Abhidharmadīpa · Verses 61-80

cakṣurdhātuṃ hi rūpāptaṃ parijānan pṛthagjanaḥ /
kṛtsnādrūpamayāddhātorvairāgyamadhigacchati

tasmādanuśayāndhātorekatriṃśajjahāti ca /
paryādatte na kiñcittu saṃyojanamasau tadā

rūpavairāgyamāpnoti jahātyanuśayatrayam /
tadā saṃyojanaṃ tvāryaḥ paryādatte na kiñcana

cakṣurvijñānadhātuṃ tu parijānaṃstameva ca /
parijānātyavaśyaṃ ca brahmalokādvirajyate

na tu saṃyojanaṃ kiñcitparyādatte tadā hyasau /
gandhadhātuṃ rasākhyaṃ ca parijānan pṛthagjanaḥ

kāmavairāgyamāpnoti dhruvaṃ hyanuśayānapi /
tadā jahāti ṣaṭtriṃśadvartisaṃyojanatrayam

āryastu kāmavairāgyaṃ karotyanuśayānapi /
caturaḥ parijānāti paryādatte 'pi ca trayam

parijānanmanodhātumārūpyebhyo virajyate /
jahātyanuśayāṃstrīṃśca paryādatte trayaṃ tathā

parijānankhalu prīrti tāmeva prajahātyasau /
ābhāsvarācca vairāgyaṃ yāti hanti tu nāsravān

parijānansukhaṃ yogī prajahāti tadeha ca /
śubhakṛtsnācca vairāgyaṃ yāti kleśānna hanti tu

dvivijñeyāḥ guṇāḥ pañca hetuḥ sarve kṣarākṣarāḥ /
anyatra dharmadhātvardhācchaḍbāhyā nendriyātmakāḥ

dvāviṃśatiprakārasya kṛtsnasyendriyaparvaṇaḥ /
saṃkṣepeṇābhidhāsyante dharmā nirvacanādayaḥ

nāmnā dvāviṃśatistāni dravyato daśa sapta ca /
yasmānnānyaddvayaṃ kāryātsukhādinavakatrayam

nāmasallakṣaṇābhāvāttannāmnaḥ sārthakatvataḥ /
trayāṇāṃ vargavṛttitve 'pyarthamabhyeṣyate paraiḥ

viśiṣṭabuddhihetutvādādhipatyaviśeṣataḥ /
kāyendriyādviśiṣṭatvaṃ dvayornetrendriyādivat

aiśvaryārtho vipaścidbhirindriyārtho 'bhidhīyate /
svārthavyaktiṣu pañcānāṃ caturṇāṃ tvarthayordvayoḥ

svagocaropalabdhyādāvīśitvamapare viduḥ /
svārthavijñāna evānya āhuḥ paṇḍitamāninaḥ

kleśotpattau sukhādīnāṃ śraddhādīnāṃ guṇāptiṣu /
phalasaṃkleśasaṃbhāraviśuddhitvādanukramaḥ

sattvākhyā sattvavaicitryaṃ dhṛtiḥ kleśodbhavaśca yaiḥ /
mārgopāyaḥ phalaprāptisteṣāmindriyatā matā

sparśāśrayodbhavādhārasaṃbhogatvāccaturdaśa /
svargāpavargahetutvāt tadanyadvendriyāṣṭakam