Abhidharmadīpa · Verses 281-300

navordhvadhātukāsteṣāmādyā dṛṣṭidvayādṛte /
teṣāṃ sahabhuvo dharmāḥ prāptivarjyāśca sarvagāḥ

kāṅkṣāmithyādṛgābhyāṃ ca miśrāvidyātha kevalā /
nirodhamārgadṛggheyāḥ ṣaḍete nirmalekṣiṇaḥ

svabhūmereva nirvāṇaṃ mārgasthannavabhūmikaḥ /
taddṛśyaviṣayo 'nyo 'nyo hetutvāddhetubhāvataḥ

na rāgaḥ śaktyahetutvānna dveṣo 'naparādhataḥ /
namāno 'tipraśāntatvānna bhāvatvād dṛśo 'parāḥ

sarvago 'nuśayaḥ kṛtsnāmanuśete svadhātugaḥ /
svāmālambanato bhūmiṃ svanikāyaṃ tvasarvagaḥ

asvīkārādvipakṣatvānnordhvabhūmārgagocaraḥ /
saṃprayogiṇi tu svasminnahīne saṃprayogataḥ

dhātrīvastramalanyāyaiḥ khacarāmbucarakramaiḥ /
ete 'nuśerate yasmāttasmādanuśayāḥ smṛtāḥ

svairiṣṭādibhirākāraiḥ paramāṇukṣaṇeṣvapi /
yato 'nuśerate caite tataścānuśayā matāḥ

ādyaṃ dṛṣṭidvayaṃ kāme nivṛtāvyākṛtaṃ matam /
dhātudvaye tu sarve 'pi nivṛtāvyākṛtā malāḥ

kāmeṣvakuśalāḥ śeṣāḥ rāgadveṣatamāṃsyataḥ /
trīṇyevāśubhamūlāni pañcakāraṇayogataḥ

avyākṛtadvayasyāpi trīṇi mūlāni tatsamāḥ /
avidyā dhīśca tṛṣṇā ca na kāṅkṣāmānadṛṣṭayaḥ

calatvādūrdhvavṛttitvādavyāpitvādyathākramam /
sūtrasyārthāparijñānādaheturdhyāyicodanāt

praśnavyākaraṇānyākhyaccatvāri vadatāṃ varaḥ /
śiṣyāṇāṃ vādaśikṣārthaṃ sthitīnāṃ ca catuṣṭayīm

ekāṃśākhyaṃ vibhajyākhyaṃ pṛcchākhyaṃ sthāpyameva ca /
maraṇaprasavotkarṣajīvadravyānyatādivat

sthānavāditvasaṃjñaikā parikalpāhvayā parā /
anyā pratipadākhyānyā jñānavāditvasaṃjñitā

mānapratighasaṃrāgairvartamāno 'jjhitakriyaiḥ /
jātā yatrāprahīṇāśca saṃyuktastatra vastuni

ajātairmānasairetaiḥ sarvatrānyaiḥ svakādhvikaiḥ /
sarvatrājaistathā śeṣaiḥ saṃyuktā skandhasantatiḥ

dvayamevātra niṣpannaṃ tṛtīyaṃ tūpacārataḥ /
sadasaddhetutā yasmānmadhyasthaiśca parigrahāt

sarvamasti pradeśo 'sti sarvaṃ nāstīti cāparaḥ /
avyākṛtāstivādīti catvāro vādinaḥ smṛtāḥ

ebhyo yaḥ prathamo vādī bhajate sādhutāmasau /
tarkābhimāninastvanyeyuktyāgamabahiṣkṛtāḥ