Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yogayātrā · Chapter 14

14.1

chuchundarī śūkarikā śivā ca śyāmā ralā piṅgalikā 'nyapuṣṭā/
vāmā praśastā gṛhagodhikā ca puṃsaṃjñakā ye ca patatriṇaḥ syuḥ//

14.2

śyeno ruruḥ pūrṇakuṭaḥ kapiś ca śrīkarṇachikkārakapippikā 'jāḥ/
strīsaṃjñakā ye ca śikhidvipau ca yāne hitā dakṣiṇabhāgasaṃsthāḥ//

14.3

āsphoṭitākṣveḍitaśaṅkhatūryapuṃyāhavedadhvanigītaśabdāḥ/
vāmāḥ prayāṇe śubhadā narāṇām ākranditaṃ dakṣiṇataḥ pareṣām//

14.4

bhāradvājyajavarhicāṣanakulāḥ saṅkīrttanād darśanāt
krośantaś ca śubhapradā na saraṭo dṛṣṭaḥ śivāya kvacit/
godhāśūkarajāhakāhiśaśakāḥ pāṣā rutālokane
dhanyaṃ kīrttanam ṛkṣavānaraphalaṃ tad vyatyayāc chobhanam//

14.5

nakulasya mṛgasya pakṣiṇāṃ vāmād dakṣiṇabhāgasevanam/
śubhadaṃ śvaśṛgālayor idaṃ vyatyāsena phalaṃ praśasyate//

14.6

cāṣo nakulaś ca vāmagau divasārdhāt parataḥ śubhapradau/
mṛgavac ca vaneṣu kukkurāḥ śatapatro 'stamaye ca dakṣiṇaḥ//

14.7

naṣṭāvalokanasamāgamayuddhakramaveśmapraveśam anujeśvaradarśaneṣu/
yānapratīpavidhinā śubhadā bhavanti kecij jagur gamanavan nṛpadarśaneṣu//

14.8

nirupahatamanojñavṛkṣasaṃsthaḥ śucirucirāvanisasyasaṃsthitāś ca/
śubhatithidivasarkṣalagnakāleṣv aśubhaphalo 'pi śubhapradaḥ pradiṣṭaḥ//

14.9

prabhagnaśuṣkadrumakaṇṭakeṣu śmaśānabhasmāsthituṣākuleṣu/
prākāraśūnyālayadurdṛśeṣu saumyo 'pi pāpaḥ śakunaḥ pradiṣṭaḥ//

14.10

aṅgāriṇī dig raviṇā pramuktā yasyāṃ ravis tiṣṭhati sā pradīptā/
pradhūmitā yāsyati yāṃ dineśaḥ śeṣāś ca śāntāḥ śubhadāś ca tāḥ syuḥ//

14.11

yātaṃ muktāyāṃ sāmprataṃ dīpitāyām eṣyaṃ jñeyaṃ dhūmitāyām aniṣṭam/
śāntāsv evaṃ dikṣu tatpañcamāsu pratyāsannaṃ śeṣayoḥ śāntadīptam//

14.12

piśitāśucibhojanaḥ pradīptas tṛṇaphalabhuk ca nisargataḥ praśāntaḥ/
ubhayaḥ kathitas tathānnabhojī diksthānodayakālataś ca cintyāḥ//

14.13

dvandvārttarogārditabhītamattavairārttayuddhāmiṣakāṃkṣiṇaś ca/
sīmāntanadyantaritāś ca serve na cintanīyāḥ sadasatphaleṣu//

14.14

rikto 'nukūlaḥ kalaśo jalārtham abhyudyataḥ siddhikaraḥ prayāṇe/
vidyārthināṃ cauryasamudyatānāṃ vaṇikkriyābhyudyaminām atīva//

14.15

śyāmāśyenaśaśaghnavañjalaśikhiśrīkarṇacakrāhvayāś
cāṣāṇdīrakakhañjarīṭakaśukāḥ dhvāṃkṣaḥ kapotās trayaḥ/
bhāradvājakulālakukkuṭakharā hārītagṛdhrau kapis
pheṭau kukkurapūrṇakūṭacaṭakāś coktā divāsaṃcarāḥ//

14.16

lomāsikā piṅgalachappikākhyau valgulyulūkau śaśakaś ca rātrau/
sarve svakālotkramacāriṇaḥ syur daśasya nāśāya nṛpān tadā vā//

