યોગયાત્રા · અધ્યાય 14

છુછુન્દરી શૂકરિકા શિવા ચ શ્યામા રલા પિઙ્ગલિકા ઽન્યપુષ્ટા।
વામા પ્રશસ્તા ગૃહગોધિકા ચ પુંસંજ્ઞકા યે ચ પતત્રિણઃ સ્યુઃ॥

શ્યેનો રુરુઃ પૂર્ણકુટઃ કપિશ્ ચ શ્રીકર્ણછિક્કારકપિપ્પિકા ઽજાઃ।
સ્ત્રીસંજ્ઞકા યે ચ શિખિદ્વિપૌ ચ યાને હિતા દક્ષિણભાગસંસ્થાઃ॥

આસ્ફોટિતાક્ષ્વેડિતશઙ્ખતૂર્યપુંયાહવેદધ્વનિગીતશબ્દાઃ।
વામાઃ પ્રયાણે શુભદા નરાણામ્ આક્રન્દિતં દક્ષિણતઃ પરેષામ્॥

ભારદ્વાજ્યજવર્હિચાષનકુલાઃ સઙ્કીર્ત્તનાદ્ દર્શનાત્
ક્રોશન્તશ્ ચ શુભપ્રદા ન સરટો દૃષ્ટઃ શિવાય ક્વચિત્।
ગોધાશૂકરજાહકાહિશશકાઃ પાષા રુતાલોકને
ધન્યં કીર્ત્તનમ્ ઋક્ષવાનરફલં તદ્ વ્યત્યયાચ્ છોભનમ્॥

નકુલસ્ય મૃગસ્ય પક્ષિણાં વામાદ્ દક્ષિણભાગસેવનમ્।
શુભદં શ્વશૃગાલયોર્ ઇદં વ્યત્યાસેન ફલં પ્રશસ્યતે॥

ચાષો નકુલશ્ ચ વામગૌ દિવસાર્ધાત્ પરતઃ શુભપ્રદૌ।
મૃગવચ્ ચ વનેષુ કુક્કુરાઃ શતપત્રો ઽસ્તમયે ચ દક્ષિણઃ॥

નષ્ટાવલોકનસમાગમયુદ્ધક્રમવેશ્મપ્રવેશમ્ અનુજેશ્વરદર્શનેષુ।
યાનપ્રતીપવિધિના શુભદા ભવન્તિ કેચિજ્ જગુર્ ગમનવન્ નૃપદર્શનેષુ॥

નિરુપહતમનોજ્ઞવૃક્ષસંસ્થઃ શુચિરુચિરાવનિસસ્યસંસ્થિતાશ્ ચ।
શુભતિથિદિવસર્ક્ષલગ્નકાલેષ્વ્ અશુભફલો ઽપિ શુભપ્રદઃ પ્રદિષ્ટઃ॥

પ્રભગ્નશુષ્કદ્રુમકણ્ટકેષુ શ્મશાનભસ્માસ્થિતુષાકુલેષુ।
પ્રાકારશૂન્યાલયદુર્દૃશેષુ સૌમ્યો ઽપિ પાપઃ શકુનઃ પ્રદિષ્ટઃ॥

અઙ્ગારિણી દિગ્ રવિણા પ્રમુક્તા યસ્યાં રવિસ્ તિષ્ઠતિ સા પ્રદીપ્તા।
પ્રધૂમિતા યાસ્યતિ યાં દિનેશઃ શેષાશ્ ચ શાન્તાઃ શુભદાશ્ ચ તાઃ સ્યુઃ॥

યાતં મુક્તાયાં સામ્પ્રતં દીપિતાયામ્ એષ્યં જ્ઞેયં ધૂમિતાયામ્ અનિષ્ટમ્।
શાન્તાસ્વ્ એવં દિક્ષુ તત્પઞ્ચમાસુ પ્રત્યાસન્નં શેષયોઃ શાન્તદીપ્તમ્॥

