Abhidharmadīpa · Verses 321-340

vartamānādhvasaṃpātāt sāmagryāṅgaparigrahāt /
labdhaśakteḥ phalākṣepaḥ kāritramabhidhīyate

na vartamānatā rūpamatītājātatā na ca /
yato 'to nādhvasaṃcārād rūpātmānyathateṣyate

avasthā jāyate kācidvidyamānasya vastunaḥ /
tathā śaktistathā velā tathā sattā tathā kriyā

parikalpairjagadvyāptaṃ mūrkhacittānurañjibhiḥ /
yastu vidvanmanogrāhī parikalpaḥ sa durlabhaḥ

anyasarvatragairbaddhaḥ prahīṇe duḥkhadṛkkṣaye /
prahīṇe prākprakāre 'pi śeṣaistadavalambibhiḥ

dharmāḥ ṣoḍaśa vijñeyāḥ pratyekaṃ tribhavātmakāḥ /
pañcadhā nirmalāścaiva vijñānāni tathaiva ca

dhātvāyatanasatyeṣu prakāreṣu ca lakṣayet /
dharmasaṃgrahavijñānajñānānuśayacoditaḥ

saduḥkhahetudṛggheyāḥ kāmāptā bhāvanākṣayāḥ /
svakatrayaikarūpāptivirajāścittagocarāḥ

ātmīyādhastrayaikordhvanirmalānāṃ tu rūpajāḥ /
ārūpyāptāstridhātvāptatrikanirmalagocarāḥ

sarve svādhikavijñeyāḥ samaniryāṇadṛkkṣayāḥ /
niṣkleśāstribhavāptāntyatrayanirmalagocarāḥ

kāmāptaṃ pañcaviṣayo rūpāptaṃ tvaṣṭagocaraḥ /
ārupyāptaṃ daśānāṃ tu daśānāmeva cāmalam

kāmāptamūrdhvadharmārthe vijñāne svabhuvastrayaḥ /
rūpāptā bhāvanāheyāḥ sarvagāścānuśerate

catvāraḥ parivṛtte sve rūpāptāḥ khalvapi trayaḥ /
ārūpyāvacarāḥ sārdhaṃ sarvagairbhāvanākṣayāḥ

tadvadeva dvitīye 'pi pañcame 'pi tathaiva ca /
sāsravālambanāḥ sve ca tṛtīye 'pyanuśerate

parivṛtte tu kāmāptāḥ saṃskṛtārthāvalambinaḥ /
śeṣaṃ pūrvavadākhyeyam caturthe 'pi tṛtīyavat

parivṛtte tu kāmāptāścatvāro 'nyatra pūrvavat /
rūpāpte prathame 'dhastāt trayaḥ sve khalvapi trayaḥ

ārūpyāḥ sarvagāḥ sārdhaṃ bhāvanāpathasaṃkṣayaiḥ /
parivṛtte trayo 'dhastāt catvāraśca svadhātutaḥ

ārūpyāptāśca catvāro nikāyā anuśerate /
tadvadeva dvitīye 'pi pañcame 'pi tathaiva ca

sāsravālambanāḥ sve ca tṛtīye 'pyanuśerate /
parivṛtte tu rūpāptāḥ saṃskṛtārthāvalambinaḥ

anyattu pūrvavajjñeyaṃ caturthe 'pi tṛtīyavat /
tṛtīyavatparāvṛtte ārūpyādye nibodhayet