Language

ENहिગુ
Scripture Library

Agni Purana · Chapter 158

158.001

:e ity āgneye mahāpurāṇe śāvāśaucaṃ nāma
saptapañcāśadādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {158}
:ś athāṣṭapañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
srāvādyaśaucaṃ
puṣkara uvāca
srāvāśaucaṃ pravakṣyāmi manvādimunisammataṃ /AP_158.001ab/
:n
1 siddhārthakaistilair viprān yajadvāso 'paraṃ dadhaditi gha.. , ṅa.. , ña.. ca /
siddhārthastilair vidvān snāyādvāso 'paraṃ dadhaditi ga.. , ṭa.. ca
:p 134
rātribhirmāsatulyābhirgarbhasrāve tryaheṇa yā

158.002

cāturmāsikapātānte daśāhaṃ pañcamāsataḥ /AP_158.002ab/
rājanye ca catūrātraṃ vaiśye pañcāhameva ca

158.003

aṣṭāhena tu śūdrasya dvādaśāhādataḥ paraṃ /AP_158.003ab/
strīṇāṃ viśuddhiruditā(1) snānamātreṇa vai pituḥ

158.004

na snānaṃ hi sapiṇḍe syāttrirātraṃ saptamāṣṭayoḥ /AP_158.004ab/
sadyaḥ śaucaṃ sapiṇḍānāmādantajananāttathā

158.005

ācūḍādekarātraṃ syādāvratācca trirātrakaṃ /AP_158.005ab/
daśarātraṃ bhavedasmānmātāpitrostrirātrakaṃ

158.006

ajātadante tu mṛte kṛtacūḍe 'rbhake tathā /AP_158.006ab/
prete nyūne tribhirvarṣair mṛte śuddhistu naiśilkī

158.007

dvyaheṇa kṣatriye śuddhistribhirvaiśye mṛte tathā /AP_158.007ab/
śuddhiḥ śūdre pañcabhiḥ syāt prāgvivāhad dviṣaṭtvahaḥ(2)

158.008

yatra trirātraṃ viprāṇāmaśaucaṃ sampradṛśyate /AP_158.008ab/
tatra śūdre dvādaśāhaḥ ṣaṇṇava kṣatravaiśayyoḥ

158.009

dvyabde naivāgnisaṃskāro mṛte tannikhaned bhuvi /AP_158.009ab/
na codakakriyā tasya nāmni cāpi kṛte sati

158.010

jātadantasya vā kāryā syādupanayanāddaśa /AP_158.010ab/
ekāhācchuddhyate vipro yo 'gnivedasamanvitaḥ

158.011

hīne hīnatare caiva tryahaś caturahas tathā /AP_158.011ab/
pañcāhenāgnihīnastu daśāhādbrāhmaṇavruvaḥ

158.012

:n
1 viśuddhiḥ kathiteti gha.. , ṅa.. , ña.. ca
2 dviṣaṭkakamiti ṭa..
:p 135
kṣatriyo navasaptāhacchuddhyedvipro guṇair yutaḥ /AP_158.012ab/
daśāhāt saguṇo vaiśyo viṃśāhācchūdra eva ca

158.013

daśāhācchuddhyate vipro dvādaśāhena bhūmipaḥ /AP_158.013ab/
vaiśyaḥ pañcadaśāhena śūdro māsena śuddhyati

158.014

guṇotkarṣe daśāhāptau tryahamekāhakaṃ tryahe /AP_158.014ab/
ekāhāptau sadyaḥ śaucaṃ sarvatraivaṃ samūhayet

158.015

dāsāntevāsibhṛtakāḥ śiṣyāś caivātra vāsinaḥ /AP_158.015ab/
svāmitulyamaśaucaṃ syānmṛte pṛthak pṛthagbhavet

158.016

maraṇādeva kartavyaṃ saṃyogo yasya nāgnibhiḥ /AP_158.016ab/
dāhādūrdhvamaśaucaṃ syādyasya vaitāniko vidhiḥ

158.017

sarveṣāmeva varṇānāntribhāgāt sparśanambhavet /AP_158.017ab/
tricatuḥpañcadaśabhiḥ spṛśyavarṇāḥ krameṇa tu

158.018

caturthe pañcame caiva saptame navame tathā /AP_158.018ab/
asthisañcayanaṃ kāryaṃ varṇānāmanupūrvaśaḥ

158.019

ahastvadattakanyāsu pradattāsu tryahaṃ bhavet /AP_158.019ab/
pakṣiṇī saṃskṛtāsveva svasrādiṣu vidhīyate

158.020

pitṛgotraṃ kumārīṇāṃ vyūḍhānāṃ bhartṛgotratā /AP_158.020ab/
jalapradānaṃ pitre ca udvāhe cobhayatra tu

158.021

daśāhopari pitroś ca duhiturmaraṇe tryahaṃ /AP_158.021ab/
sadyaḥ śaucaṃ sapiṇḍānāṃ pūrvaṃ cūḍākṛterdvija

158.022

ekāhato hy āvivihādūrdhvaṃ hastodakāt tryahaṃ /AP_158.022ab/
pakṣiṇī bhrātṛputrasya sapiṇḍānāṃ ca sadyataḥ

158.023

daśāhācchuddhyate vipro janmahānau svayoniṣu /AP_158.023ab/
:p 136
ṣadbhistribhirahaikena kṣatraviṭśūdrayoniṣu

158.024

etajjñeyaṃ sapiṇḍānāṃ vakṣye cānaurasādiṣu /AP_158.024ab/
anauraseṣu putreṣu bhāryāsvanyagatāsu ca

158.025

parapūrvāsu ca strīṣu trirātrācchuddhiriṣyate /AP_158.025ab/
vṛthāsaṅkarajātānāṃ pravrajyāsu ca tiṣṭhatāṃ

158.026

ātmanastyāgināñcaiva nivartetodakakriyā /AP_158.026ab/
mātraikayā dvipitarau bhratarāvanyagāminau

158.027

ekāhaḥ sūtake tatra mṛtake tu dvyaho bhavet(1) /AP_158.027ab/
sapiṇḍānāmaśaucaṃ hi samānodakatāṃ vade

158.028

bāle deśāntarasthe ca pṛthakpiṇḍe ca saṃsthite /AP_158.028ab/
savāsā jalamāplutya sadya eva viśuddhyati

158.029

daśāhena sapiṇḍāstu śuddhyanti pretasūtake /AP_158.029ab/
trirātreṇa sukulyāstu snānāt(2) śuddhyanti gotriṇaḥ

158.030

sapiṇḍatā tu puruṣe saptame vinivartate /AP_158.030ab/
samānodakabhāvastu nivartetācaturdaśāt

158.031

janmanāmasmṛte vaitat tatparaṃ gotramucyate /AP_158.031ab/
vigatantu videśasthaṃ śṛṇuyādyo hy anirdaśaṃ

158.032

yaccheṣaṃ daśarātrasya tāvadevāśucirbhavet /AP_158.032ab/
atikrānte daśāhe tu trirātramaśucirbhavet

158.033

saṃvatsare vyatīte tu spṛṣṭvaivāpo viśuddhyati /AP_158.033ab/
:n
1 mṛtake tu tryaho bhavediti gha.. , ṅa.. , ña.. ca / matake tu tathā bhavediti
jha..
2 snātā iti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. , ja.. ca
:p 137
mātule pakṣiṇo rātriḥ śiṣyatvigbāndhaveṣu ca

158.034

mṛṭe jāmātari prete daihitre bhaginīsute(1) /AP_158.034ab/
śyālake tatsute caiva snānamātraṃ vidhīyate

158.035

mātāmahyāṃ tathācārye mṛte mātāmahe tryahaṃ /AP_158.035ab/
durbhikṣe rāṣṭrasampāte āgatāyāṃ tathāpadi

158.036

upasargamṛtānāñca dāhe brahmavidāntathā /AP_158.036ab/
satrivrati(2) brahmattārisaṅgrāme deśaviplave

158.037

dāne yajñe vivāhe ca sadyaḥ śaucaṃ vidhīyate /AP_158.037ab/
vipragonṛpahantṝṇāmanuktaṃ cātmaghātināṃ

158.038

asādhyavyādhiyuktasya svādhyāye cākṣamasya ca /AP_158.038ab/
prāyaścittamanujñātamagnitoyapraveśanaṃ

158.039

apamānāttathā(3) krodhāt snehātparibhavādbhayāt /AP_158.039ab/
udbadhya mriyate nārī puruṣo vā kathañcana

158.040

ātmaghātī caikalakṣaṃ vasetsa narake śucau /AP_158.040ab/
vṛddhaḥ śrautasmṛterluptaḥ parityajati yastvasūn

158.041

trirātraṃ tatra śāśaucaṃ dvitīye cāsthisañcayaṃ /AP_158.041ab/
tṛtīye tūdakaṃ kāryaṃ caturthe śrāddhamācaret

158.042

vidyudagnihatānāñca tryahaṃ śuddhiḥ sapiṇḍike(4) /AP_158.042ab/
pāṣaṇḍāśritā bhartṛghnyo nāśaucodakagāḥ striyaḥ

158.043

pitṛmātrādipāte tu ārdravāsā hy upoṣitaḥ /AP_158.043ab/
:n
1 prete, bhaginīsuta ity api iti ṭa..
2 yativratīti ja..
3 apamānādatheti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. , ja.. ca
4 vidyudādihatānāñca tryahācchuddhirvidhīyate iti ṭa..
:p 138
atītebde prakurvīta pretakāryaṃ yathāvidhi

158.044

yaḥ kaścittu haret pretamasapiṇḍaṃ kathañcana /AP_158.044ab/
snātvā scelaḥ spṛṣṭvāgniṃ ghṛtaṃ prāśya viśuddhyati

158.045

yadyannamatti teṣāntu daśāhenaiva śuddhyati /AP_158.045ab/
anadannannamahnyeva na vai tasmin gṛhe vaset

