Abhijñānaśakuntala · Chapter 4
vicintayantī yam ananyamānasā tapodhanaṃ vetsi na mām upasthitam /
smariṣyati tvāṃ na sa bodhito 'pi san kathāṃ pramattaḥ prathamaṃ kṛtām iva //
yāty ekato 'staśikharaṃ patir oṣadhīnām āviṣkṛtāruṇapuraḥsara ekato 'rkaḥ /
tejodvayasya yugapadvyasanodayābhyām loko niyamyata ivātmadaśāntareṣu //
antarhite śaśini saiva kumudvatī me vṛṣṭiṃ na nandayati saṃsmaraṇīyaśobhā /
iṣṭapravāsajanitāny abalājanasya duḥkhāni nūnam atimātrasuduḥsahāni //
duṣyantenāhitaṃ tejo dadhānāṃ bhūtaye bhuvaḥ /
avehi tanayāṃ brahmann agnigarbhāṃ śamīm iva //
kṣaumaṃ kenacid indupāṇḍu taruṇā māṅgalyam āviṣkṛtam niṣṭhyūtaś caraṇopabhogasulabho lākṣārasaḥ kenacit /
anyebhyo vanadevatākaratalair āparvabhogotthitair dattāny ābharaṇāni tatkisalayodbhedapratidvandvibhiḥ //
yāsyaty adya śakuntaleti hṛdayaṃ saṃspṛṣṭam utkaṇṭhayā kaṇṭhaḥ stambhitabāṣpavṛttikaluṣaś cintājaḍaṃ darśanam /
vaiklavyaṃ mama tāvad īdṛśam idaṃ snehād araṇyaukasaḥ pīḍyante gṛhiṇaḥ kathaṃ nu tanayāviśleṣaduḥkhair navaiḥ //
kāśyapa vatse / yayāter iva śarmiṣṭhā bhartur bahumatā bhava /
sutaṃ tvam api saṃrājaṃ seva pūrum avāpnuhi //
amī vediṃ paritaḥ kḷptadhiṣṇyāḥ samidvantaḥ prāntasaṃstīrṇadarbhāḥ /
apaghnanto duritaṃ havyagandhair vaitānās tvāṃ bahnayaḥ pāvayantu //
pātuṃ na prathamaṃ vyavasyati jalaṃ yuṣmāsv apīteṣu yā nādatte priyamaṇḍanā api bhavatāṃ snehena yā pallavam /
ādye vaḥ kusumaprasūtisamaye yasyā bhavaty utsavaḥ seyaṃ yāti śakuntalā patigṛhaṃ sarvair anujñāyatām //
anumatagamanā śakuntalā tarubhir ayaṃ vanavāsabandhubhiḥ /
paribhṛtavirutaṃ kalaṃ yathā prativacanīkṛtam ebhir īdṛśam //
ramyāntaraḥ kamalinīharitaiḥ sarobhiś chāyādrumair niyamitārkamayūkhatāpaḥ /
bhūyāt kuśeśayarajomṛdureṇur asyāḥ śāntānukūlapavanaś ca śivaś ca panthāḥ //
udgalitadarbhakavalā mṛgyaḥ parityaktanartanā mayūrāḥ /
apasṛtapāṇḍupatrā muñcanty aśrūṇīva latāḥ //
saṃkalpitaṃ prathamam eva mayā tavārthe bhartāram ātmasadṛśaṃ sukṛtair gatā tvam /
cūtena saṃśritavatī navamālikeyam asyām ahaṃ tvayi ca saṃprati vītacintaḥ //
yasya tvayā vraṇaviropaṇam iṅgudīnām tailaṃ nyaṣicyata mukhe kuśasūcividdhe /
śyāmākamuṣṭiparivardhitako jahāti so 'yaṃ na putrakṛtakaḥ padavīṃ mṛgas te //
utpakṣmaṇor nayanayor uparuddhavṛttim bāṣpaṃ kuru sthiratayā viratānubandham /
asminn alakṣitanatonnatabhūmibhāge mārge padāni khalu te viṣamībhavanti //
eṣā api priyeṇa vinā gamayati rajanīṃ viṣādadīrghatarām /
gurv api virahaduḥkham āśābandhaḥ sāhayati //
asmān sādhu vicintya saṃyamadhanān uccaiḥ kulaṃ cātmanas tvayy asyāḥ katham apy bāndhavakṛtāṃ snehapravṛttiṃ ca tām /
sāmānyapratipattipūrvakam iyaṃ dāreṣu dṛśyā tvayā bhāgyāyattam ataḥ paraṃ na khalu tadvācyaṃ vadhūbandhubhiḥ //
śuśrūṣasva gurūn kuru priyasakhīvṛttiṃ sapatnījane bhartṛviprakṛtā api roṣaṇatayā mā sma pratīpaṃ gamaḥ /
bhūyiṣṭhaṃ bhava dakṣiṇā parijane bhāgyeṣv anutsekinī yānty evaṃ gṛhiṇīpadaṃ yuvatayo vāmāḥ kulasyādhayaḥ //
abhijanavato bhartuḥ ślāghye sthitā gṛhiṇīpade vibhavagurubhiḥ kṛtyais tasya pratikṣaṇam ākulā /
tanayam acirāt prācīvārkaṃ prasūya ca pāvanam mama virahajāṃ na tvaṃ vatse śucaṃ gaṇayiṣyāmi //
bhūtvā cirāya caturantamahīsapatnī dauṣyantim apratirathaṃ tanayaṃ niveśya /
bhartrā tadarpitakuṭumbabhareṇa sārdham śānte kariṣyasi padaṃ punar āśrame 'smin //
śamam eṣyati mama śokaḥ kathaṃ nu vatse tvayā racitapūrvam /
uṭajadvāravirūḍhaṃ nīvārabaliṃ vilokayataḥ //
artho hi kanyā parakīya eva tām adya saṃpreṣya parigrahītuḥ /
jāto mamāyaṃ viśadaḥ prakāmaṃ pratyarpitanyāsa ivāntarātmā //
Original text: Abhijñānaśakuntala · Edition: M.R. Kale, Bombay 1898 (ninth ed. 1961) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0