Yogayātrā · Chapter 6
puruhūtahutāśayamā nirṛtir varuṇānilayakṣaśivāś ca diśām/
punar arkasitāratamoravijāḥ śaśisaumyabṛhaspatayaḥ patayaḥ//
śacyā sahairāvaṇagaḥ savajro haimo 'thavā dārumayo mahendraḥ/
vicitramālyadhvajaraktacandanaiḥ saumyopahāreṇa ca pūjanīyaḥ//
atha mantram[K.mantraḥ:] <abhī shu naḥ sakhīnām> iti japtvā purataḥ prandarasya/
puruhūtadiśaṃ nṛpo 'bhiyuñjyāt puruhūtaṃ hṛdaye niveśya samyak//
tāmrajā pratikṛtiḥ sahasrago raktacandanakṛtānulepanā/
raktavastrakusumadhvajārcitā[K.dhvajācitā] sūryakāntamaṇibhir vibhūṣitā//
<ā kṛṣṇa> pūrvaṃ yadivā 'py <ud u tyaṃ> mantraṃ samāvartya raveḥ purastāt/
kṣīraudanena pratipūjya yāyāt prācīm puraskṛtya dineśaśakrau//
agnes tanuḥ kanakenaiva kāryā raktaā[K.raktaṃ] dhvajaṃ kusumaṃ candanaṃ ca/
ājyam balir hutabhugvijigīṣor[K.hutabhugdigjigīṣor] mantro[K.mantraṃ] <ghṛtaṃ ghṛtayonaṃ[K.ghṛtayoneḥ]> pibeti[K.paṭhec ca]//
kāryaś citro ditisutagurur vāmayorṣāddhakāyo[K.yamo vā 'rdhakāyo] nānārūpāḥ kusumabhalayas tasya citro dhvajaś ca/
<śukrajyotiḥ> prabhṛti ca japen[K.paṭhen] mantram asya 'gratas tau kṛtvā yāyād bhṛgujadahanau jetum icchus[K.icchaṃs] tad āśām//
ayomayam prodyatadaṇḍahastaṃ yamaṃ sakṛṣṇadhvajapuṣpagandham[K.sakṛṣṇa\-.dhvaja\-.puṣpa\-.gandhaiḥ]/
tilaudanair[K.tilodanair] arcya samāṃsamadyair <yamena dattaṃ> ca japo 'sya kāryaḥ//
mūrttiḥ syād rudhirākhyasaṃjñamaṇinā[K.rudhirākṣasaṃjñamaṇinā] bhaumasya raktāḥ srajo raktāni dhvajacandanāni kusumaiḥ pakvānnamāṃsair baliḥ/
<agnir mūrdha[K.mūrdhā]>padaiḥ stutiḥ kṣitisutasyaivaṃ yamāṅgārakau diṅnāthau gamane 'grato narapatiḥ kṛtvā vrajed dakṣiṇam[K.dakṣiṇām]//
bhairavāpratikṛtiḥ paṭe kṛtā sarvagandha[K.puṣpa]phalapuṣpa[K.dhūpa]pūjitā/
<eṣa te> nirṛtimantracodanā kṛṣṇaraktakusumadhvajāmbarā//
suradārumayaḥ śaśāṅkaśatruḥ kusumādyair asitaiḥ kṛtopahāraḥ/
nirṛtisahitaḥ[K.nirṛter mahitaḥ] svadikprayāṇe stutimantro 'sya ca kīrtitaḥ <kayā naḥ>//
paścād vrajed rajatamayaṃ jaleśvaraṃ pāśānvitam saha gadayā 'bjapūjitam/
kṛtvaudanair balim api yāvākānvitaṃ[K.yāvākācitaṃ] <ye te śataṃ[K.(lacuna)śaṃ]> varuṇa[K.varuṇaṃ] iti stuyād dvijaḥ//
saurer arcā nīlakācā ṛśāṅgī pūjyā kṛṣṇair vastramālyopahāraiḥ/
<śaṃ no devī> 'ty eṣa mantro 'parāśāṃ jetuṃ yāyāt tau puraskṛtya devau//
vāyor mūrttiḥ śvetamṛdbhir vidheyā pūjyā śvetaiḥ puṣpavastradhvajādyaiḥ/
mantro <vāto vā mano ve> 'ti jāpyo vāyavyāśām prasthitasye ''śvarasya//
mantraḥ somasyā<''pyāyasve> 'ty anyac chvetaṃ sragvastrādyam/
vāyuṃ somaṃ ca 'gre kṛtvā yāyād rājā vāyoḥ kāṣṭhām//
hāṭakamūrtiṃ[K.hāṭakīm mūrtiṃ] kuryād dhanadasya vibhūṣitāṃ[K.bhūṣitāṃ] ratnaiḥ sagadāñ ca[K.sarvaiḥ sagadāṃ ca]/
pūjitāṃ sragvastrādyaiś ca vicitrai <rakṣasām bhāgo 'si> 'ty eṣa hi mantraḥ//