158.046

anāthaṃ vrāhmaṇaṃ pretaṃ ye vahanti dvijātayaḥ /AP_158.046ab/
pade pade yajñaphalaṃ śuddhiḥ syāt snānamātrataḥ

158.047

pretībhūtaṃ dvijaḥ śūdramanugacchaṃstryahācchuciḥ /AP_158.047ab/
mṛtasya bāndhavaiḥ sārdhaṃ kṛtvā ca paridevanaṃ

158.048

varjayettadahorātraṃ dānaśrāddhādi kāmataḥ(1) /AP_158.048ab/
śūdrāyāḥ prasavo gehe śūdrasya maraṇaṃ tathā

158.049

bhāṇḍāni tu parityajya tryahādbhūlepataḥ śuciḥ /AP_158.049ab/
na vipraṃ sveṣu tiṣṭhatsu mṛtaṃ śūdreṇa nāyayet

158.050

nayet pretaṃ snāpitañca pūjitaṃ kusumair dahet /AP_158.050ab/
nagnadehaṃ dahen naiva kiñciddehaṃ parityajet

158.051

gotrajastu gṛhītvā tu citāṃ cāropayettadā /AP_158.051ab/
āhitāgniryathānyāyaṃ dagdhavyastibhiragnibhiḥ

158.052

anāhitāgnirekena laukikenāparas tathā /AP_158.052ab/
asmāt tvamabhijāto 'si tvadayaṃ jāyatāṃ punaḥ

158.053

asau svargāya lokāya sukhāgniṃ pradadetsutaḥ /AP_158.053ab/
sakṛtprasiñcantyudakaṃ nāmagotreṇa bāndhavāḥ

158.054

:n
1 dānaśrāddhādikarma ceti jha..
:p 139
evaṃ mātāmahācāryapretānāñcodakakriyā /AP_158.054ab/
kāmyodakaṃ sakhipretasvasrīyaśvaśrurartvijāṃ

158.055

apo naḥ śośucidayaṃ daśāhañca suto 'rpayet /AP_158.055ab/
brāhmaṇe daśapiṇḍāḥ syuḥ kṣatriye dvādaśa smṛtāḥ

158.056

vaiśye pañcadaśa proktāḥ śūdre triṃśat prakīrtitā /AP_158.056ab/
putro vā putrikānyo vā piṇḍaṃ dadyācca putravat

158.057

vidiśya nimbapatrāṇi niyato dvāri veśmanaḥ /AP_158.057ab/
ācamya cāgnimudakaṃ gomayaṃ gaurasarṣapān

158.058

praviśeyuḥ samālabhya kṛtvāśmani padaṃ śanaiḥ /AP_158.058ab/
akṣaralavaṇānnaḥ syur nirmāṃsā bhūmiśāyinaḥ

158.059

krītalabdhāśanāḥ snātā ādikartā daśāhakṛt /AP_158.059ab/
abhāve brahmacārī tu kuryātpiṇḍodakādikaṃ

158.060

yathedaṃ śāvamāśaucaṃ sapiṇḍeṣu vidhīyate /AP_158.060ab/
jananepyevaṃ syānnipuṇāṃ śuddhimicchatāṃ

158.061

sarveṣāṃ śāvamāśaucaṃ mātāpitroś ca sūtakaṃ /AP_158.061ab/
sūtakaṃ mātureva syādupaspṛśya pitā śuciḥ

158.062

putrajanmadine śrāddhaṃ kartavyamiti niścitaṃ /AP_158.062ab/
tadahastatpradānārthaṃ gohiraṇyādivāsasāṃ

158.063

maraṇaṃ maraṇenaiva sūtakaṃ sūtakena tu /AP_158.063ab/
ubhayorapi yat pūrvaṃ tenāśaucena śuddhyati

158.064

sūtake mṛtakaṃ cetsyān mṛtake tvatha sūtakaṃ /AP_158.064ab/
tatrādhikṛtya mṛtakaṃ śaucaṃ kuryānna sūtakaṃ

158.065

samānaṃ laghvaśaucantu prathamena samāpayet /AP_158.065ab/
:p 140
asamānaṃ dvitīyena dharmarājavaco yathā

158.066

śāvāntaḥ śāva āyāte(1) pūrvāśaucena śuddhyati /AP_158.066ab/
guruṇā laghu bādhyeta laghunā naiva tadguru

158.067

mṛtake sūtake vāpi rātrimadhye 'nyadāpatet /AP_158.067ab/
taccheṣeṇaiva suddhyeran rātriśeṣe dvyahādhikāt

158.068

prabhāte yadyaśaucaṃ syācchuddheraṃś ca tribhirdinaiḥ /AP_158.068ab/
ubhayatra daśāhāni kulasyānnaṃ na bhujyate

158.069

dānādi ninivarteta kulasyānnaṃ na bhujyate /AP_158.069ab/
ajñāte pātakaṃ nādye bhokturekamaho 'nyathā(2)

Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc