Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Verses 6.91-2

6.91-2.1

cūḍālovāca /
idānīṃ rājaśārdūla vastusaṃpratipattaye /
śṛṇu vindhyebhavṛttāntavivṛtiṃ smayakāriṇīm

6.91-2.2

yo'sau vindhyavane hastī so'sminbhūmitale bhavān /
yau vairāgyavivekau tau dvau tasya daśanau sitau

6.91-2.3

yaścāsau vāraṇākrāntitatparo hastipaḥ sthitaḥ /
tadajñānaṃ tavākrāntitatparaṃ tava duḥkhadam

6.91-2.4

atiśakto'pyaśaktena duḥkhādduḥkhaṃ bhayādbhayam /
hastī hastipakeneva rājanmaurkhyeṇa nīyase

6.91-2.5

yallohavajrasāreṇa vāraṇaḥ pariyantritaḥ /
tadāśāpāśajālena bhavānāpadamāvṛtaḥ

6.91-2.6

āśā hi loharajjubhyo viṣamā vipulā dṛḍhā /
kālena kṣīyate lohaṃ tṛṣṇā tu parivardhate

6.91-2.7

yaddvandvaṃ prekṣate vairī gajamārādalakṣitaḥ /
prekṣate tvāṃ tadajñānaṃ krīḍārthaṃ baddhamekakam

6.91-2.8

yadbabhañja gajaḥ śatroḥ śṛṅkhalājālabandhanam /
tattatyāja bhavānbhogabhūmiṃ rājyamakaṇṭakam

6.91-2.9

kadācitsukaraṃ śastraśṛṅkhalābandhabhedanam /
na tvasya manasaḥ sādho bhogāśāvinivāraṇam

6.91-2.10

yadibhe pāṭayatyuccairbandhaṃ hastipako'patat /
tvayi tyajati tadrājyamajñānaṃ patitaṃ kṛtam

6.91-2.11

yadā viraktaḥ puruṣo bhogāśāṃ tyaktumicchati /
tadā prakampate'jñānaṃ chedye vṛkṣe piśācavat

6.91-2.12

yadā vivekī puruṣo bhogānsaṃtyajya tiṣṭhati /
tadā palāyate'jñānaṃ chinne vṛkṣe piśācavat

6.91-2.13

bhogaughe nūnamunmukte patatyajñānasaṃsthitiḥ /
pādape krakacacchinne kulāyastadgato yathā

6.91-2.14

yadā vanaṃ prayātastvaṃ tadā'jñānaṃ kṣataṃ tvayā /
patitaṃ sanna nihataṃ manastyāgamahāsinā

6.91-2.15

tena bhūyaḥ samutthāya smṛtvā paribhavaṃ kṛtam /
tapaḥprapañcakhāte'smingahane tvaṃ niyojitaḥ

6.91-2.16

tadaivāghātayiṣyastvaṃ yadyajñānaṃ tathāgatam /
rājyatyāgavidhau tattvāṃ nāhaniṣyatkṣayaṃ gatam

6.91-2.17

yatkhātavalayastena vairiṇā hastinaḥ kṛtaḥ /
tattapoduḥkhamakhilamajñānena tavārpitam

6.91-2.18

yā tasya rājarājaśrīrgajārernṛpasattama /
sā tvavajñānanṛpateścintābhyantaracāriṇī

6.91-2.19

tvaṃ gajendrastvayaṃ sādho dīrghe vane'gajo'pi san /
ajñānavairiṇā tena nikṣiptastarasāmitaḥ

6.91-2.20

yatkhātavalayo bālalatābhiravaguṇṭhitaḥ /
āvṛtaṃ tattapoduḥkhamīṣatsajjanavṛttimiḥ

6.91-2.21

ityadyāpi tapaḥkhāte duḥkhe hyasminsudāruṇe /
sthito'si pātālatale nṛpa baddho yathā baliḥ

6.91-2.22

gajastvamāśā nigaḍāni vairī
moho nikhātaḥ punarugrabandhaḥ /
mahītalaṃ vindhya udanta itthaṃ
tvadīya uktaḥ kuru yatkaroṣi

6.91-2.1

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmī० de० mo० nirvāṇapra० pū० cū० hastikākhyānatātparyavivaraṇaṃ nāmaikanavatitamaḥ sargaḥ //९

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc