योगयात्रा · अध्याय 14

छुछुन्दरी शूकरिका शिवा च श्यामा रला पिङ्गलिका ऽन्यपुष्टा।
वामा प्रशस्ता गृहगोधिका च पुंसंज्ञका ये च पतत्रिणः स्युः॥

श्येनो रुरुः पूर्णकुटः कपिश् च श्रीकर्णछिक्कारकपिप्पिका ऽजाः।
स्त्रीसंज्ञका ये च शिखिद्विपौ च याने हिता दक्षिणभागसंस्थाः॥

आस्फोटिताक्ष्वेडितशङ्खतूर्यपुंयाहवेदध्वनिगीतशब्दाः।
वामाः प्रयाणे शुभदा नराणाम् आक्रन्दितं दक्षिणतः परेषाम्॥

भारद्वाज्यजवर्हिचाषनकुलाः सङ्कीर्त्तनाद् दर्शनात्
क्रोशन्तश् च शुभप्रदा न सरटो दृष्टः शिवाय क्वचित्।
गोधाशूकरजाहकाहिशशकाः पाषा रुतालोकने
धन्यं कीर्त्तनम् ऋक्षवानरफलं तद् व्यत्ययाच् छोभनम्॥

नकुलस्य मृगस्य पक्षिणां वामाद् दक्षिणभागसेवनम्।
शुभदं श्वशृगालयोर् इदं व्यत्यासेन फलं प्रशस्यते॥

चाषो नकुलश् च वामगौ दिवसार्धात् परतः शुभप्रदौ।
मृगवच् च वनेषु कुक्कुराः शतपत्रो ऽस्तमये च दक्षिणः॥

नष्टावलोकनसमागमयुद्धक्रमवेश्मप्रवेशम् अनुजेश्वरदर्शनेषु।
यानप्रतीपविधिना शुभदा भवन्ति केचिज् जगुर् गमनवन् नृपदर्शनेषु॥

निरुपहतमनोज्ञवृक्षसंस्थः शुचिरुचिरावनिसस्यसंस्थिताश् च।
शुभतिथिदिवसर्क्षलग्नकालेष्व् अशुभफलो ऽपि शुभप्रदः प्रदिष्टः॥

प्रभग्नशुष्कद्रुमकण्टकेषु श्मशानभस्मास्थितुषाकुलेषु।
प्राकारशून्यालयदुर्दृशेषु सौम्यो ऽपि पापः शकुनः प्रदिष्टः॥

अङ्गारिणी दिग् रविणा प्रमुक्ता यस्यां रविस् तिष्ठति सा प्रदीप्ता।
प्रधूमिता यास्यति यां दिनेशः शेषाश् च शान्ताः शुभदाश् च ताः स्युः॥

यातं मुक्तायां साम्प्रतं दीपितायाम् एष्यं ज्ञेयं धूमितायाम् अनिष्टम्।
शान्तास्व् एवं दिक्षु तत्पञ्चमासु प्रत्यासन्नं शेषयोः शान्तदीप्तम्॥

पिशिताशुचिभोजनः प्रदीप्तस् तृणफलभुक् च निसर्गतः प्रशान्तः।
उभयः कथितस् तथान्नभोजी दिक्स्थानोदयकालतश् च चिन्त्याः॥

द्वन्द्वार्त्तरोगार्दितभीतमत्तवैरार्त्तयुद्धामिषकांक्षिणश् च।
सीमान्तनद्यन्तरिताश् च सेर्वे न चिन्तनीयाः सदसत्फलेषु॥

रिक्तो ऽनुकूलः कलशो जलार्थम् अभ्युद्यतः सिद्धिकरः प्रयाणे।
विद्यार्थिनां चौर्यसमुद्यतानां वणिक्क्रियाभ्युद्यमिनाम् अतीव॥

श्यामाश्येनशशघ्नवञ्जलशिखिश्रीकर्णचक्राह्वयाश्
चाषाण्दीरकखञ्जरीटकशुकाः ध्वांक्षः कपोतास् त्रयः।
भारद्वाजकुलालकुक्कुटखरा हारीतगृध्रौ कपिस्
फेटौ कुक्कुरपूर्णकूटचटकाश् चोक्ता दिवासंचराः॥

लोमासिका पिङ्गलछप्पिकाख्यौ वल्गुल्युलूकौ शशकश् च रात्रौ।
सर्वे स्वकालोत्क्रमचारिणः स्युर् दशस्य नाशाय नृपान् तदा वा॥

