Language

ENहिગુ
Scripture Library

Abhidharmadīpa · Verses 41-60

41

sabhāga eva dharmākhyaḥ śeṣāstūbhayathā smṛtāḥ /
sabhāgastatsabhāgatve svakriyābhāktu tulyate

42

cakṣuḥ sadharmadhātvaṃśaṃ navadhā dṛṣṭirūcyate /
pāñcavijñānakī prajñā na dṛṣṭiranitīraṇāt

43

sameghāmegharātryahnordṛśyaṃ cakṣuryathekṣate /
kliṣṭākliṣṭadṛśau tadvacchaikṣāśaiṃkṣe ca paśyataḥ

44

cakṣuḥ paśyati vijñānaṃ vijānāti svagocaram /
ālocanopalabdhitvādviśeṣaḥ sumahāṃstayoḥ

45

ekasya cakṣuṣaḥ kāryaṃ vijñānamathavā dvayoḥ /
aprāpyārthaṃ manaścakṣuḥ śrotraṃ ca trīṇyato 'nyathā

46

aprāptagrāhiṇaḥ siddhā dūrāsannasamagrahāt /
pradīpādiprabhāvaścet na samaṃ tatsamudbhavāt

47

sarvagrahaprasaṃgaścennāyaskāntādidarśanāt /
sarvagatvādadoṣaścennāyogāttilatailavat

48

na hyūrdhvaṃ cakṣuṣaḥ kāyo na rūpaṃ nākṣijaṃ manaḥ /
vijñānasya tu netrārthastau ca kāyasya savaṃtaḥ

49

nopariṣṭācchru teḥ kāyo na śabdo na svakaṃ manaḥ /
vijñānasya tu nihrādastau ca kāyasya sarvataḥ

50

trayāṇāṃ trīṇyapi svāni tanorvijñānamapyadhaḥ /
manastvaniyataṃ yogivaiśvarūpyaṃ pradarśitam

51

sāsravānāsrāḥ skandhā ye tūpādānasaṃjñitāḥ /
sāsravā eva te jñeyāstatsācivyakriyādibhiḥ

52

adhvādyāḥ skandhaparyāyāḥ dharmādyā vastunaḥ sataḥ /
ye tu sāsravasaṃjñāste proktā duḥkhādināmabhiḥ

53

svātmyagocarakāryāṇāmekatvādekadhātutā /
cakṣurādidvibhāve 'pi dvyutpattiḥ karmatritvaśāt

54

asādhāraṇavaiśiṣṭyādaiśvaryādāntaraṅgayataḥ /
satyapyanekahetutve vijñānaṃ tairviśeṣyate

55

nityatvātkuśalatvācca nirvāṇaṃ dravyamañjasā /
sāradravyena tenaiko dharmākhyo dravyavānmataḥ

56

prathamaṃ nirmalaṃ cittamasābhāgyātkṣaṇaḥ smṛtaḥ /
tenādbhutakṣaṇenaite kṣaṇikāḥ paścimāstrayaḥ

57

ghrāṇaṃ jihvā ca kāyaśca tulyārthagrāhyadastrayam /
paścimasyāśrayo 'tītaḥ pañcānāṃ taiḥ sahāpi ca

58

niśritya khalvanāgamyaṃ niśrayāṃścaturo 'tha vā /
anāsraveṇa mārgeṃṇa cakṣurdhāturnirudhyate

59

anāgamyaṃ tu niśritya gandhadhāturnirudhyate /
manodhāturanāgamyaṃ yadi vā saptaniśrayāt

60

anāgamyaṃ tathaivādyaṃ cakṣurvijñānasaṃjñakaḥ /
dharmadhātorvicitratvādyathāyogaṃ vinirdiśet

Original text: Abhidharmadīpa · Edition: P.S. Jaini: Abhidharmadīpa with Vibhāṣāprabhāvṛtti, Patna 1959 (Tibetan Sanskrit Works Series, 4). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc