hi tad brahma
iti ja.. , ṭa.. ca / svayaṃ vedyaṃ hi tad brahma iti gha.. , ña.. ca
:p 158
prāyaścittaṃ na paśyāmi yena śuddhyetsa ātmahā /AP_165.024ab/
ye ca pravrajitāḥ patnyāṃ yā caiṣāṃ vījasantatiḥ
vidurā nāma caṇḍālā jāyante nātra saṃśayaḥ /AP_165.025ab/
śatiko mriyate gṛdhraḥ śvāsau dvādaśikas tathā
bhāso viṃśativarṣāṇi sūkaro daśabhis tathā /AP_165.026ab/
apuṣpo viphalo vṛkṣo jāyate kaṇṭakāvṛtaḥ
tato dāvāgnidagdhastu sthāṇurbhavati sānugaḥ /AP_165.027ab/
tato varṣaśatānyaṣṭau dve tiṣṭhatyacetanaḥ
pūrṇe varṣasahasre tu jāyate brahmarākṣasaḥ /AP_165.028ab/
plavena labhate mokṣaṃ kulasyotsādanena vā
yogameva niṣeveteta nānyaṃ mantramaghāpahaṃ //29
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0