14.17

hayanarabhujagoṣṭradvīpisiṃharkṣagodhāvṛkanakulakuraṅgaśvājagovyāghrahaṃsāḥ/
pṛṣatamṛgaśṛgālaśvāvidhākhyā 'nyapuṣṭā dyuniśam api viḍālaḥ sārasaḥ śūkaraś ca//

14.18

dyuniśobhayacāriṇaḥ svakāle puravanamiśracarāḥ svabhūmisaṃsthāḥ/
saphalā viphalā viparyayasthā gamanepsoḥ purapārthivāśubhās te//

14.19

yānaṃ dhureṇa patitaṃ bṛhatī ca kanyā garbheṇa cātimahatā purataḥ sthito strī/
āgaccha tiṣṭha viśa gacchasi vā kim arthaṃ śabdāḥ sthiraś ca gamanaṃ pratiṣedhayanti//

14.20

gāndhāraṣaḍjaṛṣabhāḥ khalu madhyamaś ca yāne svarāḥ śubhakarā na tu ye 'tra śeṣāḥ/
grāmau śubhāv api ca madhyamaṣaḍjasañjñau gāndhāragītam api bhadram uśanti devāḥ//

14.21

sarvatra pāpaṃ kṣutam uddiśanti gos tu kṣutaṃ mṛtyukaraṃ yiyāsoḥ/
mārjārarāvaskhalanaṃ ca yātur vastrasya bhaṅgaś ca na śobhanāni//

14.22

jalakaraśvakarau na śubhau prāgghātakaśastrakarau yamadiksthau/
ṣaṇḍhakamadyakarāv api paścāt āsanasīrakhalaiḥ saha codak//

14.23

dravyāṇi śuklāni turaṅgamaś ca pūrveṇa yāmyena śavaṃ samāsam/
paścāt kumārī dadhi cātiśastaṃ saumyena gobrāhmaṇasādhavaś ca//

14.24

yaḥ pūrṇakūṭaḥ sakarāyikākhyo vāmaḥ praśastaḥ sa ca pūrvadeśe/
kākaḥ śubho dakṣiṇataś ca teṣām anyeṣu deśeṣu viparyayeṇa//

14.25

vāme śasto dhanvanaḥ siddhidātā prottuṅgaś ced dhastamātram jayāya/
ākāyaś ced unnato vāmabhāge pṛthvīlābhaṃ dhanvanāgaḥ karoti//

14.26

naraturagagajātapatrakumbhadhvajaśayanāsanapuṣpacāmarāṇi/
vrajati yadi puro 'vamūtrya yātuḥ kṣapayati śatrubalaṃ tato narendraḥ//

14.27

viṣakaṇṭakiśuṣkavṛkṣaloṣṭān avamūtryāsthicitena yāti cec chvā/
na śubho 'bhimukho bhaṣan vidhunvan yudhyan gāṃ vilikhan nakhair vamaṃś ca//

14.28

uttānāpādaḥ svapate ca pāpo vilokya sūryaṃ viruvaṃś ca dīnam/
śuṣkāsthilābhābhimukhaś ca kaṣṭo māṃsādibhiḥ pūrṇamukhaś ca śastaḥ//

14.29

pūrṇānano yasya kroti cāṣaḥ pradakṣiṇaṃ svastikam eva vā khe/
lābho mahāntasya parābhavāya kālena bhaṅgo vijayo jayo 'sya//

14.30

kāryantu mūlaśakune 'ntaraje tad ahni vindyāt phalaṃ niyatam evam ime vicintyāḥ/
prāraṃbhayānasamayeṣu tathā praveśe grāhyaṃ kṣutan na śubhadaṃ kvacid apy uśanti//

14.31

krośād ūrdhvaṃ śakunavirutaṃ niṣphalaṃ prāhur eke
tatrāniṣṭe prathamaśakune mānayet pañca ṣaṭ ca/
prāṇāyāmān nṛpatir aśubhe ṣoḍaśaivaṃ dvitīye
pratyāgacchet svabhavanam ato yady aniṣṭas tṛtīyaḥ//

14.32

śubhaṃ daśāpākam avighnasiddhiṃ mūlābhirakṣām athavā sahāyān/
duṣṭasya saṃsiddhim anāmayatvaṃ vadanti te mānayitur nṛpasya//E32

Original text: Yogayātrā · Edition: Ramacandra Jha, Darabhanga, KMSG 23, 1986 with reference to Kern, Hendrick, ``Die Yogayatra des Varahamihira, Adhyaya 1--9'' Verspreide Geschriften, Vol. 1, pp.99--168, Hague, 1913 and Bhattotpala's commentary in the Brhatsamhita · Data entry Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc