Yogayātrā · Chapter 3

abhihitaguṇasaṃyutena rājñā kathitaguṇātyayasaṃsthito 'bhiyojyaḥ/
upahatam upalabhya cāsya deśaṃ balam athavā nirupadruto 'bhiyuñjyāt//

pracuramaśakayūkaṃ makṣikādamśapūrvaṃ balam ajaladavṛṣṭyā pāṃśuvātāhataṃ vā[K.pāṃśupātāhataṃ ca]/
piśitarudhiradhānyaprāṇivṛṣṭyā hatam vā[K. ca] karituragamanuṣyā yatra vādhyā na dīnāḥ[K.ca dhyānadīnāḥ]//

śabdāyante muhur api śivā gardabhadhvānatulyaṃ
tyaktasnehāḥ parijanasuhṛdvāhanopaskareṣu/
kaṣṭaṃ ko naḥ śaraṇam iti vā vādino yasya sainye
vidviṣṭā vā pravarapuruṣāḥ so 'bhiyojyo nṛpeṇa//

nirālasyāvanatavadanāḥ ketanasvapnaśīlā
bhraṣṭācārā malinapuruṣacchāyayā ''krāntadehāḥ/
dīrghaśvāsāḥ sajalanayanāḥ śokalobhābhibhūtāḥ
sainye yasya dvijagurusuhṛddveṣiṇaś caiva yodhāḥ//

akāraṇaprodgataromakūpā jaye nirāśāḥ prakṛter apetāḥ/
amaṅgalāceṣṭitajātahāsāḥ sainye narā yasya sa cābhiyojyaḥ//

kapotakolūkamadhūni yasya samāśrayante dhvajacāmarāṇi/
chatrāyudhādīni[K.chatrāyudhādyāni] ca so 'bhiyojyo yasyāthavā 'syajalāśayānām[K.'nāhatatūryaśabdāḥ]/

pratīpagatvaṃ saritām iṣoś ca śoṣo 'thavā 'śoṣyajalāśayānām/
avārideśe salilapravṛtir ahaitukaṃ[K.avaikṛte] cāpsu tarec chilā vā//

bhaṅgapātacalanāny animittaṃ rodanāni ca surapratimānām/
agnirūpam anilena vinā vā niścalāni ca yadā pracalanti//

prasūtivaikṛtyam akālapuṣpāṇy āraṇyasattvasya purapraveśaḥ/
pradoṣakāle kṛkavākuśabdā himāgame ca 'nyabhṛtaḥ pralāpāḥ[K.'nyabhṛtapralāpāḥ]//

dīrghaṃ dīnaṃ saṃhatāḥ sārameyāḥ krośanty uccair nityam eva 'nṛtau ca/
hanyur yoṣā yoṣito nirghṛṇāś ca dṛṣyaṃ nityaṃ[K.śvetaḥ kāko] naktam idrāyudhaṃ vā[K.ca]//

tilā vitailā yadi vā 'rddhatailā[K.rddhatailāḥ] sasyasya vṛddhir yadi vā 'tiriktā/
annasya vairasyam asṛk tarūṇāṃ śuṣkapraroho virujāṃ praṇāśaḥ//

vihāya sarpākhuviḍālamatsyān svajātimāṃsāny upabhuñjate vā/
vrajanti vā maithunam anyajātyāṃ dīptāś ca nityaṃ vihagā mṛgāś ca//

bhaṅgaḥ pātas toraṇendradhvajānāṃ śītoṣmānāṃ vyatyayo bhūvidāraḥ/
nimnoccānāṃ tuṅgatā nimnatā ca[K.vā] chāyā cā[K.vā] 'rkasya ''bhimukhyena yātā//

tryahātiriktaḥ pavano 'ticaṇḍo gandharvasaṃjñasya bhavet purasya/
vyaktir bhavec ca 'hani tārakāṇāṃ naktaṃ ca tārāgaṇasaṃpraṇāśaḥ//

prāsādaveśmavasudhāśaragulmanimneṣv āvāsakā balibhujām anapatyatā vā/
ekāṇḍajatvam[K.ekātmajatvam] athavā bhuvi maṇḍalāni kurvanti cakrakam ivopari vā bhramantaḥ//

ulkā 'bhighātena tamo 'tidīptyā vakrātivakrena suto dharitryāḥ/
ketur gatisparśana -- dhūpanena cāreṇa pīḍāṃ kurute 'rkaputraḥ//

tribhis tribhir bhair atha kṛttikādyair nipīḍitair[K.niṣpīḍitair] bhūpatayo 'bhiyojyāḥ/
pāñcālanātho magadhādhipaś ca kaliṅgarāḍ ujjayinīpatiś ca//

ānarttarāṭ saindhavahārahorau[K.saindhavahārahaurau] madreśvaro 'nyaś ca kuraṅganāthaḥ[K.kulindanāthaḥ]/
ete hi kūrmāṅgasamāśritānāṃ viśeṣapīḍām upayānti bhūpāḥ//

aṅgeṣu sūryo yavaneṣu candro bhaumo hy avantyāṃ magadheṣu saumyaḥ/
sindhau gurur bhojakaṭe ca[K.bhojakaṭeṣu] śukraḥ sauraḥ surāṣṭre viṣaye babhūva//

mleccheṣu ketuś ca tamaḥ kaliṅge yāto[K.jāto] yato 'taḥ paripīḍayanti[K.paripiḍitās te]/
svajanmadeśān paripīḍayanti tato[K.te 'to] 'bhiyojyā kṣitipena deśāḥ//

sampūjyante bhairavoccānunādai[K.bhairavoccānurāvai] raktair māṃsais tālajaṅghādayo vā/
dṛśyante vā yātudhānāḥ prabhūtā bhraṣṭaśrīkaḥ so 'pi deśo 'bhiyojyaḥ//

deśabhraṃśo yair nimittaiḥ pradiṣṭas tās tā vārttā vakti loke viśaṅkaḥ/
tyaktvā deśaṃ yānti yaṃ bhikṣukā vā gamyo deśo so 'py asādhupravṛttaḥ//

rogābhibhūtaṃ viṣadūṣitaṃ vā yathā vināśābhimukhaṃ śarīram/
vaidyaḥ prayogaiḥ sudṛḍhaṃ karoti rāṣṭraṃ tathā śāntibhir agrajanmā//E23