Abhidharmadīpa · Verses 341-360

sve trayaḥ kāmadhātvāptā rūpāptāśca trayastrayaḥ /
rūpāptavatparāvṛtte dvitīye pañcame tathā

tṛtīye khalvapi sve ca sāsravārthāvalambinaḥ /
parāvṛtte svadhātvāptāḥ saṃskṛtārthāvalambinaḥ

anyattvādyavadākhyeyaṃ caturthe 'pi tṛtīyavat /
ādyavattu parāvṛtte vijñāne nirdiśed budhaḥ

bhāvanāpathahātavyo nikāyaḥ sarvagaiḥ saha /
anuśete dvidhātvāpto vyārūpyāścakṣurindriye

nikāyāḥ kāmarūpāptāścakṣurindriyagocare /
duḥkhahetudṛgabhyāsaprahātavyāstrayastrayaḥ

ārūpyā bhāvanāheyāḥ sarvagāścānuśerate /
parivṛtte tu catvāraḥ samadṛkkṣayavarjitāḥ

duḥkhendriye tu kāmāptaḥ svaireva saha sarvagaiḥ /
tadgocare tu vijñāne nikāyā anuśerate

kāmāpannāstrayo rūpāḥ sarvagābhyāsasaṃkṣayāḥ /
paravṛtte tu catvāraḥ kāmāptā anuśerate

trayo rūpabhavādantyādbhāvanāheyasarvagāḥ /
sakalā dviṣparāvṛtteścatvāraścānuśerate

sukhendriye tadālambe citte tadgocare 'pi ca /
kāmādyāptāḥ yathāyogaṃ sarvagāścānuśerate

tridhātusaṃgṛhītāstu sakalā manaindriye /
tadālambini vijñāne sarvasaṃskṛtagocarāḥ

saṃskṛtālambanā eva parivṛtte 'nuśerate /
viśeṣo dviḥparāvṛttau vidyate 'tra na kaścana

duḥkhaṃ darśanaheyādeścittāccittāni kāminaḥ /
bhavatyanantaraṃ ṣaḍ vā tasyorddhvaṃ pañca pañca vā

rūpadhātūpapannasya cittāni tu vinirdiśet /
ekaṃ vā pañca vā ṣaḍ vā sapta vā yadi vā daśa

ārūpyadhātujātasya cittānīmāni lakṣayet /
svadhātukāni pañcaiva cyutikāle daśānyataḥ

sācivyādanuśāyitvāccittaṃ sānuśayaṃ matam /
dvidhā vā kliṣṭamakliṣṭamekadhaivāpadiśyate

mohātsatkāyadṛktasyā antagrāhekṣaṇaṃ tataḥ /
kāṅkṣāmithyekṣaṇaṃ tasyāḥ śīlāmarśastato dṛśaḥ

rāgaḥ svadṛśi mānaśva dveṣo 'nyatra pratāyate /
jñeyaḥ pravṛttibāhulyādevameṣāmanukramaḥ

sadasanmitrayogāttu tadvṛttyaniyamo mataḥ /
kleśa utpadyate kaścitsaṃpūrṇaiḥ kāraṇaistribhiḥ

vyavidyāḥ sakalāḥ kleśāḥ kāme kāmāsravo mataḥ /
styānauddhatye ca hitvordhvaṃ samānatvādbhavāstravaḥ