Abhijñānaśakuntala · Chapter 2
kāmaṃ priyā na sulabhā manas tu tadbhāvadarśanāśvāsi /
akṛtārthe 'pi manasije ratim ubhayaprārthanā kurute //
snigdhaṃ vīkṣitam anyato 'pi nayane yat prerayantyā tayā yātaṃ yac ca nitambayor gurutayā mandaṃ vilāsād iva /
mā gā ity uparuddhayā yad api sā sāsūyam uktā sakhī sarvaṃ tat kila matparāyaṇam aho kāmī svatāṃ paśyati //
na namayitum adhijyam asmi śakto dhanur idam āhitasāyakaṃ mṛgeṣu /
sahavasatim upetya yaiḥ priyāyāḥ kṛta iva mugdhavilokopadeśaḥ //
anavaratadhanur jyāsphālanakrūrapūrva ravikiraṇasahiṣṇu svedaleśair abhinam /
apacitam api gātraṃ vyāyatatvād alakṣyaṃ giricara iva nāgaḥ prāṇasāraṃ bibharti //
medaśchedakṛśodaraṃ laghu bhavaty utthānayogyaṃ vapuḥ sattvānām api lakṣyate vikṛtimac cittaṃ bhayakrodhayoḥ /
utkarṣaḥ sa ca dhanvināṃ yad iṣavaḥ sidhyanti lakṣye cale mithyā eva vyasanaṃ vadanti mṛgayām īdṛg vinodaḥ kutaḥ //
gāhantāṃ mahiṣā nipānasalilaṃ śṛṅgair muhus tāḍitam chāyābaddhakadambakaṃ mṛgakulaṃ romantham abhyasyatu /
viśrabdhaṃ kriyatāṃ vahāratatibhir mustākṣatiḥ palvale viśrāmaṃ labhatām idaṃ ca śithitalajyābandham asmaddhanuḥ //
śamapradhāneṣu tapodhaneṣu gūḍhaṃ hi dātātmakam asti tejaḥ /
sparśānukūleva sūryakāntās tadanyatejo 'bhibhavād vamanti //
surayuvatisaṃbhavaṃ kila muner apatyaṃ tad ujjhitādhigatam /
arkasyopari śithilaṃ cyutam iva navamālikākusumam //
citre niveśye parikalpitasattvayogā rūpoccayena manasā vidhinā kṛtā nu /
strīratnasṛṣṭir aparā pratibhāti sā me dhātur vibhutvam anucintya vapuś ca tasyāḥ //
anāghrātaṃ puṣpaṃ kisalayam alūnaṃ kararuhair anāviddhaṃ ratnaṃ madhu navam anāsvāditarasam /
akhaṇḍaṃ puṣyānāṃ phalam iva ca tadrūpam anaghaṃ na jāne bhoktāraṃ kam iha samupasthāsyati vidhiḥ //
abhimukhe mayi saṃhṛtam īkṣitaṃ hasitam anyanimitakṛtodayam /
vinayavāritavṛttir atas tayā na vivṛto madano na ca saṃvṛtaḥ //
darbhāṅkureṇa caraṇaḥ kṣata ity akhāṇḍe tanvī sthitā katicid eva padāni gatvā /
āsīd vivṛttavadanā ca vimocayantī śākhāsu valkalam asaktam api drumāṇām //
yad uttiṣṭhati varṇebhyo nṛpāṇāṃ kṣayi tat phalam /
tapaḥṣaḍbhāgam akṣayyaṃ dadaty āraṇyakā hi naḥ //
adhyākrāntā vasatir amunā apy āśrame sarvabhogye rakṣāyogād ayam api tapaḥ pratyahaṃ saṃcinoti /
asyāpi dyāṃ spṛśati vaśinaś cāraṇadvandvagītaḥ puṇyaḥśabdo munir iti muhuhḥ kevalaṃ rājapūrvaḥ //
naitac citraṃ yad ayam udadhiśyāmasīmāṃ dharitrīm ekaḥ kṛtsnāṃ nagaraparighaprāṃśubāhur bhunakti /
āśaṃsante samitiṣu surā baddhavairā hi daityair asyādhijye dhanuṣi vijayaṃ pauruhūte ca vajre //
anukāriṇi pūrveṣāṃ yuktarūpam idaṃ tvayi /
āpannābhayasatreṣu dīkṣitāḥ khalu pauravāḥ //
kṛtyayor bhinnadeśatvād dvaidhībhavati me manaḥ /
puraḥ patihataṃ śaile srotaḥ srotovaho yathā //
kva vayaṃ kva parokṣamanmatho mṛgaśāvaiḥ samam edhito janaḥ /
parihāsavijalpitaṃ sakhe paramārthena na gṛhyatāṃ vacaḥ //
Original text: Abhijñānaśakuntala · Edition: M.R. Kale, Bombay 1898 (ninth ed. 1961) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0