Yogayātrā · Chapter 14
chuchundarī śūkarikā śivā ca śyāmā ralā piṅgalikā 'nyapuṣṭā/
vāmā praśastā gṛhagodhikā ca puṃsaṃjñakā ye ca patatriṇaḥ syuḥ//
śyeno ruruḥ pūrṇakuṭaḥ kapiś ca śrīkarṇachikkārakapippikā 'jāḥ/
strīsaṃjñakā ye ca śikhidvipau ca yāne hitā dakṣiṇabhāgasaṃsthāḥ//
āsphoṭitākṣveḍitaśaṅkhatūryapuṃyāhavedadhvanigītaśabdāḥ/
vāmāḥ prayāṇe śubhadā narāṇām ākranditaṃ dakṣiṇataḥ pareṣām//
bhāradvājyajavarhicāṣanakulāḥ saṅkīrttanād darśanāt
krośantaś ca śubhapradā na saraṭo dṛṣṭaḥ śivāya kvacit/
godhāśūkarajāhakāhiśaśakāḥ pāṣā rutālokane
dhanyaṃ kīrttanam ṛkṣavānaraphalaṃ tad vyatyayāc chobhanam//
nakulasya mṛgasya pakṣiṇāṃ vāmād dakṣiṇabhāgasevanam/
śubhadaṃ śvaśṛgālayor idaṃ vyatyāsena phalaṃ praśasyate//
cāṣo nakulaś ca vāmagau divasārdhāt parataḥ śubhapradau/
mṛgavac ca vaneṣu kukkurāḥ śatapatro 'stamaye ca dakṣiṇaḥ//
naṣṭāvalokanasamāgamayuddhakramaveśmapraveśam anujeśvaradarśaneṣu/
yānapratīpavidhinā śubhadā bhavanti kecij jagur gamanavan nṛpadarśaneṣu//
nirupahatamanojñavṛkṣasaṃsthaḥ śucirucirāvanisasyasaṃsthitāś ca/
śubhatithidivasarkṣalagnakāleṣv aśubhaphalo 'pi śubhapradaḥ pradiṣṭaḥ//
prabhagnaśuṣkadrumakaṇṭakeṣu śmaśānabhasmāsthituṣākuleṣu/
prākāraśūnyālayadurdṛśeṣu saumyo 'pi pāpaḥ śakunaḥ pradiṣṭaḥ//
aṅgāriṇī dig raviṇā pramuktā yasyāṃ ravis tiṣṭhati sā pradīptā/
pradhūmitā yāsyati yāṃ dineśaḥ śeṣāś ca śāntāḥ śubhadāś ca tāḥ syuḥ//
yātaṃ muktāyāṃ sāmprataṃ dīpitāyām eṣyaṃ jñeyaṃ dhūmitāyām aniṣṭam/
śāntāsv evaṃ dikṣu tatpañcamāsu pratyāsannaṃ śeṣayoḥ śāntadīptam//
piśitāśucibhojanaḥ pradīptas tṛṇaphalabhuk ca nisargataḥ praśāntaḥ/
ubhayaḥ kathitas tathānnabhojī diksthānodayakālataś ca cintyāḥ//
dvandvārttarogārditabhītamattavairārttayuddhāmiṣakāṃkṣiṇaś ca/
sīmāntanadyantaritāś ca serve na cintanīyāḥ sadasatphaleṣu//
rikto 'nukūlaḥ kalaśo jalārtham abhyudyataḥ siddhikaraḥ prayāṇe/
vidyārthināṃ cauryasamudyatānāṃ vaṇikkriyābhyudyaminām atīva//
śyāmāśyenaśaśaghnavañjalaśikhiśrīkarṇacakrāhvayāś
cāṣāṇdīrakakhañjarīṭakaśukāḥ dhvāṃkṣaḥ kapotās trayaḥ/
bhāradvājakulālakukkuṭakharā hārītagṛdhrau kapis
pheṭau kukkurapūrṇakūṭacaṭakāś coktā divāsaṃcarāḥ//
lomāsikā piṅgalachappikākhyau valgulyulūkau śaśakaś ca rātrau/
sarve svakālotkramacāriṇaḥ syur daśasya nāśāya nṛpān tadā vā//
hayanarabhujagoṣṭradvīpisiṃharkṣagodhāvṛkanakulakuraṅgaśvājagovyāghrahaṃsāḥ/
pṛṣatamṛgaśṛgālaśvāvidhākhyā 'nyapuṣṭā dyuniśam api viḍālaḥ sārasaḥ śūkaraś ca//
