Yoga Vasistha · Chapter 6.95

pañcanavatitamaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
tataścidākāśavapurbhūtapañcakavarjitaḥ /
viharannahamākāśe piśāca iva saṃsthitaḥ

na māṃ paśyanti candrārkaśakrā hariharādayaḥ /
na devasiddhagandharvakiṃnarā nāpsarogaṇāḥ

nākrāmanti mayākrāntā na ca śrṛṇvanti madvacaḥ /
ityahaṃ mohamāpanno vikrīta iva sajjanaḥ

atha cintitavānasmi satyakāmā ime vayam /
paśyantu māṃ suragaṇāstena tasminsurālaye

draṣṭuṃ pravṛttā māmagre vāstavyāḥ sarva eva te /
jhaṭityeva puraṃ prāptamindrajāladrumaṃ yathā

atha gīrvāṇageheṣu saṃpanno vyavahāryaham /
yathāsthitasamācāraḥ sthito niḥśaṅkaceṣṭitaḥ

yairavijñātavṛttāntairdṛṣṭo'hamajirotthitaḥ /
vasiṣṭhaḥ pārthiva iti lokeṣu prathito'smi taiḥ

vyomanyādityaraśmibhyo dṛṣṭo'haṃ yairnabhogataiḥ /
vasiṣṭhastaijasa iti lokeṣu prathito'smi taiḥ

vātātsamudito dṛṣṭo yairahaṃ gaganāspadaiḥ /
siddhairvātavasiṣṭhākhyastairahaṃ samudāhṛtaḥ

yairahaṃ salilāddṛṣṭaḥ protthitastairmunīśvaraiḥ /
ukto vārivasiṣṭho'hamiti me janmasaṃtatiḥ

tataḥprabhṛti loke'haṃ pārthivaḥ prathitaḥ kvacit /
ammayaḥ kvacidanyeṣāṃ taijaso mārutaḥ kvacit

atha kālena me tatra tasminnevātivāhike /
ādhibhautikatā dehe rūḍhā rūḍhāntareritā

yadetadātivāhitvamādhibhautikatā ca kham /
dvayamapyekadehātma tataḥ kacati me citiḥ

evamātma kvacidvyoma kacanātmāpyahaṃ nabhaḥ /
parameva nirākāraṃ yuṣmāsvākāravānapi

jīvanmukto vyavaharaṃstathāste brahmakhātmakaḥ /
tathaivādehamukto'pi tiṣṭhati brahmamātrakaḥ

mama na brahmatāpetā tādṛgvyavahṛterapi /
asaṃbhavādanyadṛśo yuṣmadādiṣvahaṃ tvaham

yathā'jñasya svapnanare nirjanmani nirākṛtau /
ādhibhautikatābuddhistathā me jagatopi ca

evamevāvabhāsante sarva eva svayaṃbhuvaḥ /
sargāśca na tu jāyante prayātā iva coditāḥ

eṣa sohamihākāśavasiṣṭhaḥ puṣṭatāmiva /
gato'dya svātmanābhyāsādbhavatāṃ vā bhavatsthitiḥ

ākāśātmāna evaite sarva eva svayaṃbhuvaḥ /
yathā tvetanmanomātramime sargāstathaiva hi

ahamādirayaṃ sargastvaparijñānadoṣataḥ /
vetāla iva bālānāṃ gato vo vajrasāratām

parijñātastu kālena svalpenaivopaśāmyati /
vāsanātānavātsneho bandhau dūragate yathā

ghanatvamahamāsādya tathā sargasya śāmyati /
parijñātā yathā svapnanidherādeyabhāvanā

śāmyanti saṃparijñātāḥ sakalā dṛśyadṛṣṭayaḥ /
yathā marunadīvegavārigrahaṇabuddhayaḥ

mahārāmāyaṇaprāyaśāstraprekṣaṇamātrataḥ /
etadāsādyate nityaṃ kimetāvati duṣkaram

saṃsāravāsanābhāvarūpe saktā nu yasya dhīḥ /
mando mokṣe nirākāṅkṣī sa śvā kīṭo'thavā janaḥ

bhogābhogaḥ kilāyaṃ yaḥ sa jīvanmuktabuddhinā /
kīdṛśo bhujyamānaḥ syātkīdṛksyānmaurkhyasevinā

mahārāmāyaṇaprāyaśāstraprekṣaṇamātrataḥ /
antaḥśītalatodeti parārtheṣu himopamā

mokṣaḥ śītalacittatvaṃ bandhaḥ saṃtaptacittatā /
etasminnapi nārthitvamaho lokasya mūḍhatā

ayaṃ prakṛtyā viṣayairvaśīkṛtaḥ
parasparaṃ strīdhanalolupo janaḥ /
yathārthasaṃdarśanataḥ sukhī bhave-
nmumukṣuśāstrārthavicāraṇāditaḥ

śrīvālmīkiruvāca /
ityuktavatyatha munau divaso jagāma
sāyaṃtanāya vidhaye'stamino jagāma /
snātuṃ sabhā kṛtanamaskaraṇā jagāma
śyāmākṣaye ravikaraiśca sahājagāma

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mo० nirvāṇaprakaraṇe u० pāṣā० vasiṣṭhaśarīravarṇanaṃ nāma pañcanavatitamaḥ sargaḥ

// divasaḥ १७ // pāṣāṇopākhyānaṃ samāptam //