પિશિતાશુચિભોજનઃ પ્રદીપ્તસ્ તૃણફલભુક્ ચ નિસર્ગતઃ પ્રશાન્તઃ।
ઉભયઃ કથિતસ્ તથાન્નભોજી દિક્સ્થાનોદયકાલતશ્ ચ ચિન્ત્યાઃ॥

દ્વન્દ્વાર્ત્તરોગાર્દિતભીતમત્તવૈરાર્ત્તયુદ્ધામિષકાંક્ષિણશ્ ચ।
સીમાન્તનદ્યન્તરિતાશ્ ચ સેર્વે ન ચિન્તનીયાઃ સદસત્ફલેષુ॥

રિક્તો ઽનુકૂલઃ કલશો જલાર્થમ્ અભ્યુદ્યતઃ સિદ્ધિકરઃ પ્રયાણે।
વિદ્યાર્થિનાં ચૌર્યસમુદ્યતાનાં વણિક્ક્રિયાભ્યુદ્યમિનામ્ અતીવ॥

શ્યામાશ્યેનશશઘ્નવઞ્જલશિખિશ્રીકર્ણચક્રાહ્વયાશ્
ચાષાણ્દીરકખઞ્જરીટકશુકાઃ ધ્વાંક્ષઃ કપોતાસ્ ત્રયઃ।
ભારદ્વાજકુલાલકુક્કુટખરા હારીતગૃધ્રૌ કપિસ્
ફેટૌ કુક્કુરપૂર્ણકૂટચટકાશ્ ચોક્તા દિવાસંચરાઃ॥

લોમાસિકા પિઙ્ગલછપ્પિકાખ્યૌ વલ્ગુલ્યુલૂકૌ શશકશ્ ચ રાત્રૌ।
સર્વે સ્વકાલોત્ક્રમચારિણઃ સ્યુર્ દશસ્ય નાશાય નૃપાન્ તદા વા॥

હયનરભુજગોષ્ટ્રદ્વીપિસિંહર્ક્ષગોધાવૃકનકુલકુરઙ્ગશ્વાજગોવ્યાઘ્રહંસાઃ।
પૃષતમૃગશૃગાલશ્વાવિધાખ્યા ઽન્યપુષ્ટા દ્યુનિશમ્ અપિ વિડાલઃ સારસઃ શૂકરશ્ ચ॥

દ્યુનિશોભયચારિણઃ સ્વકાલે પુરવનમિશ્રચરાઃ સ્વભૂમિસંસ્થાઃ।
સફલા વિફલા વિપર્યયસ્થા ગમનેપ્સોઃ પુરપાર્થિવાશુભાસ્ તે॥

યાનં ધુરેણ પતિતં બૃહતી ચ કન્યા ગર્ભેણ ચાતિમહતા પુરતઃ સ્થિતો સ્ત્રી।
આગચ્છ તિષ્ઠ વિશ ગચ્છસિ વા કિમ્ અર્થં શબ્દાઃ સ્થિરશ્ ચ ગમનં પ્રતિષેધયન્તિ॥

ગાન્ધારષડ્જઋષભાઃ ખલુ મધ્યમશ્ ચ યાને સ્વરાઃ શુભકરા ન તુ યે ઽત્ર શેષાઃ।
ગ્રામૌ શુભાવ્ અપિ ચ મધ્યમષડ્જસઞ્જ્ઞૌ ગાન્ધારગીતમ્ અપિ ભદ્રમ્ ઉશન્તિ દેવાઃ॥

સર્વત્ર પાપં ક્ષુતમ્ ઉદ્દિશન્તિ ગોસ્ તુ ક્ષુતં મૃત્યુકરં યિયાસોઃ।
માર્જારરાવસ્ખલનં ચ યાતુર્ વસ્ત્રસ્ય ભઙ્ગશ્ ચ ન શોભનાનિ॥