dyuniśobhayacāriṇaḥ svakāle puravanamiśracarāḥ svabhūmisaṃsthāḥ/
saphalā viphalā viparyayasthā gamanepsoḥ purapārthivāśubhās te//
yānaṃ dhureṇa patitaṃ bṛhatī ca kanyā garbheṇa cātimahatā purataḥ sthito strī/
āgaccha tiṣṭha viśa gacchasi vā kim arthaṃ śabdāḥ sthiraś ca gamanaṃ pratiṣedhayanti//
gāndhāraṣaḍjaṛṣabhāḥ khalu madhyamaś ca yāne svarāḥ śubhakarā na tu ye 'tra śeṣāḥ/
grāmau śubhāv api ca madhyamaṣaḍjasañjñau gāndhāragītam api bhadram uśanti devāḥ//
sarvatra pāpaṃ kṣutam uddiśanti gos tu kṣutaṃ mṛtyukaraṃ yiyāsoḥ/
mārjārarāvaskhalanaṃ ca yātur vastrasya bhaṅgaś ca na śobhanāni//
jalakaraśvakarau na śubhau prāgghātakaśastrakarau yamadiksthau/
ṣaṇḍhakamadyakarāv api paścāt āsanasīrakhalaiḥ saha codak//
dravyāṇi śuklāni turaṅgamaś ca pūrveṇa yāmyena śavaṃ samāsam/
paścāt kumārī dadhi cātiśastaṃ saumyena gobrāhmaṇasādhavaś ca//
yaḥ pūrṇakūṭaḥ sakarāyikākhyo vāmaḥ praśastaḥ sa ca pūrvadeśe/
kākaḥ śubho dakṣiṇataś ca teṣām anyeṣu deśeṣu viparyayeṇa//
vāme śasto dhanvanaḥ siddhidātā prottuṅgaś ced dhastamātram jayāya/
ākāyaś ced unnato vāmabhāge pṛthvīlābhaṃ dhanvanāgaḥ karoti//
naraturagagajātapatrakumbhadhvajaśayanāsanapuṣpacāmarāṇi/
vrajati yadi puro 'vamūtrya yātuḥ kṣapayati śatrubalaṃ tato narendraḥ//
viṣakaṇṭakiśuṣkavṛkṣaloṣṭān avamūtryāsthicitena yāti cec chvā/
na śubho 'bhimukho bhaṣan vidhunvan yudhyan gāṃ vilikhan nakhair vamaṃś ca//
uttānāpādaḥ svapate ca pāpo vilokya sūryaṃ viruvaṃś ca dīnam/
śuṣkāsthilābhābhimukhaś ca kaṣṭo māṃsādibhiḥ pūrṇamukhaś ca śastaḥ//
pūrṇānano yasya kroti cāṣaḥ pradakṣiṇaṃ svastikam eva vā khe/
lābho mahāntasya parābhavāya kālena bhaṅgo vijayo jayo 'sya//
kāryantu mūlaśakune 'ntaraje tad ahni vindyāt phalaṃ niyatam evam ime vicintyāḥ/
prāraṃbhayānasamayeṣu tathā praveśe grāhyaṃ kṣutan na śubhadaṃ kvacid apy uśanti//
krośād ūrdhvaṃ śakunavirutaṃ niṣphalaṃ prāhur eke
tatrāniṣṭe prathamaśakune mānayet pañca ṣaṭ ca/
prāṇāyāmān nṛpatir aśubhe ṣoḍaśaivaṃ dvitīye
pratyāgacchet svabhavanam ato yady aniṣṭas tṛtīyaḥ//
śubhaṃ daśāpākam avighnasiddhiṃ mūlābhirakṣām athavā sahāyān/
duṣṭasya saṃsiddhim anāmayatvaṃ vadanti te mānayitur nṛpasya//E32
Original text: Yogayātrā · Edition: Ramacandra Jha, Darabhanga, KMSG 23, 1986 with reference to Kern, Hendrick, ``Die Yogayatra des Varahamihira, Adhyaya 1--9'' Verspreide Geschriften, Vol. 1, pp.99--168, Hague, 1913 and Bhattotpala's commentary in the Brhatsamhita · Data entry Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0