sauvarṇaṃ rajatāsane nṛmithunaṃ candrātmajasyeṣyate hāridraudana\-.miṣṭa\-.gandha\-.kusumair gandhaiś ca saṃpūjitam[K.tat pūjitam]/
<udbudhyasva> japaś ca tasya kathitaḥ syād brahmayajñeti ca[K.brahmayajñādinā] gacched uttarato dhaneśvarabudhau dhyāyan puraskṛtya ca//
gotvagjāpyati bhairavā[K.gotvagjā pratibhairavā] pratikṛtir bhasmotkaṭā śūlino dadhnā codanaṣaṃyutena ca[K.omitted] balir[K.balibhir] mantro <namaḥ śambhave>/
mūrttiḥ syān maṇito guror vimalikā[K.vimalakāt] pītaṃ tu vastrādikaṃ[K.vastrādi yan] mantraś ca 'sya<bṛhaspater[K.bṛhaspate]> iti tayor yāyād diśam pūjya tau//
diṅnāthaṃ kuladevatāṃ svanagare yeṣāṃ kṛtāc ca ''layās tān sampūjya yathānurūpa\-.balibhir dadyād balim bhautikīm[K.bhautikam]/
kṛtvā pāyasamadyamāṃsapalalair bhakṣyaiś ca nānāvidhair bālakṛīḍanakaiḥ sugandhakusumair[K.sugandhikusumair] mūlaiḥ phalaiḥ svādubhiḥ//
rathyāpuradvāranadītaṭeṣu catuṣpathāṭṭālakaniḥkuṭeṣu/
guhaikavṛkṣādiṣu ye vasanti te pūjanīyāḥ pramathā yathāvat//
namo 'stu vaḥ śakrahutāśadaṇḍabhṛtkṣapācarāmbhaḥpatimātariśvanāḥ[K.nām]
kuberarudrāhisuparṇaśaktibhṛtpiśācadaityānucarāś ca ye gaṇāḥ>//
kusumaśaraśarīraspardhinaḥ kāmarūpā vividhasurabhivastrāḥ sragviṇo[K.vividha\-.surabhivastrasragviṇo] 'sahyavīryāḥ/
pavanasadṛśavegā mānino nityahṛṣṭās taruṇadinakaratviṭspardhitejodadhāṇāḥ>//
<lambakroḍā hrasvā dīrghāḥ khañjaikākṣāḥ śuṣkāḥ sthūlāḥ/
nānāpakṣivyāloṣṭrāsyā vaktrair hīnāḥ kroḍāsyāś ca>//
<bahuvaktraśirobhujapādadṛśaḥ kṛkalāsabhujaṃgakṛtābharaṇāḥ/
vikaṭā mukuṭotkaṭaratnabhṛtas taruṇārkataḍiddhutabhukkapilāḥ>//
<bhramaratamāladvipagavalābhāḥ kṣitidharameghapratimaśarīrāḥ[K.kṣitidhara\-.megha\-.pratibhaśarīrāḥ]/
aśaninipātasvanasaninādā[K.manādā] drutagamane ca sva[K.śva]sanamanogāḥ>//
<simuśalagadāśmaśaktiśūladrumasaśarāsanabāṇacakrahastāḥ/
kaṇaya[K.kaṇapa]parighakuntamuṣṭimāyā laguḍakuṭhāraśataghnīdhāriṇaś ca>//
<gṛhṇantu[K.gṛhṇīta] pramathagaṇā baliṃ sabhūtā bhūbhartrā vijigīṣuṇā niveditaṃ vaḥ/
jitvā 'rīn dviguṇam ato baliṃ vicitraṃ dāsyāmaḥ svaviṣayam etya vaḥ prasādāt>//
<rājā vaḥ śaraṇam upāgataḥ sabhṛtyaḥ sāmātyaḥ sasutakalatramitrabandhuḥ/
rakṣārtham manujapateḥ sahāyakṛtyaṃ kruvīdhvaṃ ripubalasaṃkṣayāya ca 'sya>//
<svapne nimittam athavā manujeśvarasya yac chabdam[K.chadhvam] ekatamam asya jayājayāya/
evaṃ bhavaty upakṛtaṃ sumahad bhavadbhiḥ kāryaṃ kariṣyati yathā bhavatāṃ prasādāt>//E29
Original text: Yogayātrā · Edition: Ramacandra Jha, Darabhanga, KMSG 23, 1986 with reference to Kern, Hendrick, ``Die Yogayatra des Varahamihira, Adhyaya 1--9'' Verspreide Geschriften, Vol. 1, pp.99--168, Hague, 1913 and Bhattotpala's commentary in the Brhatsamhita · Data entry Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0