Yoga Vasistha · Verses 6.99-2
ekonaśatatamaḥ sargaḥ
śikhidhvaja uvāca /
naṣṭo mohaḥ smṛtirlabdhā tvatprasādānmahāmune /
sthito'smi gatasaṃdeho viśrāntamatirātmavān
jñātajñeyo mahāmaunī tīrṇamāyāmahārṇavaḥ /
śānto'hamanahaṃrūpo jñaḥ sthito'smi nirāmayaḥ
aho nu suciraṃ kālaṃ prabhrānto'haṃ bhavāmbudhau /
sthānamakṣayamakṣubdhamadhunā prāptavānaham
evaṃ sthite mune nāsti sāhaṃtādijagattrayam /
mūrkhabuddhamidaṃ bhāti yattadbrahmeti vedmyaham //
kumbha uvāca /
jagadeva na yatrāste tatrāhaṃtvaṃvibhāsanam /
itthamambarasaṃsāraḥ kva kutaḥ kīdṛśaḥ katham
yathāsthitavyavahṛtirmaunī śāntamanā muniḥ /
saumyārṇavodarāvartaparispandavadāsva bho
brahmarūpamidaṃ śāntamitthamasti yathāsthitam /
ahaṃ jagadidaṃ ceti śabdārthātma nabhomayam
idamādyantarahitaṃ sarvaṃ saṃsāranāmakam /
ciccamatkṛtināmātma nabhaḥ kacakacāyate
saṃniveśadṛśaḥ śāntau tadasti kanakaṃ yathā /
jagadādyarthasaṃśāntau brahmedaṃ vidyate tathā
yathā svayaṃbhūḥ saṃkalpaḥ svayaṃ nāma tathaiva hi /
etau svavedanāyattau bandhamokṣau vyavasthitau
ahamityeva saṃkalpo bandhāyātivināśine /
nāhamityeva saṃkalpo mokṣāya vimalātmane
yadbandhamokṣasaṃkalpaśabdārthānāṃ sadā satām /
svarūpavedanaṃ tatsatkevalatvaṃ ca kathyate
anahaṃvedanaṃ siddhirahaṃvedanamāpadaḥ /
so'hamevānahamiti śuddhabodho bhavātmavān
asaṃkalpanamātreṇa samyagjñānodayātmanā /
saṃkalpaḥ kṣīyate siddhyai svayamevāsadātmakaḥ
apratarkye svarūpe hi nāsti kāraṇatā śive /
kāraṇābhāvataḥ kāryapadārtho'pi na vidyate
padārthābhāvasaṃsiddhau vedanaṃ nopapadyate /
kāraṇābhāvato nityamahaṃbhāvasya nodayaḥ
ahaṃbhāvānudayataḥ saṃsāraḥ kasya kīdṛśaḥ /
saṃsārābhāvataḥ sarvaṃ paramevāvaśiṣyate
yadidaṃ bhāsate tatsatparamevātmani sthitam /
paraṃ pare parāpūrṇaṃ samameva vijṛmbhate
tena nistimitaṃ sarvaṃ śilākīrṇamivācalam /
viddhi raśmimayākāramiva brahma jagatsthitam
puraḥ saṃkalpake naṣṭe saṃkalpanagarasya yat /
rūpaṃ tadviddhi jagataḥ khādacchaṃ sadasanmayam
chāyāpuruṣavatspandi śāntaṃ nirmananaṃ jagat /
jagacchabdārtharahitaṃ yaḥ paśyati sa paśyati
rūpālokamanaskārā nīrasāgamabhāvanā /
samyagjñānāvabodhasya nirvāṇaṃ vai vidurbudhāḥ
yathāsti vāto niḥspando yathāsti khagatopi vā /
yathā hemāsaṃniveśamasti brahma jagattathā
nīrasā asadābhāsā jagatpratyayakāriṇaḥ /
rūpālokamanaskārāḥ santīme brahmarūpiṇaḥ
ūrmiśabdārtharahitaṃ yādṛgambu bahūnyapi /
sargaśabdārtharahitaṃ tādṛgbrahma nisargavat
sarga eva paraṃ brahma paraṃ brahmaiva sargadṛk /
sargaśabdārtharahito vākyārthastveṣa śāśvataḥ
brahmaśabdārthasaṃpattau sargaśabdārthadhīḥ kṛtā /
sargaśabdārthasaṃsiddhau brahmaśabdārthadhīḥ kṛtā
samastaśabdaśabdārthabhāvanābhāvanodayam /
śuddhaṃ tiṣṭhati cidvyoma brahmaśabdena kathyate
samyagdarśanasaṃsiddhāvubhayorapyavedane /
yacchiṣṭamajaraṃ śāntaṃ tato vāgvinivartate
saṃśāntasarvātmakavedanaugha-
mastīdamekātmakasvasvarūpam /
yathāsthitaṃ sarvajagatsvarūpaṃ
pāṣāṇarūpaṃ ca paraṃ jñarūpam
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣu nirvāṇaprakaraṇe pū० cū० śikhidhvajāvabodhanaṃ nāmaikonaśatatamaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0