Yoga Vasistha · Chapter 6.98

aṣṭanavatitamaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
vivekino viraktā ye viśrāntā ye pare pade /
teṣāṃ tanutvamāyānti lobhamohādayo'rayaḥ

na hṛṣyanti na kupyanti nāviśantyāharanti ca /
udvijante'pi no lokāllokānnodvejayanti ca

na nāstikyānna cāstikyātkaṣṭānuṣṭhānavaidikāḥ /
manojñamadhurācārāḥ priyapeśalavādinaḥ

saṅgādāhlādayantyantaḥ śaśāṅkakiraṇā iva /
vivecitāraḥ kāryāṇāṃ nirṇetāraḥ kṣaṇādapi

anudvegakarācārā bāndhavā nāgarā iva /
bahiḥ sarvasamācārā antaḥ sarvārthaśītalāḥ

śāstrārtharasikāstajjñā jñātalokaparāvarāḥ /
heyopādeyavettāro yathāprāptābhipātinaḥ

viruddhakāryaviratā rasikā sajjanasthitau /
anāvaraṇasaugandhyaiḥ parāspadasukhāśanaiḥ

pūjayantyāgataṃ phullā bhṛṅgaṃ padmā ivārthinam /
āvarjayanti janatāṃ janatāpāpahāriṇaḥ

śītalāspadavatsnigdhāḥ prāvṛṣīva payodharāḥ /
bhūbhṛdbhaṅgakaraṃ dhīrā deśabhaṅgadamākulam

rodhayantyāgataṃ kṣobhaṃ bhūkampamiva parvatāḥ /
utsāhayanti vipadi sukhayanti ca saṃpadi

candrabimbopamākārā dārā iva guṇākarāḥ /
yaśaḥpuṣpāmaladiśo bhāvisatphalahetavaḥ

puṃskokilasamālāpā mādhavā iva sādhavaḥ /
kallolabahulāvartaṃ vyāmohamakarālayam

luṭhantamiva hemantaṃ loḍayantaṃ janāspadam /
vīcivikṣobhacapalaṃ paracittamahārṇavam

tacca rodhayituṃ śaktāstaṭasthāḥ sādhuparvatāḥ /
āpatsu buddhināśeṣu kalloleṣvākuleṣu ca

saṃkaṭeṣu duranteṣu santa eva gatiḥ satām /
ebhiścihnairathānyaiśca jñātvā tānucitāśayān

āśrayetaikaviśrāntyai śrāntaḥ saṃsāravartmanā /
yasmādatyantaviṣamaḥ saṃsāroragasāgaraḥ

vinā satsaṅgamanyena potakena na tīryate /
āstāṃ kiṃ me vicāreṇa yadbhavedastu tanmama

ityantaḥ kalkamāsādya na stheyaṃ gartakīṭavat /
eko'pi vidyate yasya guṇastaṃ sarvamutsṛjan

anādṛtānyataddoṣaṃ tāvanmātraṃ samāśrayet /
guṇāndoṣāṃśca vijñātumābālyātsvaprayatnataḥ

yathāsaṃbhavasatsaṅgaśāstraiḥ prāgdhiyamedhayet /
doṣaleśamanādṛtya nityaṃ seveta sajjanam

sthūladoṣaṃ tvanirvāṇaṃ śanaiḥ pariharetkramāt /
yāti ramyamaramyatvaṃ sthiramasthiratāmapi

yathā dṛṣṭaṃ tathā manye yāti sādhurasādhutām /
eṣa so'tyanta utpāto yaḥ sādhuryāti duṣṭatām

deśakālavaśātpāpairmahotpāto'pi dṛśyate /
sarvakarmāṇi saṃtyajya kuryātsajjanasaṃgamam /
etatkarma nirābādhaṃ lokadvitayasādhanam

na sajjanāddūrataraḥ kvacidbhave-
dbhajeta sādhūnvinayakriyānvitaḥ /
spṛśantyayatnena hi tatsamīpagaṃ
visāriṇastadgatapuṣpareṇavaḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mo० nirvāṇaprakaraṇe u० sajjanasamāgamapraśaṃsā nāmāṣṭanavatitamaḥ sargaḥ