हयनरभुजगोष्ट्रद्वीपिसिंहर्क्षगोधावृकनकुलकुरङ्गश्वाजगोव्याघ्रहंसाः।
पृषतमृगशृगालश्वाविधाख्या ऽन्यपुष्टा द्युनिशम् अपि विडालः सारसः शूकरश् च॥

द्युनिशोभयचारिणः स्वकाले पुरवनमिश्रचराः स्वभूमिसंस्थाः।
सफला विफला विपर्ययस्था गमनेप्सोः पुरपार्थिवाशुभास् ते॥

यानं धुरेण पतितं बृहती च कन्या गर्भेण चातिमहता पुरतः स्थितो स्त्री।
आगच्छ तिष्ठ विश गच्छसि वा किम् अर्थं शब्दाः स्थिरश् च गमनं प्रतिषेधयन्ति॥

गान्धारषड्जऋषभाः खलु मध्यमश् च याने स्वराः शुभकरा न तु ये ऽत्र शेषाः।
ग्रामौ शुभाव् अपि च मध्यमषड्जसञ्ज्ञौ गान्धारगीतम् अपि भद्रम् उशन्ति देवाः॥

सर्वत्र पापं क्षुतम् उद्दिशन्ति गोस् तु क्षुतं मृत्युकरं यियासोः।
मार्जाररावस्खलनं च यातुर् वस्त्रस्य भङ्गश् च न शोभनानि॥

जलकरश्वकरौ न शुभौ प्राग्घातकशस्त्रकरौ यमदिक्स्थौ।
षण्ढकमद्यकराव् अपि पश्चात् आसनसीरखलैः सह चोदक्॥

द्रव्याणि शुक्लानि तुरङ्गमश् च पूर्वेण याम्येन शवं समासम्।
पश्चात् कुमारी दधि चातिशस्तं सौम्येन गोब्राह्मणसाधवश् च॥

यः पूर्णकूटः सकरायिकाख्यो वामः प्रशस्तः स च पूर्वदेशे।
काकः शुभो दक्षिणतश् च तेषाम् अन्येषु देशेषु विपर्ययेण॥

वामे शस्तो धन्वनः सिद्धिदाता प्रोत्तुङ्गश् चेद् धस्तमात्रम् जयाय।
आकायश् चेद् उन्नतो वामभागे पृथ्वीलाभं धन्वनागः करोति॥

नरतुरगगजातपत्रकुम्भध्वजशयनासनपुष्पचामराणि।
व्रजति यदि पुरो ऽवमूत्र्य यातुः क्षपयति शत्रुबलं ततो नरेन्द्रः॥

विषकण्टकिशुष्कवृक्षलोष्टान् अवमूत्र्यास्थिचितेन याति चेच् छ्वा।
न शुभो ऽभिमुखो भषन् विधुन्वन् युध्यन् गां विलिखन् नखैर् वमंश् च॥

उत्तानापादः स्वपते च पापो विलोक्य सूर्यं विरुवंश् च दीनम्।
शुष्कास्थिलाभाभिमुखश् च कष्टो मांसादिभिः पूर्णमुखश् च शस्तः॥

पूर्णाननो यस्य क्रोति चाषः प्रदक्षिणं स्वस्तिकम् एव वा खे।
लाभो महान्तस्य पराभवाय कालेन भङ्गो विजयो जयो ऽस्य॥

कार्यन्तु मूलशकुने ऽन्तरजे तद् अह्नि विन्द्यात् फलं नियतम् एवम् इमे विचिन्त्याः।
प्रारंभयानसमयेषु तथा प्रवेशे ग्राह्यं क्षुतन् न शुभदं क्वचिद् अप्य् उशन्ति॥

क्रोशाद् ऊर्ध्वं शकुनविरुतं निष्फलं प्राहुर् एके
तत्रानिष्टे प्रथमशकुने मानयेत् पञ्च षट् च।
प्राणायामान् नृपतिर् अशुभे षोडशैवं द्वितीये
प्रत्यागच्छेत् स्वभवनम् अतो यद्य् अनिष्टस् तृतीयः॥

शुभं दशापाकम् अविघ्नसिद्धिं मूलाभिरक्षाम् अथवा सहायान्।
दुष्टस्य संसिद्धिम् अनामयत्वं वदन्ति ते मानयितुर् नृपस्य॥ए32