Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Verses 6.90-2

6.90-2.1

śikhidhvaja uvāca /
maṇisādhakavindhyebhabandhanādyamarātmaja /
sūcitaṃ yatkathājālaṃ punarme prakaṭīkuru

6.90-2.2

cūḍālovāca /
vākyārthadṛṣṭerniṣpattyā hṛdgṛhe cittabhittiṣu /
śṛṇu svayaṃ kathāṃ citrāṃ citramunmīlayāmi te

6.90-2.3

yo'sau śāstrārthakuśalastattvajñāne tvapaṇḍitaḥ /
ratnasaṃsādhakaḥ proktaḥ sa tvameva mahīpate

6.90-2.4

tajjño bhavasi śāstreṣu ravirmerutaṭeṣviva /
tattvajñāne tu viśrānto na tvaṃ dṛṣadivāmbhasi

6.90-2.5

viddhi cintāmaṇiṃ sādho sarvatyāgamakṛtrimam /
tamantaṃ sarvaduḥkhānāṃ tvaṃ sādhayasi śuddhadhīḥ

6.90-2.6

sarvatyāgena śuddhena sarvamāsādyate'nagha /
sarvatyāgo hi sāmrājyaṃ kiṃ cintāmaṇito bhavet

6.90-2.7

siddhaḥ sarvaparityāgaḥ sādho saṃsādhyatastava /
kharvīkṛtajagadbhūtirvidyāsvātmodayastathā

6.90-2.8

saṃtyaktaṃ bhavatā rājyaṃ sadāradhanabāndhavam /
brahmaṇeva jagatsargavyāpāraḥ svaniśāgame

6.90-2.9

svadeśasyātidūrasthamāgato'si mamāśramam /
bhuvo'ntamiva viśrāntyai vainateyaḥ sakacchapaḥ

6.90-2.10

kevalaṃ sarvasaṃtyāge śeṣitāhaṃmatistvayā /
mṛṣṭākhilakalaṅkena svasattevānilena khe

6.90-2.11

manomātre hṛdastyakte jagadāyāti pūrṇatām /
tyāgātyāgavikalpaistvaṃ khamambhodairivāvṛtaḥ

6.90-2.12

nāyaṃ sa paramānandaḥ sarvatyāgo mahodayaḥ /
ko'pyuccairanya evāsau cirasādhyo mahāniti

6.90-2.13

cintayeti gate vṛddhiṃ saṃkalpagrahaṇe śanaiḥ /
vātyayeva vanaspande tyāgaḥ proḍḍīya te gataḥ

6.90-2.14

tyāgitā syātkutastasya cintāmapyāvṛṇoti yaḥ /
pavanaspandayuktasya niḥspandatvaṃ kutastaroḥ

6.90-2.15

cintaiva cittamityāhuḥ saṃkalpetaranāmakam /
tasyāmeva sphurantyāṃ tu cittaṃ tyaktaṃ kathaṃ bhavet

6.90-2.15

citte cintāgṛhīte tu trijagajjālake kṣaṇāt /
kathamāsādyate sādho sarvatyāgo nirañjanaḥ

6.90-2.17

saṃkalpagrahaṇenāntastyāgaḥ proḍḍīya te gataḥ /
śabdasaṃśravaṇenāṅga yathā grāmavihaṃgamaḥ

6.90-2.18

niścintatvaṃ paraṃ sarvaṃ tyāga ādāya te gataḥ /
āmantryāpūjito jantuḥ sa duḥkhaṃ na karoti kim

6.90-2.19

sarvatyāgamaṇāvevaṃ gate kamalalocana /
tapaḥkācamaṇirdṛṣṭastvayā saṃkalpacakṣuṣā

6.90-2.20

tvayā tasmiṃstapasyeva duḥkhe dṛṣṭibhramodite /
grāhyaikabhāvanā baddhā jalendau śaśino yathā

6.90-2.21

avāsanamanāsaktyā kṛtānantā savāsanā /
ādyantamadhyaviṣamā duḥkhāyaiva tapaḥkriyā

6.90-2.22

amitānandamutsṛjya susādhyaṃ yaḥ pravartate /
mite vastuni duḥsādhye svātmahā sa śaṭhaḥ smṛtaḥ

6.90-2.23

sarvatyāgaṃ samārabhya na caiṣa sādhitastvayā /
tathā duḥkhaikatājñānabaddhena vanasadmani

6.90-2.24

rājyabandhādviniṣkramya prasaraduḥkhapūritāt /
vanavāsābhidhaiḥ sādho baddho'si dṛṣṭabandhanaiḥ

6.90-2.25

dviguṇā eva te cintāḥ śītavātātapādayaḥ /
bandhanādadhikaṃ manye vanavāsamajānatām

6.90-2.26

cintāmaṇirmayā prāpta ityalaṃ buddhavānasi /
na labdhavānbhavānsādho sphaṭikasyāpi khaṇḍikām

6.90-2.27

ityetadaṅga maṇiyatnakathāsamānaṃ
samyaṅmayā prakathitaṃ tava padmanetra /
tadbodhyamevamamalaṃ svayameva buddhvā
yadvetsi tatpariṇatiṃ naya cittakośe

6.90-2.90

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vā० de० mokṣo० nirvāṇa० pū० cū० cintāmaṇisādhakavṛttāntavivaraṇaṃ nāma navatitamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc