Abhidharmadīpa · Verses 301-320

icchatyadhvatrayaṃ yasmāt kṛtyataśca dhruvatrayam /
sarvāstivāda ityuktastasmādādyaścaturvidhaḥ

bhāvāṅkānyathikākhyau dvāvavasthānyathiko paraḥ /
anyathānyathikaścānyaḥ, tṛtīyo yuktivādyataḥ

kāritreṇādhvanāmepa vyavasthāmabhivāñchati /
tatkurvanvartamāno 'dhvā kṛte 'tīto 'kṛte paraḥ

buddhyā yasyekṣyate cihnaṃ tatsaṃjñeyaṃ caturvidham /
paramārthena saṃvṛtyā dvayenāpekṣayāpi ca

sadatītāsamutpannaṃ buddhoktervartamānavat /
dhīnāmagocaratvacca tatsattvaṃ vartamānavat

nāsadālambanā buddhirāgamādupapattitaḥ /
anyāpekṣye 'tha saṃbandhaprtiṣedho 'śvaśṛṅgayoḥ

rūpādau vastuni kṣīṇe satyevotpadyate matiḥ /
sā jñānasyāsanākārā śāstustathānyacittavat

harṣotpādabhayodvegasmṛtyutpattyaṅgabhāvataḥ /
sāṅgasya śaktyabhivyakteḥ sadīpaghaṭarūpavat

janīhākartṛ sādhyatvātpañcabhāvavikāravat /
sataḥ kriyāṅgatādṛṣṭervikāryaprāpyakarmavat

dvitīyaṃ janma jātasya vastuno nopapadyate /
mukhyasattā guṇābhāvādgauṇī sattā na vidyate

sādharmye sati tadvṛttervyāhāraṃ madhuroktivat /
āviṣṭaliṅgamukhyasya janmeṣṭaṃ dārakādivat

syātkhapuṣpaiḥ khamutphullaṃ syāñjaṭālaśca darduraḥ /
svabhāvo yadi bhāvanāṃ prāgabhūtvā samudbhavet

sthitiśaktiparityaktāndharmānnāśānvitodayān /
vada somya kathaṃ yāti pratītyā vastu vastutām

loke dṛṣṭaḥ satoreva parasparamanugrahaḥ /
tadvadevopaghāto 'pi nāśvaśṛṅgāhipādayoḥ

yatpratītyasamutpannaṃ tatsvabhāvānna vidyate /
na vidyate svabhāvādyadvidyate tattato 'nyathā

prakurvanti daśāmātraṃ hetavo vastunaḥ sataḥ /
rājatvaṃ rājaputrasya sātmakasyaiva mantriṇaḥ

dharmāṇāṃ sati sāmagrye sāmarthyamupajāyate /
citānāṃ paramāṇūnāṃ yadvadātmopalambhane

karmātītamasadyasya phalaṃ bhāvi karotyasat /
vyaktaṃ vandhyāsutastasya jāyate vyantarātmajāt

nāmasallakṣaṇābhāvād dravyasatyāṅkasiddhitaḥ /
anāgatābhyatītasya nāsti prajñaptisatyatā

ko vighnaḥ aṅgavaikalyam na tatsarvāstitā sadā /
tatkathaṃ śrūyatāṃ sadbhyaḥ durbodhā khalu dharmatā