Yoga Vasistha · Chapter 6.92

śrīvasiṣṭha uvāca /
atha vātamayīṃ kṛtvā jagatprekṣaṇakautukāt /
dhāraṇāṃ dhīrayā vṛttyā vitatāmahamāgataḥ

saṃpanno'smyanilo vallīlalanālokalāsakaḥ /
kamalotpalakundādijālakāmodapālakaḥ

sīkarotkaranīhārahelāharaṇatatparaḥ /
surataśrāntasarvāṅgasamāhlādanatarṣulaḥ

tṛṇagulmalatāvallīdalatāṇḍavapaṇḍitaḥ /
latauṣadhiphalollāsakusumāmodamaṇḍitaḥ

mṛdurmaṅgalakāleṣu lalanālokalālakaḥ /
bhīma utpātakāleṣu parṇavatprauḍhaparvataḥ

nandane kundamandāramakarandarajoruṇaḥ /
narake'ṅgārasaṃbhārabhūrinīhārabhāsuraḥ

sāgare saralāvartalekhānumitasarpaṇaḥ /
divi vāridasaṃcāramṛṣṭāmṛṣṭendudarpaṇaḥ

nakṣatrakṣatrasainyasya ratho raṃhovibṛṃhitaḥ /
trailokyasiddhasaṃcāravimānadharaṇe hitaḥ

sahodara iva kṣipragāmitvādasya cetasaḥ /
anaṅgo'pi samastāṅgaḥ spandānandanacandanaḥ

tuṣārasīkarāsārajarāromavijarjaraḥ /
āmodayauvanonmādo maunamārdavaśaiśavaḥ

nandanāmodamadhuro madhurodārasaṃsṛtiḥ /
cārucaitrarathonmukto hṛtakāntārataśramaḥ

ciraṃ gaṅgātaraṅgāṅgadolāndolanasaśramaḥ /
śramasvarūpājñatayā nivāritatataśramaḥ

puṣpabhārānatāḥ sparśairvasantavanitālatāḥ /
ciraṃ capalayam̐lloladalahastālilocanāḥ

ciraṃ bhukatvendubimbāgraṃ suptā pūrṇābhratalpake /
vidhūya kamalānīkamapanītarataśramaḥ

samastarajasāmeko vyomagāmī turaṃgamaḥ /
āmodamadamātaṅgasamullāsamahāsuhṛt

dhīreṇāpya taḍicchṛṅgaṃ payodapaśupālakaḥ /
tantuḥ sīkaramuktānāmaridharmā rajorujām

ākāśakusumāmodaḥ sarvaśabdasahodaraḥ /
nāḍīpraṇālīsalilaṃ bhūtāṅgopāṅgavartakaḥ

marmakarmakaraikātmā hṛdguhāgehakesarī /
nityamekāntapathikaḥ sāravijjātavedasaḥ

āmodaratnaluṇṭāko vimānanagarāvaniḥ /
dāhāndhakāraśītāṃśuḥ śaityendukṣīrasāgaraḥ

prāṇāpānakalārajjvā prāṇināṃ yantravāhakaḥ /
arirmitraṃ ca dvīpānāṃ dvīpasaṃcāraṇe rataḥ

purogato'pyadṛśyātmā manorājyapuropamaḥ /
tālavṛntatiletailamālānaṃ spandadantinaḥ

ekakṣaṇalavenaiva cālitākhilabhūdharaḥ /
varṇāvalitaraṅgāṇāṃ gaṅgāvāha ivaikakṛt

dhūmāmbuvāharajasāṃ mahāvartakṛdambhasām /
dyunadīvāhavāryoghanabhonīlotpalālikaḥ

śarīrāveṣṭitonmuktapurāṇatṛṇacopanaḥ /
spandapadmavanādityaḥ śabdavarṣaikavāridaḥ

vyomakānanamātaṅgaḥ śarīragṛhagargaṭaḥ /
dhūlīkadambavipinamālāliṅgananāyakaḥ

styānīkaraṇasaṃśoṣadhṛtispandanasaurabhaiḥ /
saśaityaiḥ karmabhiḥ ṣaḍbhiralabdhakṣaṇa ākṣayam

rasākarṣaṇasavyagro nityaṃ bhrāteva tejasaḥ /
haraṇādānakartṝṇāmaṅgānāṃ viniyogakṛt

śarīranagare nāḍīmārgairgatinirargalaḥ /
rasabhāṇḍe parāvartādāyurmaṇimahāvaṇik

śarīranagarīnāśanirmāṇaikaparāyaṇaḥ /
rasakiṭṭakalādhātupṛthakkaraṇakovidaḥ

pratisūkṣmāṇukaṃ dehe tato dṛṣṭaṃ mayā jagat /
tatretthaṃ rūpavānasmi sphuṭamābhogi susthiram

paramāṇuprati tvatra prohyanta iva sargakāḥ /
na ca kiṃcitkilohyante svā(khā?)kṛte kimivohyate

sacandrārkānilāgnīndrapadmavaiśravaṇeśvarāḥ /
sabrahmaharigandharvā vidyādharamahoragāḥ

sasāgaragiridvīpadigantaramahārṇavāḥ /
salokāntaralokeśakriyākālakalākramāḥ

sasvargabhūmipātālatatalokāntarāntarāḥ /
sabhāvābhāvavaidhuryajarāmaraṇasaṃbhramāḥ

evaṃ nāma tadā rāma bhūtapañcakarūpiṇā /
mayā pravihṛtaṃ tatra trailokyanalinodare

rasaḥ pīto'nubhūtaśca kṣmājalānilatejasām /
mūlajālena vṛkṣāṇāṃ prāṇināṃ vasatā mayā

rasāyanaghanāṅgeṣu candanadravaśobhiṣu /
luṭhitaṃ candrabimbeṣu tuṣāraśayaneṣviva

sarvartuvanajāleṣu nānāmodāni dikṣvalam /
bhuktāni puṣpajālāni procchiṣṭaṃ dadatā'laye

tatonnatāsu mṛdvīṣu svāstīrṇāsvambarājire /
suptaṃ śubhrābhramālāsu navanītasthalīṣviva

sumanaḥpatramṛduṣu nīlalakṣmīvilāsiṣu /
surasiddhāṅganāṅgeṣu dūrāstasmaravāsanam

kṛtaḥ kumudakahrārakamale nalinīvane /
komalaḥ kalahaṃsībhirlīlākalakalāravaḥ

saratsaricchirāsārā mūlabhūmaṇḍalānvitāḥ /
aṅgairūḍhāḥ sphuradbhūtā lomālaya ivādrayaḥ

khādrayaḥ prathitā dīrghasaritsūtraiḥ samudrakaiḥ /
ādarśairiva viśrāntamaṅgeṣu pratibimbibhiḥ

bhūtasargeṇa viśrāntaṃ siddhavidyādharādinā /
maddehe cetiteneva makṣikāyaukarūpiṇā

matprasādena muditairlabdhamarkādibhirvapuḥ /
kṛṣṇaraktasitāpītaharitairharitairiva

samudramudrayā saptadvīpasaptātmarūpayā /
saṃsthayā sthāpitā bhūmiḥ prakoṣṭhe valayopamā

vidyādharapurandhrīṇāṃ parāmṛṣṭāṅgayaṣṭinā /
adṛṣṭenaiva vihitaḥ pulakollāsa ātmanā

saricchirāmalasphārarasāni suṣirāṇi ca /
jagantyevāsthijālāni mamāsansaṃsthitāni ca

asaṃkhyairvyomamātaṅgaiścandrārkacalacāmaraiḥ /
udumbarāntarmaśakairiva maddhṛdaye sthitam

sarvapātālapādena bhūtalodaradhāriṇā /
svamūrdhnāpi tadā rāma na tyaktātha parāṇutā

dikṣu sarvāsu sarvatra sarvadā sarvakāriṇā /
sarvātmanāpyasarveṇa śūnyarūpeṇa saṃsthitam

kiṃcittve sadakiṃcittvaṃ sākṛtitvaṃ nirākṛti /
anubhūtaṃ sajāḍyaṃ ca cetanatvamalaṃ mayā

mainākamugdhapīnasya sāgarasyāvaniṃ prati /
santi sargasahasrāṇi sthāṇubhūtānyatho mayā

jagantyaṅge mayoḍhāni gūḍhāni prakaṭānyapi /
pratibimbapurāṇīva mukureṇājaḍātmanā

evaṃ jalānilāgnitvaṃ bhūmitvaṃ khātmanā mayā /
kṛtaṃ citeva svapneṣu bata māyāvijṛmbhitam

api tasyāmavasthāyāṃ jagantyākāśakośake /
mayā dṛṣṭānyasaṃkhyāni paramāṇukaṇaṃ prati

paramāṇu prati vyoma paramāṇu prati sthitam /
sargavṛndaṃ yathā svapne svapnāntarayutaṃ puram

svamevāhamabhūvaṃ bhūmaṇḍalaṃ dvīpakuṇḍalam /
sarvātmanāpi na vyāptaṃ kiṃcanāpi mayā kvacit

samutpādayatāśeṣaṃ latātarutṛṇāṅkuram /
bhūtalena rasāḥ kṛṣṭā mayārthenaiva puṃbhṛtām

avadātatame yuddhabodhakālamupeyuṣi /
jagallakṣāṇi tiṣṭhanti na tiṣṭhanti ca kānicit

citi yāstu camatkāraṃ camatkurvanti yastvataḥ /
svacamatkṛtayo'ntasthāstadetāḥ sṛṣṭidṛṣṭayaḥ

anubhūtaṃ kṛtaṃ kaṣṭaṃ yāvatkvacana kiṃcana /
paramārthacamatkārādṛte nehopalabhyate

pratyekaṃ viśvarūpātmā sarvakartā nirāmayaḥ /
prabuddhaḥ śuddhabodhātmā sarvaṃ brahmātmakaṃ yataḥ

sarvaḥ sarvatra sarvātmā sarvagaḥ sarvasaṃśrayaḥ /
etatprabuddhaviṣayamaprabuddhaṃ na vedmyaham

ākāśakośaviśadātmani citsvarūpe
yeyaṃ sadā kacati sargaparampareti /
sāntastadeva kila tāpa ivāntarūṣmā
bhedopalambha iti nāsti sadastyanantam

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mo० nirvāṇaprakaraṇe u० pāṣā० paramārthasargayoraikyapratipādanaṃ nāma dvinavatitamaḥ sargaḥ