Yogayātrā · Chapter 15

śūrakṛtāsramahākulajātāḥ svāmihitā balinaḥ kṛtayogyāḥ/
dṛṣṭaguṇā bahubāndhavamitrā nāgakarorubhujāḥ kaṭhināṅgāḥ//

vyāghramṛgeśvaragovṛṣanādāḥ śyenadṛśaḥ śukasannibhanāsāḥ/
kekarajihmanimīlitanetrāḥ puṇyakṛtāṃ samareṣu sahāyāḥ//

deśaguṇaiḥ prathitāś ca purogās te bahavo guṇalakṣaṇalakṣyāḥ/
kālabhṛto bhṛkuṭīkṛtavakrāvamabhṛto vividhāyudhahastāḥ//

daṇḍoragau ravisutasya raves tu cakraṃ śukrasya padmaśakaṭau garuḍo budhasya/
vyūhau tu sūcimakarau dharaṇīsutasya śyeno guroḥ śiśiragor api maṇḍalākhyaḥ//

vyūham ātmaśubhadagrahasya yad vidviṣām aśubhasaṃsthitasya vā/
tatprayojyam ariyojitasya vā ghātanaṃ tadaribhir balottaraiḥ//

raṇe pratyāsanne sadasi nṛpatir mantrividitaṃ
balotsāhaṃ kuryād ahitavalavidrāvaṇakaram/
jayaṃ no daivajñaḥ kathayati janaḥ satyavacano
nimittānīṣṭāni dvipaturagayodhādiṣu ca me//

abhijanayutā yūyaṃ sauryaṃ janāḥ kathayanti vo
dhanuṣi kaṇaye cakre śaktyām asau ca kṛtaśramāḥ/
mayi ca bhavatām asti snehaḥ kathan na jayo mama
dviradaturagaṃ syād ākrāntaṃ bhavadbhir idaṃ yadā//

bṛṃhanti heṣanti śivaṃ bruvanti dīpyanti śocanti mudānvitāś ca/
nāgāśvaviprānalaśatruyodhāḥ kaḥ saṃśayaś cātra raṇe jayasya//

dveṣāyanena muninā manunā ca dharmā yuddheṣu ye nigaditā viditās tu te vaḥ/
svāmyarthagodvijahite tyajatāṃ śarīraṃ lokā bhavanti sulabhā vipulaṃ jayaś ca//

tapasvibhir yā sucireṇa labhyate prayatnataḥ satribhir ijyayā ca yā/
vrajanti tām āśu gatiṃ manasvino raṇāśvamedhe paśutām upāgataḥ//

yasya tapo na janāḥ kathayanti no maraṇaṃ samare vijayañ ca/
na śrutadānamahādhanatāṃ vā tasya bhavaḥ kṛmikīṭasamānaḥ//

sarakṣyamāṇam api nāśam upaity avaśyam etac charīram apahāya suhṛtsutārthān/
tat kiṃ varaṃ pralapatāṃ suhṛdāṃ samakṣaṃ kiṃ nidhnataḥ parabalaṃ bhṛkuṭīmukhasya//

hā tāta māteti ca vedanārtthāḥ dhavaṇañ chakṛnmūtrakaphānuliptaḥ/
varaṃ mṛtaḥ kiṃ bhavane kim ājau sandaṣṭadantacchadabhīmavaktraḥ//

lokaḥ śubhas tiṣṭhatu tāvad anyaḥ parāṅmukhānāṃ samareṣu puṃsām/
patnyo 'pi teṣāṃ na hriyā mukhāni puraḥ sakhīnām avalokayanti//

śatrusainyam avadārya varttatāṃ yat sukhantu kathayāmi tādṛśam/
śṛṇvatāṃ svayaśasograpallavān digbadhūvadanakarṇapūrakān//

nipatati śirasi dvipasya siṃhaḥ svatanuśatādhikamāṃsarāśimūrtteḥ/
pibati ca tadasṛgmadeṣṭagandhaṃ vadanagatāṃś ca śanaiḥ prasṛjya muktān//

maṇikanakavibhūṣitā yuvatyo dvipaturagaṃ vasu cāmarānilaś ca/
aviralaśaśikānti cātapatraṃ bhavati na mātṛmukhasya yuddhabhīroḥ//

rucimatku bāhupañjare harinākṣyaḥ pravarorupīḍanam/
ramayanti vimānasaṃsthitāḥ surabadhvo 'timudā raṇārjitāḥ//

ekato 'sya surasundarījanaḥ śrīḥ pratīcchati yuyutsuto 'nyaḥ/
padmayā saha palāyate yaśaś caikataḥ kulakalaṅkakārakam//

ārāmadevakulakūpataḍāgayajñā ye vaḥ kṛtā bilasitañ ca nṛpaprasādāt/
tad vo vṛtho yadi na niśchalamājimadhye vidyullatāvikasitāni karoti vo 'siḥ//

citraṃ kim asmin vada sāhasaṃ vā yat svāmino 'rthe ganayanti nāsūn/
yuddhāt pranaṣṭo vidito 'rimadhye yadvāliśa staṣṭhati sāhasaṃ tat//

na kevalaṃ gātravibhūṣaṇāni kṣatāni śūrasya raṇe kṛtāni/
yaśastaror mūlakṛṣikṣatāni tāny eva vaṃśasya vibhūṣaṇāni//

bhagneṣu yodheṣv avapūrya śastrāṇy ājau pravṛttā vyasavaḥ kṛtā ye/
ūrdhvānanā vājimakhāptalokās teṣāṃ vimānāny avalokayanti//

yair śvamedhe 'bhihitaṃ phalaṃ vā devair dvijair vā śrutiśāstrakāraiḥ/
tair eva bhaṅge pratilomagasya pade pade vājimakhaḥ pradiṣṭaḥ//

svargasya mārgā bahavaḥ pradiṣṭās te kṛcchrasādhyāḥ kuṭilāḥ savighnāḥ/
nimeṣamātreṇa mahāphalo 'yam ṛjuś ca panthāḥ samare vyāsutvam//

dṛṣṭāiśvaryaṃ svāmigobrāhmaṇārthe tyaktāsūnāṃ saṅgare saṅgatānām/
kṛcchropāyair arjitasvargalokāḥ janmecchanti kṣipram evājilobhāt//

saṃmūrcchitaṃ saṃyugasaṃprahāraiḥ paśyanti suptapratibuddhatulyam/
ātmānam aṅkeṣu surāṅganānāṃ mandākinīmārutabījitāṅgāḥ//

jīvito 'pi nihatasya vā raṇe dharma eva hi narasya yudhyataḥ/
niścayān na maraṇāṃ hi saṅgare naiva bhīrujarāmaraḥ kvacit//

mānamātram avalambya yudhyate kīṭako 'pi vihago 'tha vā paśuḥ/
ko hi nāma puruṣas tyajed raṇaṃ svagamānasukhakīrttivittadam//

yad abhāvi na me 'sti tat kvacit sadasadbhāvi na me kva yāsyati/
iti saṃparicintya paṇḍitāḥ parasainyāni viśanty aviklavāḥ//

uraḥ kṛtvā vedyāṃ maṇiphalakagāḍhasthitakucaṃ bhujā vālambyair hītyamaravanitā vyomagṛhagāḥ/
apadvāreṇaivaṃ tvaritapadam atyāhur aparā hataṃ hastālaghvair harati suraloko raṇamukhāt//

haṃsāḍhayaṃ maṇivedikākuharakavyālaṃ bihārāmbaraṃ
nirvyūhasthitaratnacitrakanakaṃ stambhāśritaṃ vyālakam/
ghaṇṭākiṅkiṇicārucāmarayutastrīgītanṛtyānvitaṃ
bālārkopamam āviśanty abhimukhā yuddhe vimānaṃ hatāḥ//E32