જલકરશ્વકરૌ ન શુભૌ પ્રાગ્ઘાતકશસ્ત્રકરૌ યમદિક્સ્થૌ।
ષણ્ઢકમદ્યકરાવ્ અપિ પશ્ચાત્ આસનસીરખલૈઃ સહ ચોદક્॥

દ્રવ્યાણિ શુક્લાનિ તુરઙ્ગમશ્ ચ પૂર્વેણ યામ્યેન શવં સમાસમ્।
પશ્ચાત્ કુમારી દધિ ચાતિશસ્તં સૌમ્યેન ગોબ્રાહ્મણસાધવશ્ ચ॥

યઃ પૂર્ણકૂટઃ સકરાયિકાખ્યો વામઃ પ્રશસ્તઃ સ ચ પૂર્વદેશે।
કાકઃ શુભો દક્ષિણતશ્ ચ તેષામ્ અન્યેષુ દેશેષુ વિપર્યયેણ॥

વામે શસ્તો ધન્વનઃ સિદ્ધિદાતા પ્રોત્તુઙ્ગશ્ ચેદ્ ધસ્તમાત્રમ્ જયાય।
આકાયશ્ ચેદ્ ઉન્નતો વામભાગે પૃથ્વીલાભં ધન્વનાગઃ કરોતિ॥

નરતુરગગજાતપત્રકુમ્ભધ્વજશયનાસનપુષ્પચામરાણિ।
વ્રજતિ યદિ પુરો ઽવમૂત્ર્ય યાતુઃ ક્ષપયતિ શત્રુબલં તતો નરેન્દ્રઃ॥

વિષકણ્ટકિશુષ્કવૃક્ષલોષ્ટાન્ અવમૂત્ર્યાસ્થિચિતેન યાતિ ચેચ્ છ્વા।
ન શુભો ઽભિમુખો ભષન્ વિધુન્વન્ યુધ્યન્ ગાં વિલિખન્ નખૈર્ વમંશ્ ચ॥

ઉત્તાનાપાદઃ સ્વપતે ચ પાપો વિલોક્ય સૂર્યં વિરુવંશ્ ચ દીનમ્।
શુષ્કાસ્થિલાભાભિમુખશ્ ચ કષ્ટો માંસાદિભિઃ પૂર્ણમુખશ્ ચ શસ્તઃ॥

પૂર્ણાનનો યસ્ય ક્રોતિ ચાષઃ પ્રદક્ષિણં સ્વસ્તિકમ્ એવ વા ખે।
લાભો મહાન્તસ્ય પરાભવાય કાલેન ભઙ્ગો વિજયો જયો ઽસ્ય॥

કાર્યન્તુ મૂલશકુને ઽન્તરજે તદ્ અહ્નિ વિન્દ્યાત્ ફલં નિયતમ્ એવમ્ ઇમે વિચિન્ત્યાઃ।
પ્રારંભયાનસમયેષુ તથા પ્રવેશે ગ્રાહ્યં ક્ષુતન્ ન શુભદં ક્વચિદ્ અપ્ય્ ઉશન્તિ॥

ક્રોશાદ્ ઊર્ધ્વં શકુનવિરુતં નિષ્ફલં પ્રાહુર્ એકે
તત્રાનિષ્ટે પ્રથમશકુને માનયેત્ પઞ્ચ ષટ્ ચ।
પ્રાણાયામાન્ નૃપતિર્ અશુભે ષોડશૈવં દ્વિતીયે
પ્રત્યાગચ્છેત્ સ્વભવનમ્ અતો યદ્ય્ અનિષ્ટસ્ તૃતીયઃ॥

શુભં દશાપાકમ્ અવિઘ્નસિદ્ધિં મૂલાભિરક્ષામ્ અથવા સહાયાન્।
દુષ્ટસ્ય સંસિદ્ધિમ્ અનામયત્વં વદન્તિ તે માનયિતુર્ નૃપસ્ય॥એ32